Zwężenie przełyku – przyczyny, objawy i leczenie stenozy przełyku

Zwężenie przełyku, inaczej stenoza przełyku, to zmniejszenie średnicy przełyku, które najczęściej powoduje zaburzenie połykania pokarmów stałych. Przyczyną zwężonego przełyku mogą być wady wrodzone, oparzenia, a także nowotwory rosnące do światła przełyku lub uciskające go z zewnątrz. Leczenie stenozy przełyku jest zależne od przyczyny powodującej zwężenie. Częstą przyczyną zwężenia w przełyku jest choroba refluksowa.

Co to jest stenoza przełyku?

Stenoza przełyku, czyli zwężenie przełyku, to zmniejszenie średnicy przełyku, które powoduje zaburzenia połykania pokarmów – jest to tak zwana dysfagia. Dysfagia objawia się krztuszeniem, uczuciem zatrzymania pokarmu w przełyku, pojawieniem się odruchu wymiotnego i bólu podczas połykania.

Zaburzenia połykania zazwyczaj zaczynają się od problemów z połykaniem pokarmów stałych, później stopniowo dochodzi do nasilenia objawów, aż do niemożności przełykania pokarmów płynnych. W przypadku chorób wrodzonych, a także uszkodzeń przełyku, dysfagia może występować od początku na stałym poziomie.

Najczęstszą przyczyną zwężenia przełyku jest choroba refluksowa. Przyczyny stenozy przełyku można podzielić na wrodzone i nabyte.

Jakie są wrodzone przyczyny zwężenia przełyku?

Istnieje kilka przyczyn wrodzonego zwężenia przełyku.

  • Przetoka przełykowo-tchawicza – jest wynikiem niecałkowitego rozdzielenia układu pokarmowego i oddechowego w rozwoju embrionalnym. Przełyk może być w różnym stopniu zwężony, aż do całkowitej niedrożności.
  • Pierścień Schatzkiego – to włóknisty pierścień, który zwęża połączenie przełykowo-żołądkowe. Stenoza przełyku może mieć różne nasilenie, od całkowicie bezobjawowych postaci, które diagnozuje się przypadkowo, podczas gastroskopii wykonywanej z innego powodu, aż do pełnego zamknięcia przełyku, które daje objawy niedługo po urodzeniu.
  • Pęcherzowe oddzielanie się naskórka – w niektórych typach choroby zmiany mogą tworzyć się w przełyku, doprowadzając do bliznowacenia i powstawania stenozy przełyku na różnych wysokościach.

Jakie są nabyte przyczyny stenozy przełyku?

Choroba refluksowa przełyku – to zarzucanie treści pokarmowej z żołądka do przełyku, które jest spowodowane zaburzeniem funkcji dolnego zwieracza przełyku (LES). Występują objawy, takie jak zgaga, odbijanie, cofanie się treści pokarmowej do przełyku, a nawet gardła, chrypka i kaszel – w wyniku zarzucania treści do drzewa oskrzelowego. Przewlekłe drażnienie błony śluzowej przełyku kwaśnym sokiem żołądkowym prowadzi do powstania stanu zapalnego i zwężenia przełyku.

Rak przełyku – najczęściej występuje rak płaskonabłonkowy, który lokalizuje się w górnej i środkowej części przełyku, a znacznie rzadziej rak gruczołowy, lokalizujący się w dolnej części przełyku. Na początku pojawiają się zaburzenia połykania pokarmów stałych, a później, stopniowo, pojawiają się problemy z połykaniem płynów. Chory może także odczuwać ból zlokalizowany za mostkiem.

Twardzina układowa – to układowa choroba tkanki łącznej, w przebiegu której dochodzi do włóknienia skóry i narządów wewnętrznych. Występuje postać ograniczona i uogólniona. Często dochodzi do zajęcia przewodu pokarmowego, głównie przełyku.

Oparzenia przełyku – powstają w wyniku wypicia silnego kwasu lub zasady. Najczęściej dochodzi do tego w wieku dziecięcym. Oparzenia przełyku wynikają ze złego zabezpieczenia środków chemii gospodarczej przez dorosłych. Oparzenie kwasem prowadzi do powierzchownej martwicy skrzepowej, a zasadą do głębokiej martwicy rozpływnej. Ostateczne szkody wywołane oparzeniem są widoczne po około 3 miesiącach, kiedy wytworzy się blizna powodująca stenozę przełyku.

Powikłania po procedurach medycznych – do zwężenia przełyku może także dojść w wyniku urazu podczas gastroskopii, po operacji na śródpiersiu, po długotrwałym stosowaniu sondy żołądkowej.

Jak diagnozuje się stenozę przełyku?

Ważne jest dokładne zebranie wywiadu lekarskiego, który wskaże na prawdopodobną przyczynę stenozy przełyku. Istotny jest czas, w którym pojawiły się pierwsze dolegliwości i okoliczności ich wystąpienia. W zależności od podejrzewanej przyczyny stosuje się następujące metody diagnostyczne:

  • gastroskopia – to endoskopowe badanie górnego odcinka przewodu pokarmowego; pozwala uwidocznić śluzówkę przełyku, obecność owrzodzeń i zwężeń; jeżeli znajdzie się podejrzane zmiany, można pobrać z nich wycinki, które następnie zostaną przekazane do badania histopatologicznego;
  • zdjęcie RTG z kontrastem barytowym – pokazuje poziom zwężenia oraz to, czy przepuszcza kontrast dalej, do żołądka, czy też występuje całkowita niedrożność przełyku;
  • tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny – pozwalają one uwidocznić tkanki otaczające przełyk.

Jak leczy się stenozę przełyku?

Leczenie stenozy jest zależne od przyczyny. W przypadku blizn po oparzeniu chemicznym stosuje się endoskopową metodę rozszerzania przełyku przy użyciu sond o różnej średnicy. Czasem nie jest możliwe mechaniczne rozciągnięcie, wtedy stosuje się różnego rodzaju zabiegi operacyjne.

Wykonuje się wycięcie zmienionego przełyku i zastąpienie go fragmentem jelita cienkiego, grubego albo żołądkiem. Można także ominąć przełyk i wytworzyć tak zwaną gastrostomię – chory jest wtedy karmiony przez rurkę, która przebiega od powierzchni brzucha do żołądka.

Opublikowano: ; aktualizacja: 22.11.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Atak kolki żółciowej

Atak kolki żółciowej, określany także jako atak woreczka żółciowego, często stanowi pierwszy objaw kamicy żółciowej. ...

Higiena przy hemoroidach

Żylaki odbytu, inaczej hemoroidy, są bardzo popularnym problemem. Oprócz leczenia przeciwbólowego w trakcie ostrych objawów ...

Problemy z przełykaniem (dysfagia)

Trudności z przełykaniem fachowo określa się terminem dysfagia (ang. dysphagia). Utrudnione przełykanie często towarzyszy przejściowym ...

Uczucie ciężkości po jedzeniu

Uczucie ciężkości po jedzeniu to przykra dolegliwość, która często pojawia się po spożyciu zbyt obfitego ...

Ból w prawym podbrzuszu – jakie są przyczyny bólu z prawej strony podbrzusza?

Ból brzucha po prawej stronie może występować jako objaw niegroźnych schorzeń, ale bywa też manifestacją ...

Oparzenie przełyku

Oparzenie przełyku powstaje w wyniku przypadkowego bądź także umyślnego wypicia substancji chemicznej (mamy wówczas do ...

Choroby odbytu – rodzaje, przyczyny, leczenie schorzeń odbytu

Schorzenia dotykające końcowy odcinek przewodu pokarmowego stanowią często poważny problem, przede wszystkim ze względu na ...

Wideo – Wzdęcia

Wzdęciem nazywamy powiększenie obwodu brzucha spowodowane nadmiernym gromadzeniem się gazów powstałych w procesie trawienie pokarmu. ...

Ostry ból brzucha

Ostry ból brzucha najczęściej wymaga bardzo szybkiej diagnostyki, a jego przyczyną są choroby o gwałtownym ...

Choroba Whipple’a

Choroba Whipple’a, zwana także lipodystrofią jelitową, to rzadkie schorzenie wywołane przez bakterię Tropheryma whipplei, która ...

Badania w chorobach wątroby

Diagnostyka chorób wątroby opiera się na wykonaniu badań, w tym krwi, obrazowych oraz badań inwazyjnych. ...

Wrzody dwunastnicy – objawy i leczenie wrzodów na dwunastnicy

Jedną z najczęstszych chorób przewodu pokarmowego są wrzody żołądka i dwunastnicy. Według statystyk cierpi na ...

Komentarze (0)