Moczówka prosta

Moczówka prosta to choroba objawiająca się zwiększeniem ilości oddawanego moczu i wzmożonym pragnieniem. Spowodowana jest niedoborem lub niemożnością działania hormonu – wazopresyny. Moczówka prosta może prowadzić do niebezpiecznego odwodnienia. Jest szczególnie groźna dla osób nieprzytomnych.

Czym jest moczówka prosta?

Moczówka prosta jest schorzeniem endokrynologicznym, wywołanym przez zaburzenie wydzielania lub działania wazopresyny (hormonu wytwarzanego w podwzgórzu część mózgowia). Wazopresyna działa na cewki zbiorcze nerek. Wskutek jej niedoboru mocz nie jest odpowiednio zagęszczany i woda w nadmiarze usuwana jest z rozcieńczonym moczem. Powoduje to wzrost pragnienia (polidypsję).

Moczówka prosta – przyczyny

W zależności od przyczyny powstawania moczówki prostej, wyróżniamy dwa jej rodzaje:

Moczówka prosta centralna (neurohormonalna)

Moczówka prosta centralna (neurohormonalna) wywołana jest niedoborem wazopresyny. Uszkodzeniu ulega tu podwzgórze (wytwarza wazopresynę) lub przysadka mózgowa (magazynuje hormon). Zniszczenie tych struktur może być spowodowane przez:

  • guzy podwzgórza;
  • urazy np. w wyniku operacji neurochirurgicznych, wypadków drogowych;
  • reakcje autoimmunologiczne (układ odpornościowy niszczy daną strukturę);
  • neuroinfekcje;
  • choroby naczyniowe.

Moczówka prosta nerkowa

Moczówka prosta nerkowa wywołana jest z kolei brakiem wrażliwości cewek zbiorczych nerek na wazopresynę. Jedną z przyczyn moczówki prostej nerkowej jest obecność nieprawidłowych receptorów (miejsc wiązania) wazopresyny, jest to przyczyna o podłożu genetycznym, występująca wyłącznie u mężczyzn. Moczówka prosta nerkowa może być spowodowana także uszkodzeniem nerek, np. wskutek śródmiąższowego zapalenia nerek, torbielowatości nerek, skrobiawicy.

Jako przyczyny moczówki nerkowej wymienia się również zaburzenia elektrolitowe:

  • hiperkalcemię (wzrost poziomu wapnia we krwi);
  • hipokaliemię (obniżenie poziomu potasu we krwi);
  • przewlekłe leczenie węglanem litu;
  • rzadziej terapię amfoterycyną B.

Moczówka prosta – objawy

Podstawowym objawem moczówki prostej jest wzrost pragnienia, spowodowany wielomoczem (poliurią). Chory budzi się w nocy w celu oddania moczu. Uzupełnianie płynów nie dopuszcza do powstania hipernatremii (zwiększonego stężenia sodu we krwi). Dopóki pacjent jest w stanie pić odpowiednią ilość płynów w stosunku do oddawanej objętości moczu, moczówka prosta nie stanowi zagrożenia życia. Inaczej wygląda sytuacja u:

  • chorych nieprzytomnych,
  • osób z zaburzeniami połykania,
  • małych dzieci, które nie są w stanie uzupełnić niedoboru płynów.

Zwiększeniu ulega stężenie sodu i mogą wystąpić objawy neurologiczne. Moczówka prosta objawia się mniej charakterystycznie u niemowląt, u których może pojawić się podwyższona temperatura ciała, wymioty, zaparcia.

Do innych symptomów moczówki prostej należą także objawy związane z przyczyną jej powstania, tj. objawy guza wewnątrzczaszkowego (zaburzenia widzenia, bóle głowy, wymioty). Mogą także wystąpić zaburzenia wydzielania innych hormonów przysadki.

Diagnostyka moczówki prostej

Postępowanie diagnostyczne u pacjenta, u którego lekarz na podstawie zebranego wywiadu i badania przedmiotowego podejrzewa moczówkę prostą, obejmuje oznaczenie elektrolitów w surowicy krwi, badanie osmolalności osocza, badanie ogólne moczu, ocenę ciężaru właściwego i osmolalności moczu, ocenę diurezy dobowej (objętości wydalonego w ciągu doby moczu).

Charakterystyczny dla moczówki prostej jest:

  • wielomocz,
  • niski ciężar właściwy moczu,
  • niska osmolalność moczu,
  • zwiększenie stężenia sodu w surowicy krwi.

W diagnostyce moczówki prostej przeprowadza się również test odwodnieniowy, inaczej nazywany testem zagęszczania moczu, a także test wazopresynowy w celu odróżnienia moczówki prostej centralnej od nerkowej. Pomiar stężenia wazopresyny we krwi nie jest rutynowo stosowany.

Jeżeli zostanie postawione rozpoznanie moczówki prostej centralnej należy wykonać badanie rezonansu magnetycznego (MR) okolicy podwzgórzowo-przysadkowej.

Z jakimi chorobami należy różnicować moczówkę prostą?

Nadmierne pragnienie i wydalanie moczu to objawy wielu jednostek chorobowych, z którymi różnicujemy moczówkę prostą.Upośledzenie zagęszczania moczu występuje w różnych zaburzeniach funkcji nerek, także w tych niezwiązanych z mechanizmem powstawania moczówki nerkowej.

Nadmierne pragnienie występuje również w tzw. moczówce psychogennej (nerwicy pragnieniowej). Zwiększone wydalanie moczu jest też jednym z objawów cukrzycy. Niektóre leki mogą zmniejszać wrażliwość na wazopresynę (utrudniać jej działanie).

Moczówka prosta – leczenie i rokowanie

Leczenie moczówki prostej zależy od jej przyczyny. Czasami wystarczy opanowanie choroby podstawowej, może być potrzebna terapia farmakologiczna, a nawet leczenie neurochirurgiczne. Celem jest zmniejszenie ilości wydalanego moczu i niedopuszczenie do zagrażających zdrowiu i życiu zaburzeń elektrolitowych.

Leczenie moczówki prostej centralnej

Leczenie moczówki prostej centralnej polega na leczeniu substytucyjnym (mającym za zadanie uzupełnić niedobór) desmopresyną, która jest analogiem (podobnym związkiem) wazopresyny o przedłużonym działaniu. Dawkowanie leku ustala się indywidualnie. Może być on podawany drogą doustną lub donosową. Chorym nieprzytomnym lek podaje się podskórnie, domięśniowo lub dożylnie. Podczas stosowania leku trzeba pamiętać, że nadmierne picie płynów może doprowadzić do niebezpiecznego przewodnienia.

Leczenie niemowląt karmionych piersią wymaga dopajania. Stosuje się bardziej rozcieńczone mieszanki i zwiększa ilość posiłków.

W zależności od wyniku badania rezonansu magnetycznego konieczne może również okazać się leczenie neurochirurgiczne.

Leczenie moczówki prostej nerkowej

W moczówce prostej wywołanej chorobami uszkadzającymi nerki jako podstawę leczenia stosuje się leczenie choroby podstawowej oraz odpowiednie nawadnianie pacjenta. Podobnie postępuje się w przypadku moczówki wywołanej zaburzeniami elektrolitowymi, gdzie należy wyrównać poziomy elektrolitów.

W leczeniu moczówki prostej nerkowej, powstałej w wyniku obecności nieprawidłowych receptorów dla wazopresyny, stosuje się dietę niskosolną i diuretyk tiazydowy. Jest on lekiem moczopędnym, ale w sytuacji moczówki nerkowej paradoksalnie zmniejsza ilość wydalanego moczu. Zastosowanie w terapii moczówki nerkowej znajduje również indometacyna.

Rokowanie w moczówce prostej zależy od jej przyczyny. Jest ono poważne w przypadku wystąpienia moczówki związanej z procesem rozrostowym w obrębie mózgowia.

Szczególną uwagę trzeba zwrócić na chorych nieprzytomnych lub z zaburzeniami odczuwania pragnienia, gdyż nie są oni w stanie uzupełnić niedoboru płynów.

Dzięki odpowiedniemu leczeniu substytucyjnemu z moczówką prostą można normalnie żyć.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Uroflowmetria

Uroflowmetria jest techniką, która mierzy przepływ moczu podczas mikcji. Jest to badanie tanie, nieinwazyjne, bezpieczne ...

Zwężenie cewki moczowej – przyczyny, choroby, objawy, leczenie

Zwężenie cewki moczowej polega na odcinkowym zmniejszeniu jej średnicy. Może być ono spowodowane różnymi czynnikami, ...

Nadmierne pragnienie (polidypsja)

Nadmierne pragnienie określa się jako polidypsja. Objaw ten charakterystyczny jest dla cukrzycy, kiedy to pojawia ...

Częste oddawanie moczu (częstomocz) - przyczyny i leczenie

Częste oddawanie moczu (częstomocz, łac. pollakisuria) określa się jako oddawanie moczu częściej niż 8 razy ...

Wideo – Moczówka prosta – przyczyny i leczenie

Moczówka prosta jest chorobą charakteryzującą się wydalaniem znacznych ilości moczu — objaw zwany poliurią oraz ...

Wielomocz (poliuria)

Wielomoczem, inaczej poliurią, określamy utrzymujące się dobowe wydalanie moczu w ilości przekraczającej 2500-3000 mililitrów. Zazwyczaj ...

Gruczolak prostaty – przyczyny, objawy, leczenie

Gruczolak prostaty, nazywany inaczej łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, jest schorzeniem powodującym u starzejących się mężczyzn ...

Zapalenie pęcherza moczowego u kobiet

Zapalenie pęcherza moczowego jest chorobą kryjącą się pod potoczną nazwą choroby miesiąca miodowego, gdyż dotyka ...

Nietrzymanie moczu u mężczyzn a choroby prostaty

Nietrzymanie moczu u mężczyzn zdarza się rzadziej niż u kobiet. Często jest objawem towarzyszącym różnym ...

Wideo – Wielomocz

Wielomocz (poliuria) to zaburzenie w ilości oddawanego moczu dobowego, którego objętość przekracza ponad 3 l ...

Wideo – Moczówka prosta

Moczówka prosta jest chorobą, w której dochodzi do wytwarzania i wydalania bardzo dużej ilości moczu ...

Elektrolity – badanie

Badanie elektrolitów to jedno z częściej wykonywanych badań krwi. Elektrolity – tą nazwą określane są ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon