Owoce tarniny – właściwości lecznicze, skład i przeciwwskazania

Właściwości lecznicze owoców tarniny są znane od dawna. Owoce o kwaśnym i cierpkim smaku swoje właściwości zawdzięczają licznym aktywnym związkom zawartym w składzie. Owoce tarniny pomagają przede wszystkim na biegunkę, jednak znalazły zastosowanie także m.in. jako naturalny lek na obniżenie ciśnienie i trójglicerydów. Jak je spożywać i kiedy są przeciwwskazane?

Owoc tarniny – co to jest, jak wygląda i jak smakuje?

Ze względu na swoje cenne właściwości lecznicze tarnina, czyli śliwa tarnina jest stosowana w medycynie naturalnej od najdawniejszych czasów. W Mezopotamii uznawano ją za roślinę świętą, w starożytnym Rzymie suszone owoce śliwy tarniny podawano na problemy z żołądkiem i jelitami, zaś według lekarzy greckich sok z tarniny mógł pomóc przy czerwonce bakteryjnej. Współczesna fitoterapia zaleca owoce tarniny przede wszystkim jako środek na biegunkę.

Śliwa tarnina (Prunus spinosa) znana jest też jako tarnina, ciernie, tarka, tarń, ciarki, cierniak, korcipa, żarnośliwa, wilżyna. Jest to silnie rozgałęziony, kolczasty krzew z rodziny różowatych (Rosaceae) osiągający do 4 m wysokości. Liście mają kształt eliptyczny z ząbkowanymi brzegami, zaś kwiaty – białe, drobne, o pięciopłatkowej koronie, gęsto otaczające gałązki. Krzew tarniny kwitnie obficie zanim rozwiną się listki – w maju i czerwcu.

Owoc tarniny to kulisty, ciemnogranatowy pestkowiec z ciemnoniebieskim woskowym nalotem, o zielonym miąższu. Ma kwaśny i cierpki smak. Owoc śliwy tarniny dojrzewa we wrześniu, ale najsmaczniejszy jest po przymrozkach. Naturalnym środowiskiem wzrostu rośliny jest Europa, Azja i Afryka Północna, zaś w Polsce można ją spotkać pospolicie w lasach i na ich skrajach, na słonecznych zboczach, w zaroślach i nieużytkach.

Co zawierają owoce tarniny?

Zdrowotne właściwości tarniny warto wykorzystać w domowej apteczce. Najcenniejszym surowcem zielarskim są owoce tarniny (Prunus spinosa fructus L.), ale w fitoterapii stosuje się też kwiaty tarniny, korę oraz liście.

Owoce Prunus spinosa L. są niewielkie, mają 1–1,5 cm długości oraz 0,8–1,2 cm szerokości. Miąższ jest cierpki i kwaśny za sprawą dużej ilości garbników. Owoce tarniny zawierają dużo wody (około 61 proc.), węglowodany, glukozę, pektyny, co wpływa na ich dużą wartość energetyczną. Kaloryczność owoców tarniny w 100 gramach suszonego produktu wynosi aż 380 kcal.

Owoce tarki intensywną fioletowo-granatową barwę zawdzięczają barwnikom polifenolowym o właściwościach przeciwutleniających. Tarki zawierają też flawonoidy, antocyjany, kwasy organiczne, kwas oleinowy i linolowy, witaminę C i E (tokoferole), fitosterole, cukry i sole mineralne: wapń, potas, fosfor, siarkę i magnez. Cierpki owoc tarniny posiada również w niewielkie ilości ß-karotenu.

W medycynie naturalnej wykorzystuje się zarówno świeże (zazwyczaj po przemrożeniu), jak i suszone owoce.

Owoc tarniny – właściwości lecznicze

Ściągające, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne działanie owocu tarniny na układ pokarmowy jest znane od dawna. Zalecane są w nieżytach żołądka i jelit, w przypadku nadmiernej fermentacji jelitowej (działają ściągająco i przeciwbiegunkowo).

Owoce śliwy tarniny regulują apetyt, wspomagają trawienie oraz oczyszczają organizm, usuwając z niego m.in. toksyny. Dzięki flawonoidom mają one właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne. Wpływają m.in. na obniżenie ciśnienia krwi, reguluję gospodarkę lipidową (obniżają trójglicerydy, powodują wzrost stężenia dobrego cholesterolu) oraz uszczelniają naczynia włosowate.

Mogą być stosowane w profilaktyce wielu schorzeń i chorób, m.in. w miażdżycy, zawale serca, chorobie Parkinsona czy Alzheimera. Silne właściwości antyoksydacyjne mogą też zapobiec stresowi oksydacyjnemu odpowiedzialnemu za rozwój m.in. nowotworów.

Sok z owoców tarniny to naturalny lek na biegunkę (także u dzieci) oraz środek wzmacniający odporność organizmu. Herbatka z tarniny doskonale sprawdza się w przypadku schorzeń nerek, pęcherza moczowego czy problemów z układem pokarmowym.

Wywarem z liści tarniny można leczyć stany zapalne gardła i dziąseł. Żywica krzewu pomocna jest przy ranach i skaleczeniach, zaś rozcieńczona z winem i pita regularnie pomaga pozbyć się kamieni nerkowych.

Jak spożywać owoce tarniny?

Zastosowanie tarniny w kuchni jest obecnie coraz bardziej powszechne. Śliwa tarnina doskonale nadaje się na przetwory – dżemy, konfitury, galaretki, soki, kompoty, nalewki i wina. Owoc ten stanowi także dodatek do innych produktów. Suszone liście tarniny (wraz z innymi) można parzyć i podawać jako herbatkę.

Nalewka z tarniny znana jest jako „tarninówka”. Można ją przygotować w domu, wystarczy tylko dobry przepis:

  • 1,5 kg owoców tarniny (najlepiej przemrożonych),
  • 1 kg brązowego nierafinowanego cukru,
  • 20 dag suszonych śliwek,
  • 1,5 l spirytusu lub wódki,
  • 5 goździków,
  • cynamon.

Aby zrobić nalewkę z owoców tarniny, należy przemrożone owoce tarniny i śliwki (bez pestek) układać warstwowo w dużym szklanym słoju lub pojemniku, przesypując je cukrem. Odstawić do fermentacji. Potem zalać alkoholem i odstawić na 2–3 tygodnie. Po tym czasie zlać nalewkę i doprawić do smaku cynamonem i goździkami. Nalewka spożywana w umiarkowanych ilościach wspomoże układ odpornościowy i moczowy. Przetwory z owoców tarniny powinny więc znaleźć się w każdej kuchni i apteczce.

Owoce tarniny – przeciwwskazania

Nasiona tarniny (pestki) zawierają trujące glikozydy cyjanogenne, które w wyniku przemian biochemicznych prowadzą do powstania cyjanowodoru (kwas pruski) czy benzaldehydu. Dlatego nie wolno rozgryzać ani spożywać rozłupanych pestek tarniny.

Ze względu na brak odpowiednich badań, tarnina w ciąży i podczas karmienia piersią nie jest zalecana.

Bibliografia

  • Lamer-Zarawska E., Kowal-Gierczak B., Niedworok J., Fitoterapia i leki roślinne. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
  • Mazik M., Zioła w ogrodzie i w domu. Agencja Wydawnicza Egros, Warszawa 2018.
  • Senderski M. E., Zioła w leczeniu dolegliwości i chorób układu trawiennego oraz wątroby i trzustki. Wydawnictwo Mądrość Natury, Podkowa Leśna 2009.
Opublikowano: ; aktualizacja: 28.02.2019

Oceń:
4.7


Może cię

Nutraceutyki – co to jest, jak działają, wskazania i przeciwwskazania

Nutraceutyk to każda substancja biologicznie aktywna mogąca wzmacniać, osłabiać lub modyfikować funkcje fizjologiczne i metaboliczne ...

Cykoria – właściwości, zastosowanie, jak przyrządzić cykorię?

Cykoria jest rośliną o charakterystycznym gorzkim posmaku. Sezon na to warzywo przypada na miesiące zimowe ...

Kawa bezkofeinowa – właściwości, działanie, jak powstaje i jak wpływa na ciążę?

Kawa bezkofeinowa jest doskonałą alternatywą dla smakoszy z nietolerancją kofeiny lub utrudnionym metabolizowaniem. Ponadto sprawdzi ...

Miód akacjowy – właściwości, jak stosować, cena

Miód akacjowy znajduje zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu, np. cukierniczym, kosmetycznym, farmaceutycznym, piekarniczym czy fermentacyjnym. ...

Cukier inwertowany – co to jest, zastosowanie, produkcja, szkodliwość

Cukier inwertowany jest substancją słodzącą powstałą na drodze hydrolizy sacharozy. Zwykle występuje w postaci roztworu, ...

Pistacje – właściwości, zastosowanie, kalorie, cena

Pistacje są nie tylko smaczne, ale również zdrowe. To cenne źródło składników mineralnych, witamin oraz ...

Szpinak – kalorie, właściwości, wartości odżywcze i przepisy

Szpinak, mimo powszechnego przekonania nie jest dobrym źródłem żelaza ze względu na obecność szczawianów, które ...

Miód malinowy – właściwości, kalorie, zastosowanie, cena

Miód malinowy ma przyjemny owocowy smak i zapach. Jest dobrym zamiennikiem białego cukru, jednak należy ...

Bób – właściwości, wartości odżywcze, kalorie i gotowanie

Bób należy do roślin strączkowych. Posiada liczne właściwości, a przy tym jest niskokaloryczny, dlatego jest ...

Mleko kokosowe – właściwości, kalorie i zastosowanie – jak zrobić mleko kokosowe?

Mleko kokosowe to napój roślinny o wielu właściwościach. Jest alternatywą dla wegan oraz dla osób ...

Woda mineralna – nisko i wysokozmineralizowana – jaka woda jest najlepsza?

Jaka woda mineralna jest najlepsza? Zdecydowanie ta, która jest dopasowana do indywidualnych potrzeb. Na rynku ...

Kwas linolowy – występowanie, suplementy, dawkowanie i działanie

Kwas linolowy to kwas tłuszczowy należący do grupy omega-6. Jest on zaliczany do tzw. niezbędnych ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon