Alginian sodu E401 – właściwości, zastosowanie, szkodliwość

Alginian sodu to naturalny związek chemiczny pozyskiwany z wodorostów. Występuje jako polisacharyd, który ma zdolność zagęszczania i żelowania roztworów. Z tego powodu znalazł zastosowanie w przemyśle spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym. Jest także używany jako lek na zgagę i substancja ułatwiająca odchudzanie. Czy alginian sodu E 401 jest bezpieczny dla zdrowia?

Alginianu sodu – co to jest?

Alginian sodu to sól sodowa kwasu alginowego, organiczny związek chemiczny naturalnego pochodzenia. Sumaryczny wzór alginianu sodu ma postać C6H9NaO7, natomiast strukturalnie jest sześcioczłonowym pierścieniem zbudowanym z 5 atomów węgla i jednego atomu tlenu. 4 węgle połączone są z grupami wodorotlenowymi, a jeden z grupą -COONa. Pojedyncze cząsteczki alginianu sodowego są połączone ze sobą i tworzą makromolekułę o masie od 10 tysięcy do 600 tysięcy unitów.

Alginian sodowy jest polisacharydem pozyskiwanym z brunatnych wodorostów z rodziny Phaeophyceae, a dokładniej Macrocystis pyrifera, Laminaria digitata, Laminaria cloustoni oraz Ascophyllum nodosum. Rosną one u wybrzeży Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.

Alginian sodu – właściwości

Alginian sodu nie ma zapachu ani smaku. Jest biały lub żółtawobrązowy. Występuje w postaci sproszkowanej, granulowanej, ziarnistej lub nitkowatej. Wolno rozpuszcza się w wodzie, tworząc lepki roztwór. Nie rozpuszcza się w alkoholu. W roztworach wodnych wykazuje właściwości żelujące.

Alginian sodu i chlorek wapnia reagują ze sobą z wytworzeniem galaretowatego osadu. Test ten odróżnia alginian sodu od gumy arabskiej, karboksymetylocelulozy sodowej, karagenu, żelatyny, gumy ghatti, gumy karaya, gumy z nasion chleba świętojańskiego, metylocelulozy i gumy tragakantowej. Takie właściwości alginianu sodu wykorzystuje się również w przemysłowej produkcji.

Gdzie kupić alginian sodu? W sklepach z chemią spożywczą oraz z tzw. zdrową żywnością.

Alginian sodu – zastosowanie

Alginian sodowy jest wykorzystywany w przemyśle jako stabilizator, zagęszczacz, substancja żelująca i emulgator. W aptekach można znaleźć go jako składnik leków, stosuje się go także do produkcji kosmetyków oraz żywności. Farmaceutyczne zastosowania alginianu sodu i innych alginianów obejmują tworzenie cienkich błonek, działanie dezintegrujące, kontrolowane uwalnianie substancji aktywnej leku (np. w środkach stopniowo uwalniających nikotynę, pomagających w rzuceniu palenia), zagęszczanie i stabilizację gotowego środka farmaceutycznego.

Znane jest zastosowanie alginianu sodu na zgagę, ponieważ substancja łagodzi objawy refluksu żołądkowo-przełykowego. Alginian sodu jako lek stosowany jest także do obniżania poziomu cholesterolu we krwi, wiązania metali ciężkich oraz regulowania rytmu wypróżnień. Używa się go jako składnika środków dietetycznych, np. herbatników, które pęcznieją w żołądku i szybko dają uczucie sytości, dzięki czemu ogranicza się spożywanie kalorii.

Alginian sodu w kosmetyce stosuje się jako środek zatrzymujący wilgoć oraz środek zagęszczający. Alginiany tworzą sieci żelopodobne, które umożliwiają utrzymanie się szminki na ustach, a przede wszystkim zapobiegają utracie wody przez skórę, dlatego znajdziemy go w kremach i balsamach do ciała. Ma działanie nawilżające, odżywcze, uelastyczniające i ujędrniające skórę. Łagodzi podrażnienia i zaczerwienienia oraz jest składnikiem maseczek typu „peel off”.

Alginian sodu w żywności – E401

Alginian sodu w jedzeniu jest środkiem emulgującym, stabilizującym i zagęszczającym. Jako dodatek do żywności oznaczany jest symbolem E401. W produkcji spożywczej jest chętnie wykorzystywany, gdyż tworzy żele, które są trwałe niezależnie od zmiany temperatur oraz klarowne, ponadto nie nadaje produktom obcego smaku ani zapachu.

W czym znajduje się alginian sodu? E401 znajdziemy w produktach takich jak:

  • lody (chroni przed tworzeniem się wyczuwalnych kryształków lodu),
  • galaretki,
  • marmolady, dżemy,
  • konserwy mięsne, wędliny, mielonki,
  • desery mleczne, jogurty,
  • gotowe sosy, syropy,
  • majonez,
  • nadzienia do ciast,
  • pieczywo,
  • krążki kalmarów w panierce, paluszki rybne, kawior,
  • nuggetsy z kurczaka,
  • piwo (stabilizuje pianę).

Czy alginian sodu jest szkodliwy?

Alginian sodu jest polisacharydem, który pęcznieje w wodzie, zatem należy do frakcji błonnika rozpuszczalnego. Natomiast dla błonnika wykazano badaniami naukowymi szereg pozytywnych właściwości prozdrowotnych. Alginian sodu nie jest szkodliwy dla organizmu.

Szkodliwość E401 może objawić się jedynie w taki sposób, że jego bardzo duże spożycie ogranicza wchłanianie ważnych składników mineralnych z pożywienia. Są one wiązane przez żel tworzony w treści pokarmowej dzięki obecności alginianów. Organizacje zajmujące się żywieniem i zdrowiem, w tym FDA oraz Komitet Ekspertów FAO/WHO uznały alginian sodu za bezpieczny dodatek do żywności.

Bibliografia

  • Loureiro dos Santos L. A., Natural polymeric biomaterials: processing and properties  [w:] Reference module in materials science and materials engineering. Wydawnictwo Elsevier 2017.
  • http://www.fao.org/docrep/w6355e/w6355e0x.htm
  • https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/5102882
  • https://www.artmolds.com/alginate-pharmaceutical-uses
  • https://www.artmolds.com/alginate-medical-clinical
  • https://www.artmolds.com/alginate-food-beverages
Opublikowano: ; aktualizacja: 20.11.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Naturalne probiotyki – jak działają i w czym są dobre bakterie probiotyczne?

Probiotyki to żywe kultury bakterii lub drożdży, które korzystnie wpływają na przewód pokarmowy i zapewniają ...

Dieta norweska – zasady, jadłospis, efekty, opinie

Dieta norweska jest to kolejna restrykcyjna, ale obiecująca ekspresowe efekty dieta odchudzająca. Charakteryzuje ją krótki ...

Dieta w chorobie Leśniowskiego-Crohna – wytyczne, produkty zalecane i przeciwwskazane w okresie zaotrzenia i remisji

W chorobie Leśniowskiego-Crohna dieta pełni rolę leczniczą i zapobiega nasilaniu objawów. Przestrzeganie zaleceń żywieniowych może ...

Dieta przyspieszająca przemianę materii

W pogoni za szczupłą sylwetką często sięgamy po restrykcyjne diety, które mają zapewnić widoczną utratę ...

Wideo – Dieta cukrzycowa

W Polsce w 2011 roku na cukrzycę chorowało 3,1 miliona osób, co stanowi 10,6% dorosłej ...

Warzywa psiankowate – czym są rośliny psiankowate?

Rośliny psiankowate występują bardzo powszechnie. Należy do nich też kilka roślin użytkowych. Najbardziej popularne to ...

Dieta Cambridge

Dieta alternatywna jest to sposób żywienia, który jest przeciwstawny temu, co tradycyjne i oficjalnie uznane ...

Białko roślinne czy zwierzęce – które wybrać w czasie odchudzania?

Białko jest bardzo istotne w diecie każdego człowieka, a w szczególności w jadłospisie osób odchudzających ...

Dieta na jesień i zimę – dieta na podniesienie odporności i dieta rozgrzewająca

Jesień i zima to pory częstszych zachorowań na przeziębienie i grypę. To także okres, kiedy ...

Dieta w przepuklinie rozworu przełykowego – zasady, produkty zalecane i zabronione

Dieta przy przepuklinie rozworu przełykowego to przede wszystkim dieta ograniczająca produkty tłuste i smażone, które ...

Które rodzaje słodyczy są najbardziej niezdrowe?

Czy wszystkie słodycze tak samo przyczyniają się do przybierania na wadze i są równie szkodliwe? ...

Dieta 3-dniowa – zasady, efekty, jadłospis diety trzydniowej

Dieta trzydniowa to popularna dieta lekkostrawna, której stosowanie pozwala na zmniejszenie obwodu brzucha w krótkim ...

Komentarze (0)