Mąka orkiszowa – właściwości, kalorie, gluten i przepisy

Mąka orkiszowa jest zdrowszą alternatywą dla mąki pszennej. Zawiera więcej błonnika i składników mineralnych. Wykorzystywana jest do wypieku pieczywa, makaronów, a także pizzy. Obecnie popularne są również naleśniki czy placki z mąki orkiszowej. Jakie zalety ma mąka orkiszowa?

Mąka orkiszowa – co to jest?

Orkisz (triticum spelta) to zboże blisko spokrewnione z pszenicą. Uprawiane było już w starożytności w Europie i na Bliskim Wschodzie. Z czasem pszenica zastąpiła orkisz ze względu na łatwiejsze pozyskiwanie ziaren. Wraz z poszukiwaniem nowych „smaków” przez konsumentów, wzrosło zainteresowanie mąką orkiszową. Głównym obszarem, na którym uprawia się orkisz jest Europa, ale także Kanada i USA.

Ziarno orkiszu służy do pozyskiwania mąki. Ta z kolei stanowi główny bądź częściowy składnik wyrobów zbożowych, jakimi są bułka i chleb orkiszowy oraz makaron. Jest kilka typówmąki orkiszowej, którym przyporządkowane są liczby. Wraz z ich wzrostem, produkty z orkiszusą bardziej wartościowe ze względu na większą zawartość substancji mineralnych.

Typ 2000 oznacza, że jest to mąka orkiszowa pełnoziarnista. Podobnie jak inne produkty zbożowe, również i ten można znaleźć w większości sklepów spożywczych. Cena mąki orkiszowej wynosi 6–16 zł za kilogram. Ma na nią wpływ typ mąki orkiszowej oraz rodzaj uprawy (ekologiczna).

Mąka orkiszowa – właściwości

Jakie właściwości ma mąka orkiszowa? Jest podobna do zwykłej, białej mąki. Produkty, gdzie ziarno orkiszu stanowi główny składnik, mają gęstą i ciężką strukturę, która nie zawsze jest pożądana np. ciasta biszkoptowe. Związane jest to z większą zawartością glutenu w orkiszu.

Czy mąka orkiszowa jest zdrowa? W porównaniu do mąki pszennej jest bogatsza w błonnik pokarmowy, a także składniki mineralne i witaminy. Włókno pokarmowe, które jest zawarte we wszystkich roślinach (w większym, bądź mniejszym stopniu), również w mące orkiszowejbędzie działać korzystne na organizm. Daje uczucie sytości i reguluje pasaż jelitowy, co jest pomocne przy występowaniu zaparć. Spowalnia wchłanianie glukozy do krwi, zmniejszając nagły wzrost glikemii po posiłku. Zwiększa wydalanie kwasów tłuszczowych i cholesterolu, co wpływa na poprawę profilu lipidowego. Chcąc wykorzystać dobroczynne właściwości błonnika najlepiej wybierać mąkę orkiszową pełnoziarnistą.

Mąka orkiszowa – kalorie i wartości odżywcze

Jakie są różnice pomiędzy mąką orkiszową a pszenną? Kaloryczność mąki orkiszowej jest zbliżona do mąki białej. Wynosi 367 kcal na 100g. Głównym źródłem energii w wyrobach zbożowych stanowią węglowodany. W tym przypadku mąka orkiszowa ma ich nieznacznie mniej (73,33g/100g) niż mąka pszenna (76,31g/100g). Zdecydowanie różnią się zawartością białka, błonnika oraz składników mineralnych. Mąka orkiszowa ma o ok. 6g więcej aminokwasów (16,67g/100g) niż mąka pszenna (10,33g/100g). W przypadku błonnika orkisz ma go prawie pięciokrotnie więcej (13,3g/100g) niż mąka biała (2,7g/100g).

Jeżeli chodzi o zawartość składników mineralnych – żelaza, miedzi, magnezu i cynku, to orkisz ma ich o 30-60 proc. więcej niż mąka pszenna. Wapnia ma o ok. półtora raza więcej (33 mg/100g), a żelaza ok. dwa razy więcej (3,33 mg/100g). Dodatkowo mąkaorkiszowa zawiera mniej kwasu fitynowego, który odpowiedzialny jest za zmniejszenie wchłaniania składników mineralnych w przewodzie pokarmowym.

Mąka orkiszowa – gluten i indeks glikemiczny

Czy mąka orkiszowa zawiera gluten? Tak, orkisz zawiera gluten (białko roślinne). Posiada go nawet więcej niż biała mąka. Można znaleźć informację, że gluten w mące orkiszowejjest lepiej trawiony przez przewód pokarmowy niż ten zawarty w pszenicy. Jednak jest tak samo niebezpieczny dla osób chorujących na chorobę trzewną (celiakię) oraz mających alergię na gluten. A jak przedstawia się IG mąki orkiszowej? Wydawać by się mogło, że wyższa zawartość włókna pokarmowego w mące orkiszowej będzie wpływać na niższy indeks glikemiczny (IG to wskaźnik określający wpływ spożytego jedzenia na glikemię). Pieczywo wykonane z mąki orkiszowej ma IG ok. 65, a z mąki białej ok.71, więc różnica jest nieduża. Najlepiej spożywać chleb orkiszowy z produktem stanowiącym źródło białka lub tłuszczu, co spowoduje wolniejszy wzrost glikemii.

Mąka orkiszowa – przepisy i zastosowanie

Zastosowanie mąki orkiszowej w kuchni jest bardzo szerokie. Mąka orkiszowa może stanowić zamiennik mąki białej do wyrobu pieczywa, makaronu orkiszowego, ciast i spodu do pizzy. Jeżeli chce się uzyskać odpowiednią objętość i delikatną strukturę, np. w przypadku pieczywa, lepiej stosować mąkę orkiszową jako dodatek niż główny składnik. Poniżej kilka przepisów z mąką orkiszową.

Naleśniki z mąki orkiszowej

Składniki:

  • 1 szklanka mąki orkiszowej,
  • 1 szklanka mleka lub napoju roślinnego,
  • 1 jajko,
  • szczypta soli,
  • 1 łyżka oleju rzepakowego lub oliwy z oliwy.

Sposób przygotowania:

Wszystkie składniki wymieszać. Smażyć z obu stron na rozgrzanej patelni z odrobiną tłuszczu. Podawać na słodko z owocami i białym serem lub z mięsem i warzywami.

Placki z mąki orkiszowej

Składniki:

  • 1,5 szklanki mąki orkiszowej,
  • 1 szklanka maślanki,
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia,
  • 2 jajka,
  • 2 łyżki cukru pudru,
  • 2 gruszki,
  • olej rzepakowy, oliwa z oliwek.

Sposób przygotowania:

  1. Gruszki umyć, obrać i zetrzeć na tarce o dużych oczkach.
  2. Wszystkie składniki razem wymieszać.
  3. Smażyć z obu stron na rozgrzanej patelni z niewielką ilością tłuszczu.
  4. Podawać z jogurtem naturalnym.

Mąka orkiszowa to zdrowa alternatywa dla mąki białej. Ma większą zawartość białka, składników mineralnych i witamin. W porównaniu do pszenicy, orkisz ma więcej błonnika, który korzystnie działa na organizm. Warto, aby w kuchni znalazła się nie tylko mąka orkiszowa, ale także inne rodzaje mąki. W ten sposób dieta będzie urozmaicona i dostarczy wszystkich niezbędnych składników do prawidłowego funkcjonowania.

Bibliografia

Bibliografia:

  1. Marques C., Doauria L., Cani P. I wsp: Analytical, Nutritional and Clinical Methods Comparison of glycemic index of spelt and wheat bread In human volunteers. Food Chemistry 2007, 100, 1265-1271.
  2. Kohajdova Z., Karovicowa J.: Chemical Characteristics and Pasting Properties of Commercial Slovak Common and Spelt Wheat Flours. Agriculturae Conspectus Scientificus 2009, 7, 313-317.
  3. Majewska K., Dąbrowska E. i wsp: Wartość wypiekowa mąki otrzymanej z ziarna wybranych odmian orkiszu (Triticum spelta). Żywność. Nauka. Technologia. Jakość 2007, 2, 60-71.
  4. Sawicka B., Krochmal-Marczak B.: Pszenica orkiszowa (Triticum Aestivum ssp. Spelta) jako alternatywa dla gospodarstw ekologicznych, s.344-357. [w]: Zarzecka (red.) Współczesne dylematy polskiego rolnictwa. Cz. II. Wydawnictwo PWS JPII.
  5. Rożnowski J., Kłosowska J., Polzer P.: Żywieniowe i prozdrowotne znaczenie pszenicy orkiszowej (Triticum spelta). Post Fitoter 2015, 16, 45-49.
  6. https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/45093121?fgcd=&manu=&format=&count=&max=25&offset=&sort=default&order=asc&qlookup=+Spelt+flour&ds=&qt=&qp=&qa=&qn=&q=&ing=, [data dostępu: 10.12.2018r.].
  7. https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/20481?fgcd=&manu=&format=&count=&max=25&offset=&sort=default&order=asc&qlookup=20481&ds=&qt=&qp=&qa=&qn=&q=&ing=, [data dostępu: 10.12.2018r.].
  8. http://www.glycemicindex.com/foodSearch.php, [data dostępu: 10.12.2018r.].
  9. http://www.glycemicindex.com/foodSearch.php, [data dostępu: 10.12.2018r.].
  10. http://ostra-na-slodko.pl/2015/12/20/nalesniki-orkiszowe-najlepsze-proporcje-idealne/, [data dostępu: 10.12.2018r.].
  11. https://www.mojewypieki.com/przepis/orkiszowe-pancakes-z-gruszka, [data dostępu: 10.12.2018r.].
Opublikowano: ; aktualizacja: 01.02.2019

Oceń:
4.4


Może cię

Szpinak – kalorie, właściwości, wartości odżywcze i przepisy

Szpinak, mimo powszechnego przekonania nie jest dobrym źródłem żelaza ze względu na obecność szczawianów, które ...

Słód jęczmienny – wartości odżywcze, do piwa, do chleba, na laktację

Słód jęczmienny to ziarna jęczmienia poddane kiełkowaniu (słodowaniu). Najczęściej można znaleźć słód jęczmienny w piwie, ...

Melon – kalorie, właściwości, wartości odżywcze, przepisy

Melon to popularny, orzeźwiający owoc, który charakteryzuje się licznymi zastosowaniami kulinarnymi. Jest niskokaloryczny, jednak ma ...

Dieta orkiszowa

Dieta orkiszowa to sposób żywienia, który nie tylko pomaga schudnąć, działa leczniczo, ale także wspomaga ...

Resweratrol – co to jest, działanie, preparaty, cena

Co to jest resweratrol? To związek występujący w żywności wykazujący duża aktywność biologiczną. Wywiera on ...

Tofu – co to jest, kalorie, wartości odżywcze, właściwości – jak jeść tofu?

Tofu to produkt otrzymywany z napoju sojowego, powszechnie nazywany sojowym twarogiem. Podobnie jak ser, tofu ...

Napoje izotoniczne – czy są zdrowe, jakie wybrać?

Napoje izotoniczne, zwane inaczej izotonikami to popularne płyny, których podstawowym zadaniem jest szybkie nawodnienie. Stosowane ...

Arbuz – kalorie, właściwości, wartości odżywcze i przepisy

Arbuz to popularny owoc rośliny z rodziny dyniowatych zwanej kawonem. Składa się w ponad 90 ...

Sól himalajska – skład, właściwości, zastosowanie, opinie – czy jest szkodliwa?

Sól himalajska wydobywana jest z kopalni Khewra w Pakistanie. Zawiera więcej minerałów niż sól morska, ...

Beta karoten – w tabletkach i naturalny – właściwości, działanie, efekty i skutki uboczne przedawkowania

Beta karoten to związek należący do karotenoidów. Naturalnie występuje w roślinach o żółtym i pomarańczowym ...

Picie drożdży – drożdże na włosy i trądzik – jak pić drożdże, efekty i skutki uboczne

Drożdże piwne najczęściej stosowane są jako drożdże na trądzik lub włosy ze względu na dużą ...

Kelp (morszczyn pęcherzykowaty) – właściwości, działanie i przeciwwskazania

Morszczyn pęcherzykowaty, znany również jako kelp, to morski glon z klasy brunatnic. Występuje naturalnie w ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon