AVNRT (częstoskurcz węzłowy nawrotny) – przyczyny, objawy, leczenie

AVNRT, czyli częstoskurcz węzłowy nawrotny, jest jednym z zaburzeń rytmu serca. Nie jest on groźny dla pacjenta, jednak źle tolerowany może pogarszać jakość życia. Główną dolegliwością jest napadowe kołatanie serca. Na czym polega leczenie AVNRT?

AVNRT – co to jest?

Częstoskurcz nawrotny w węźle przedsionkowo-komorowym (AVNRT) jest jednym z nadkomorowych zaburzeń rytmu. Klasyfikacja arytmii zależy m.in. od miejsca ich występowania. Spośród arytmii nadkomorowych wyróżnia się – oprócz AVNRT – także:

W mięśniu sercowym, oprócz komórek mięśniowych, znajduje się także tzw. układ bodźcotwórczo-przewodzący, który odpowiada za wywoływanie skurczów serca. Jednym z jego elementów jest tzw. węzeł przedsionkowo-komorowy (AV), który znajduje się pomiędzy przedsionkami a komorami serca. Prawidłowo przewodzi on fale pobudzenia z węzła zatokowo-przedsionkowego dalej do pęczka Hisa i w kierunku komór serca.

U niektórych osób w okolicy węzła AV istnieją także dodatkowe drogi pobudzenia. Najczęściej występuje tzw. droga wolna i szybka. Mówi się wówczas o częstoskurczu wolno-szybkim. W przypadku napadu AVNRT impulsy krążą pomiędzy tymi dwoma drogami wywołując coraz szybsze skurcze komór i przedsionków mięśnia sercowego. Możliwe są również odmiany atypowe AVNRT, takie jak częstoskurcz szybko-wolny lub wolno-wolny, jednak są one dużo rzadsze.

AVNRT – objawy

Serce w czasie napadu bije do 180 razy na minutę, a więc jest to częstość jaką większość młodych osób osiąga w czasie intensywnego wysiłku fizycznego. Mimo szybkiej akcji serca, jest ona miarowa. AVNRT dotyczy głównie osób młodych, bez innych chorób sercowo-naczyniowych. Zgodnie z powyższym, nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy węzłowy często jest dobrze tolerowany, a dominującym objawem są kołatania serca.

Przebieg choroby może być jednak bardzo zróżnicowany. Zazwyczaj arytmia ta pojawia się i kończy nagle. Często ma charakter nawracający. Napady mogą trwać od kilku do nawet kilkudziesięciu minut. Ataki mogą występować sporadycznie, jak również powtarzać się kilka razy dziennie. Jeśli jednak pojawiają się inne objawy, najczęściej występują:

  • zawroty głowy i omdlenia,
  • osłabienie,
  • pogorszenie tolerancji wysiłku,
  • nadmierna potliwość,
  • dyskomfort w klatce piersiowej,
  • duszności.

Uporczywe objawy, jak i długotrwały częstoskurcz nawrotny mogą wymagać hospitalizacji. Nawrotny częstoskurcz węzłowy, w przeciwieństwie do np. migotania przedsionków, występuje częściej u osób młodych, które nie cierpią z powodu innych chorób sercowo-naczyniowych. Arytmia ta dotyczy około 0,2 proc. populacji i częściej występuje u kobiet. Nie wykazano jednak zwiększonej częstości występowania AVNRT w ciąży.

AVNRT – diagnostyka

W trakcie badania lekarskiego stwierdza się często miarowy i szybki rytm serca. Na tym etapie może być niemożliwe odróżnienie arytmii od zwykłej tachykardii zatokowej. Jedynym charakterystycznym objawem w czasie badania fizykalnego jest tętnienie żył szyjnych, czyli tzw. objaw Brugady. Jest on spowodowany tym, że w czasie napadu kurczą się zarówno przedsionki, jak i komory. Przy zamkniętych zastawkach przedsionkowo-komorowych krew wraca więc z prawego przedsionka do naczyń żylnych.

Diagnoza w przypadku AVNRT jest stawiana na podstawie badania elektrokardiograficznego (EKG, ang. ECG). Z uwagi na napadowy charakter arytmii, jej uchwycenie w czasie wizyty u lekarza może być trudne. Stosuje się zatem 24-godzinne (lub dłuższe) badanie metodą Holtera, w czasie którego prowadzi się ciągłą rejestrację EKG.

Możliwe jest wywołanie arytmii w celach diagnostycznych, np. drogą przezprzełykową. Przy ocenie częstoskurczu w zapisie EKG ocenia się tzw. zespoły QRS. W przypadku częstoskurczu komorowego częściej są one szerokie, natomiast dla arytmii nadkomorowych, w tym AVNRT typowe są wąskie zespoły QRS.

Innym ocenianym elementem zapisu są załamki P. W prawidłowym rytmie zatokowym znajdują się one w odpowiedniej odległości przed zespołami QRS. W przypadku AVNRT, jak i rytmu węzłowego są one niewidoczne lub nieprawidłowe. Według kryteriów rozpoznania AVNRT załamki P mogą kryć się za zespołami QRS lub występować zaraz po nich. Dodatkowo czas trwania załamków P jest skrócony. Za pomocą badania EKG można także różnicować częstoskurcz nawrotny z innymi arytmiami nadkomorowymi, takimi jak: częstoskurcz przedsionkowy, zatokowy czy trzepotanie przedsionków.

AVNRT – leczenie

Jeśli częstoskurcz nawrotny nie ustępuje samoistnie, przywrócenie prawidłowego rytmu serca można uzyskać za pomocą prostych zabiegów, takich jak próba Valsalvy, masaż zatoki szyjnej lub zanurzenie twarzy w zimnej wodzie. Metody te stymulują nerw błędny do zwolnienia akcji serca.

Jeśli powyższe zabiegi okażą się nieskuteczne, stosuje się leczeniefarmakologiczne. Najczęściej skuteczne są leki z grupy blokerów kanału wapniowego, m.in. werapamil czy diltiazem oraz beta-blokery, np. propranolol. Jeśli za pomocą wymienionych leków nie uda się uzyskać rytmu zatokowego, stosuje się propafenon lub flekainid.

Lekarz może zdecydować o przepisaniu pacjentowi „podręcznej” tabletki, którą chory może stosować doraźnie w przypadku wystąpienia napadu. Najczęściej jest to preparat propranololu i diltiazemu. W przeciwieństwie do arytmii nadkomorowych, takich jak migotanie i trzepotanie przedsionków, w przypadku AVNRT nie stosuje się kardiowersji do przerwania napadu.

Jeśli częstoskurcz jest źle tolerowany przez pacjenta lub powoduje istotne pogorszenie wydolności serca, zalecaną metodą leczenia jest ablacja. Jest to inwazyjny zabieg polegający na usunięciu połączenia wywołującego arytmię. Zabieg jest skuteczny w prawie 100 proc. Z tego powodu jest on również zalecany osobom, które chcą pozbyć się częstoskurczu bez konieczności stosowania leków. U 1 na 100 pacjentów może jednak dojść do powikłania jakim jest blok węzła AV, który wymaga wszczepienia rozrusznika.

AVNRT nie ma groźnych powikłań ani nie stanowi zagrożenia dla życia. Powtarzające się napady mogą jednak uprzykrzać życie chorego.

Bibliografia

  • Gajewski P., Szczeklik A. (red.), Interna Szczeklika 2015. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2015, s. 228–231.
  • Davis M. B., Pierson D., Kocheril A. G., Arrhythmias in pregnancy. EP Lab. Digest, 2007, 7, 3: 1–8.
Opublikowano: ; aktualizacja: 22.03.2019

Oceń:
4.3


Może cię

Gorączka reumatyczna – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie, powikłania, zapobieganie

Gorączka reumatyczna jest chorobą autoimmunologiczną. Przyczyną jest tu zakażenie paciorkowcem u dzieci lub dorosłych (angina, ...

Uczucie zimna – jakie są przyczyny ciągłego odczucia chłodu?

Ciągłe uczucie zimna, marznące stopy i dłonie oraz trudności z rozgrzaniem to przypadłość, która dotyka ...

Leki antyarytmiczne (na arytmię serca)

Leki antyarytmiczne stosuje się w celu unormowania zaburzenia rytmu serca. Leki na arytmię serca zostały ...

Koarktacja aorty (zwężenie) – objawy, przyczyny, leczenie, powikłania, badania

Koarktacją aorty nazywamy jej przewężenie na pewnym odcinku, co utrudnia przepływ krwi, a z czasem ...

Leczenie zaburzeń automatyzmu i przewodzenia w sercu

Zaburzenia automatyzmu i przewodzenia w sercu to schorzenia w których impuls elektryczny niezbędny do pobudzenia ...

Trudno gojące się rany na nogach – przyczyny wrzodziejących ran podudzi i stóp

Przyczyną trudno gojących się ran na nogach jest najczęściej owrzodzenie żylne towarzyszące żylakom kończyn dolnych. ...

Zespół WPW (zespół Wolffa-Parkinsona-White'a)

Zespół Wolffa-Parkinsona-White'a charakteryzuje się zaburzeniem przewodzenia impulsu elektrycznego w sercu. Jest to schorzenie wrodzone. Należy ...

Żylaki kończyn dolnych u mężczyzn

Żylaki na nogach postrzegane są głównie jako problem kobiet. Tymczasem na żylaki kończyn dolnych chorują ...

Trzepotanie przedsionków – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania

Trzepotanie przedsionków to szybkie bicie serca wywołane bardzo częstymi skurczami przedsionków mięśnia sercowego. W przeciwieństwie ...

Zimne stopy – jakie są przyczyny i sposoby na marznące stopy?

Pacjenci często skarżą się na zimne stopy. Marznące stopy mogą być objawem chwilowego wychłodzenia. Gdy ...

Mielofibroza (włóknienie szpiku) – przyczyny, objawy, leczenie

Mielofibroza (zwłóknienie szpiku) to choroba szpiku (nowotwór krwi), której przyczyny nie są do końca poznane. ...

Jakie są przyczyny i typowe objawy arytmii? Jak rozpoznać czy to jest arytmia serca?

Arytmia to zaburzenie pracy serca – zwolnienie lub przyspieszenie jego pracy. Zaburzenia rytmu opisywanie są ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon