Co to jest jednostka chlebowa?

Jednostka chlebowa stanowi narzędzie ułatwiające osobom z cukrzycą określenie ilości węglowodanów w codziennym jadłospisie. Spełnia ważne zadanie gdyż kontrola podaży energii przyjmowanej w postaci tego składnika pozwala na określenie jakiego wzrostu poziomu glukozy we krwi po spożyciu danego posiłku można oczekiwać.

Zastosowanie jednostki chlebowej

Jednostka chlebowa inaczej nazywana wymiennikiem węglowodanowym to porcja produktu wyrażona w gramach zawierająca 10 gram przyswajalnych węglowodanów. Przyswajalnych, czyli bez uwzględnienia błonnika. Miara ta powstała w celu ułatwienia kontroli ilości węglowodanów spożywanych przez osoby chore na cukrzycę. Stanowi dobre, proste narzędzie służące do nadzoru nad ilością tego składnika odżywczego spożywanego, na co dzień, umożliwiając równocześnie pacjentom urozmaicenie diety. Dzięki wiedzy dotyczącej jednostek chlebowych pacjent może po konkretnym posiłku odpowiednio dopasować dawkę insuliny tak, aby uniknąć wahań poziomu glukozy we krwi. Te mogą bowiem być dla niego skrajnie niebezpiecznie.

Zbyt duża dawka insuliny może spowodować nadmierny spadek poziomu glukozy doprowadzając do stanu zagrożenia życia, czyli hipoglikemii. Zbyt niska podaż tego hormonu po posiłku z kolei będzie wiązała się z utrzymaniem wysokich poziomów glukozy w krwiobiegu prowadząc do nasilania się zmian w naczyniach krwionośnych czy w obrębie nerwów powodując powikłania cukrzycy takie jak angiopatie i neuropatie. Wymiennik węglowodanowy pozwala planować jadłospis tak by zawierał on, na co dzień stosunkowo stałą, właściwą ilość węglowodanów. Składnik ten powinien u pacjentów z cukrzycą dostarczać ok 50 % dziennej porcji energii. Warto przy okazji wspomnieć, że Amerykanie donoszą o korzystnym wpływie ograniczenia ilości węglowodanów do około 40 % dziennej porcji energii na rzecz większej ilości białka. Nie mniej jednak przeniesienie tego zalecenia na realne codzienne porcje produktów spożywczych dla osoby niezwiązanej z żywieniem zawodowo jest bardzo trudne. Dlatego też po określeniu całkowitego zapotrzebowania na węglowodany w gramach można w prosty sposób określić ilość jednostek chlebowych, które pacjent może zjeść w ciągu dnia. Na podstawie ich ogólnej ilości i tablic z dokładnymi porcjami, które zawierają wymienniki węglowodanowe osoba chora na cukrzycę może komponować jadłospis swobodnie bez obawy o pojawienie się wahań poziomu glukozy we krwi. Może także wymieniać produkty w ramach jednej grupy np. zamienić 1 WW chleba żytniego, czyli 25 g tj. 1 kromkę na 15 g kaszy jęczmiennej tj. płaską łyżkę.

Warto wiedzieć, że produkty możemy wymieniać w obrębie tej samej grupy a zatem warzywa na inne warzywa, produkty zbożowe na inne produkty zbożowe. Należy pamiętać, że produkty spożywcze zawierają także inne składniki odżywcze będące źródłem energii a mianowicie tłuszcze i białka. Aby określić ich ilość w diecie osoby chorej na cukrzyce stosuje się pojęcie wymiennika białkowo-tłuszczowego lub osobno wymiennika białkowego i tłuszczowego.

Tabele jednostek chlebowych

Pieczywo

Nazwa produktu

Ilość równoważna 1 WW

Wielkość porcji

Bułka pszenna

20g

1/3 sztuki o wadze 60g

Kajzerka

20g

½ bułki o wadze 40g

Chleb pszenny

20g

Ok. 1 kromki

Chleb graham

25g

Ok. 1 kromki

Chleb żytni razowy

25g

Ok. 1 kromki

Chleb pumpernikiel

20g

½ kromki

Produkty zbożowe

Nazwa produktu

Ilość równoważna 1 WW

Wielkość porcji

Kasze (jęczmienna, manna, gryczana) na surowo

15g

1 płaska łyżka

Ryż biały

15g

1 płaska łyżka

Ryż pełnoziarnisty

15g

1 płaska łyżka

Mąka pszenna

15g

1 i ½ płaskiej łyżki

Makaron dwujajeczny suchy 15g

40-50g po ugotowaniu

2 łyżki z czubkiem

Płatki owsiane

15g

1 i ½ łyżki

Płatki pszenne

15g

1i ½ łyżki

Płatki jęczmienne

15g

1 i ½ łyżki

Musli z rodzynkami i orzechami

20g

2 i ½ łyżki

Warzywa i owoce

Nazwa produktu

Ilość równoważna 1 WW

Wielkość porcji

Fasola biała, nasiona suche

20g

8-12 sztuk

Kukurydza konserwowa (bez zalewy)

50g

3 i ½ łyżki

Soja, nasiona suche

60g

4 łyżki

Ziemniaki

60g

1 mała sztuka

Buraki

140g

1 średnia sztuka

Marchew surowa

200g

Ok. 2 sztuk

Pietruszka korzeń

200g

Ok. 2 sztuki

Fasolka szparagowa

250g

Wymaga zważenia

Kapusta biała

200g

1/5 główki o wadze 1 kg

Papryka czerwona

200g

1 duża sztuka

Ananas bez skórki

80g

2 plastry

Arbuz bez skórki

120g

Mały plaster

Banan bez skórki

50g

½ sztuki małej

Brzoskwinia

100g

1 średnia sztuka

Grejpfrut bez skórki

130g

½ średniej sztuki

Gruszka ze skórką

110g

Mała sztuka

Jabłko ze skórką

140g

Średnia sztuka

Kiwi

90g

Średnia sztuka

Mandarynki bez skórki

110g

Średnia sztuka

Morele

100g

2 średnie sztuki

Morele suszone

15g

3 sztyki

Pomarańcza bez skórki

110g

Mała sztuka

Śliwki

100g

Ok. 5 sztuk

Śliwki suszone

20g

Ok. 5 sztuk

Winogrona

60g

Ok. 10 sztuk średnich owoców

Mleko i nabiał

Nazwa produktu

Ilość równoważna 1 WW

Wielkość porcji

Mleko 2%

200g

Szklanka 200ml

Mleko 1,5%

200g

Szklanka 200ml

Mleko 0,5%

200g

Szklanka 200ml

Jogurt naturalny

170g

Ok. 2/3 szklanki 250ml

Jogurt owocowy

130g

Ok. ½ szklanki 250ml

Kefir

200g

Ok. szklanki 200ml

Słodycze

Nazwa produktu

Ilość równoważna 1 WW

Wielkość porcji

Cukier=sacharoza

10g

2 płaskie łyżeczki

Miód naturalny

15g

1 łyżeczka

Czekolada gorzka

20g

Ok. 2 kostek

Krówki

15g

1 sztuka

Sernik

25g

Kawałek o wym.5x4,5x1 cm

Ciasto drożdżowe

20g

Kawałek o wym.8,5x5x1,5 cm

Herbatniki

15g

Ok. 3 sztuk

Praktyczne zastosowanie jednostki chlebowej

Przy założeniu, że nasze zapotrzebowanie na energię w ciągu dnia wynosi 2000 kcal.Jest to całodzienna dawką energii dla naszego organizmu. Węglowodany powinny stanowić około 50 % tej porcji. Oznacza to, że z węglowodanami dostarczamy 1000 kcal. Wiemy równocześnie, że spalenie 1 g tego składnika daje nam 4 kcal. Aby obliczyć ile gram węglowodanów dostarczy nam 1000 kcal używamy prostej proporcji:

  • 1 g węglowodanów – 4 kcal
  • X g węglowodanów – 1000 kcal

Wynika z niej, że codziennie powinno się dostarczać organizmowi 250 g węglowodanów.Jedna jednostka chlebowa dostarcza 10 g przyswajalnych węglowodanów. Oznacza to, że codziennie należy dostarczyć organizmowi węglowodanów za pomocą 25 jednostek chlebowych/ wymienników węglowodanowych. Należy racjonalnie rozłożyć je na posiłki w ciągu dnia. Przykładowo:

  • śniadanie - 6 WW,
  • II śniadanie - 2 WW,
  • obiad - 7 WW,
  • podwieczorek – 2 WW,
  • kolacja - 6 WW,
  • posiłek na 2 h przed snem - 2WW

Należy pamiętać, że ilość jednostek chlebowych ustala się indywidualnie w odniesieniu do wieku, płci, aktywności i stanu zdrowia pacjenta. Przydatna w praktycznym zastosowaniu zamienników będzie waga kuchenna, która pozwoli precyzyjne określić wielkość porcji. Opracowując diety dla osób chorych na cukrzycę poza znajomością wymienników pokarmowych, należy także korzystać z wartości indeksu glikemicznego i ładunku glikemicznego pokarmów.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Żywność ekologiczna – co to jest? Jak rozpoznać produkty ekologiczne?

Żywność ekologiczna staje się w ostatnich latach szczególnie modna. Coraz więcej osób, świadomych wpływu codziennej ...

Dieta treningowa dla kobiet – jaka dieta do ćwiczeń?

Dieta treningowa dla kobiet powinna dostarczać składników umożliwiających utrzymanie prawidłowej wydolności organizmu, regenerację mięśni po ...

Wymienniki białkowo-tłuszczowe

Węglowodany są składnikiem pokarmowym, który w zdecydowanej większości wpływa na poziom cukru we krwi. Jednak ...

Wideo – Zdrowe odżywianie

Zdrowa dieta to taka, która nie odbija się niekorzystnie na naszym organizmie i która przynosi ...

Dieta Dukana szkodliwa?

Specjaliści od spraw żywienia, dietetycy i lekarze przeważnie negatywnie oceniają dietę Dukana. Zarzucają jej niezbilansowanie, ...

Gluten

Gluten znajduje się w wielu produktach spożywczych takich jak chleb, słodycze, kasze czy też desery. ...

Dieta wegańska a korzyści i zagrożenia

Dieta wegańska, często mylona z dietą wegetariańską, stanowi źródło wielu kontrowersji, również wśród specjalistów zajmujących ...

Ciągłe uczucie głodu – co może oznaczać ciągły głód?

Ciągłe uczucie głodu najczęściej wiąże się z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi. Nadmierny apetyt bywa skutkiem zbyt ...

Dieta o niskim indeksie glikemicznym – zasady i efekty diety niskoglikemicznej

Dieta o niskim indeksie glikemicznym opiera się na zróżnicowanej żywności, której spożywanie zapobiega wahaniom poziomu ...

Dieta 3-dniowa – zasady, efekty, jadłospis diety trzydniowej

Dieta trzydniowa to popularna dieta lekkostrawna, której stosowanie pozwala na zmniejszenie obwodu brzucha w krótkim ...

Dieta wysokotłuszczowa (Jana Kwaśniewskiego) – na czym polega i jakie są efekty diety tłuszczowej?

Dieta wysokotłuszczowa, znana również pod nazwą diety Jana Kwaśniewskiego lub diety optymalnej, to sposób żywienia ...

Wymienniki węglowodanowe

Podstawą leczenia cukrzycy jest dieta i dostosowywanie dawek leków do ilości przyjmowanych pokarmów. Dlatego ważne ...

Komentarze (0)