Badanie histopatologiczne – na czym polega, ile trwa, jak się przygotować, wyniki

Brak zdjęcia

1 października 2014

Badanie histopatologiczne wykonuje się w celu oceny zmian chorobowych w wycinku tkankowym pobranym od pacjenta. Wynik badania histopatologicznego w większości przypadków umożliwia lekarzowi postawienie właściwej diagnozy, a następnie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Badanie pobranego wycinka służy diagnozowaniu nowotworów i ocenie stopnia ich złośliwości.

Co to jest badanie histopatologiczne?

Badanie histopatologiczne jest to badanie mikroskopowe, polegające na ocenie pobranego wycinka tkankowego. W celu wykonania takiego badania konieczne jest pobranie próbki materiału z miejsca chorobowo zmienionego. Wycinek histopatologiczny pobierany jest za pomocą odpowiednio dobranej metody (śródoperacyjnie lub w postaci biopsji), a w kolejnym etapie, poddawany jest analizie w laboratorium.

Należy pamiętać, że jest to podstawowa i w wielu przypadkach, niezbędna metoda, która pozwala lekarzowi na wdrożenie odpowiedniej terapii. Dostarcza informacji o charakterze danej zmiany. Wykonanie badania histopatologicznego kojarzy się głównie z diagnostyką nowotworów. Pozwala ono określić czy badana zmiana jest zmianą złośliwą, czy tez łagodną. Ocena odbywa się po pobraniu próbki, barwieniu jej i dokładnej obserwacji pod mikroskopem.

Kiedy wykonuje się badanie histopatologiczne?

Wskazaniem do badania histopatologicznego jest wykrycie przez lekarza chorobowo zmienionej tkanki. Zmiana taka może zostać wykryta za pomocą badań obrazowych: np. ultrasonografii, tomografii komputerowej, a także podczas badania palpacyjnego (badania dotykiem), np. w przypadku zmian w piersiach.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości (podejrzenia guza, pojawienia się potencjalnie groźnej zmiany na skórze), konieczna jest jej drobiazgowa ocena. Badanie pobranego wycinka tkanki pod mikroskopem pozwala ocenić czy jest to zmiana łagodna, czy złośliwa. Ocena onkologiczna pozwala na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia, co ma szczególne znaczenie w leczeniu chorób nowotworowych.

Badanie histopatologiczne wykonuje się w celu oceny zmian zwyrodnieniowych i zmian zapalnych. Przeprowadza się także badanie histopatologiczne płodu po poronieniu, celem oceny poprawności zabiegu łyżeczkowania. Badanie histopatologiczne jest ponadto użyteczne podczas sekcji sądowo-lekarskich, przy ocenie przyczyny zgonu.

Badanie histopatologiczne – jak się przygotować?

Nie ma konieczności specjalnego przygotowania do badania histopatologicznego. Przez zabiegiem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach (zwłaszcza przeciwkrzepliwych) czy problemach z krzepnięciem krwi.

Badanie histopatologiczne przy użyciu biopsji cienkoigłowej, gruboigłowej lub gruboigłowej można wykonać zazwyczaj w warunkach ambulatoryjnych (np. badanie histopatologiczne skóry). Jeśli zabieg musi być bardziej inwazyjny i konieczne jest zastosowanie znieczulenia, pacjent może zostać hospitalizowany.

Jak wykonuje się badanie histopatologiczne?

Istnieje wiele różnych technik, za pomocą których można pobrać materiał histologiczny do badania. Wybór techniki zależy od rodzaju i miejsca lokalizacji zmiany.

Wyróżnia się między innymi takie metody jak :

Taki rodzaj biopsji wykonuje się za pomocą igły o średnicy około 1,2 mm. Materiał tkankowy pobierany jest z miejsca chorobowo zmienionego (np. badanie histopatologiczne wątroby, tarczycy). Wykorzystywana jest między innymi w diagnostyce chorób nerek, wątroby, guzów piersi, raka prostaty. Pobrany za pomocą biopsji gruboigłowej materiał można również poddać diagnostyce immunohistochemicznej.

  • Biopsja wiertarkowa

Pobrany tutaj materiał jest większy niż w biopsji gruboigłowej. Biopsja wiertarkowa to odmiana biopsji gruboigłowej. Taki rodzaj badania histopatologicznego stosowany jest najczęściej w diagnostyce chorób kości.

  • Biopsja otwarta

Tutaj materiał pobiera się bezpośrednio z guza. Do badania może zostać pobrany jego fragment – wówczas mówi się o biopsji nacinającej, lub cały guz – biopsja wycinająca. Biopsja wycinająca jest operacją, która ma charakter zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy. Tego typu biopsja wykonywana jest przykładowo jako badanie histopatologiczne guza w piersi.

  • Biopsja śródoperacyjna

Jest to bardzo ważne badanie, ponieważ od jego wyniku zależy często zakres zabiegu operacyjnego. Materiał do badania przesyłany jest w trakcie operacji do patomorfologa, gdzie jest od razu badany i lekarz dostaje odpowiedź o charakterze danej zmiany. Badanie to pozwala również na ocenę marginesu operacyjnego, w celu ustalenia, czy zmiana została usunięta z odpowiednim marginesem tkanek zdrowych. Biopsja śródoperacyjna umożliwia potwierdzenie lub wykluczenie przerzutów nowotworowych do węzłów chłonnych, bądź innych tkanek. Czas oczekiwania na wynik histopatologiczny wynosi około 20 minut. Należy jednak pamiętać, że ocena takiego preparatu jest trudniejsza ze względu na jego jakość, dlatego w każdym wątpliwym przypadku ostateczne potwierdzenie charakteru zmiany otrzymuje się po przeprowadzeniu badania w trybie planowym.

  • Wyskrobiny

Jest to metoda pobierania strzępek tkanek za pomocą specjalnego przyrządu – skrobaczki. Metoda ta jest stosowana w zabiegu wyłyżeczkowania jamy macicy.

Jak badany jest pobrany wycinek?

Przygotowanie trwałego wycinka tkankowego wymaga wiele pracy. Aby wycinek był gotowy do oceny przez patomorfologa, wykwalifikowany personel musi wykonać szereg czynności przygotowawczych.

Diagnostyka patomorfologiczna obejmuje następujące czynności:

  1. pobranie wycinka tkankowego,
  2. utrwalanie – w celu utrwalenia preparatu wykorzystuje się tzw. utrwalacze, np. 40% roztwór formaliny; dzięki temu etapowi pobrany wycinek tkankowy zachowuje strukturę, która jest zbliżona do tej jaką miał przed pobraniem,
  3. płukanie – etap wykonuje się w celu usunięcia z wycinka pozostałości utrwalaczy,
  4. odwadnianie – wykorzystywany jest alkohol o odpowiednim stężeniu,
  5. przeprowadzenie przez płyny pośrednie – wycinki przenosi się do ksylenu i oczyszcza z pozostałości alkoholu,
  6. zatapianie w parafinie,
  7. krajanie przy wykorzystaniu mikrotomu – to specjalne urządzenie, umożliwiające skrojenie odpowiednio obrobionego materiału tkankowego,
  8. odparafinowanie skrawków,
  9. barwienie skrawków.

Po wykonaniu powyższych czynności preparat jest gotowy do oceny patomorfologicznej (badania wycinka pod mikroskopem).

Wynik histopatologiczny – jaki jest czas oczekiwania?

Rutynowe badanie histopatologiczne trwa około 3-4 dni. Czas oczekiwania na wynik zależy od placówki i może wynosić około 10 dni. Czas oczekiwania na wynik zależy także od możliwości wykonania skomplikowanych procesów chemicznych, np barwienia wycinka.

W przypadku biopsji śródoperacyjnej proces ten przebiega zdecydowanie szybciej, wówczas wykonuje się preparaty mrożone. Czas przygotowania takiego preparatu wynosi kilkanaście minut, co ma znaczenie podczas oczekiwania na wynik badania w trakcie zabiegu operacyjnego.

Odczytanie wyniku badania histopatologicznego najlepiej pozostawić specjaliście. Wynik poinformuje o postaci histopatologicznej zmiany czy stopniu złośliwości, co pozwoli ustalić rokowanie dla pacjenta.

Rodzaj powikłań po badaniu histopatologicznym zależny jest od metody pobierania materiału, a także od miejsca, z którego dany materiał będzie pobierany.

Bibliografia

  1. Mirosław Wieczorek, Histopatologia ogólna i podstawy cytodiagnostyki, Katowice 2006, wyd.5
  2. Wenancjusz Domagała i in., Atlas histopatologii, Warszawa 2006, wyd.1.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Punkcja opłucnej – wskazania, przygotowanie, przebieg, powikłania nakłucia

Punkcja opłucnej to badanie polegające na wprowadzeniu igły przez powłoki skórne do jamy opłucnowej w ...

Zabiegi endoskopowe w ginekologii

W ginekologii najpopularniejsze są dwa zabiegi endoskopowe: laparoskopia oraz histeroskopia. Laparoskopia pozwala na zwykłe zajrzenie ...

Polipektomia (usuwanie polipów jelita grubego) – przygotowanie, przebieg, powikłania

Polipektomia to endoskopowe usunięcie polipów jelita grubego. Kolonoskopia z polipektomią jest najlepszą metodą zapobiegania rozwojowi ...

Laparotomia – co to jest, wskazania, przebieg, powikłania, przeciwwskazania

Laparotomia to metoda stosowana przez chirurgów i ginekologów, polegająca na operacyjnym otwarciu powłok jamy brzusznej. ...

Endoskopia (badanie endoskopowe) – co to jest, rodzaje, wskazania, przebieg, przeciwwskazania, powikłania

Endoskopia to wszystkie procedury diagnostyczno-terapeutyczne pozwalające oglądać i wykonywać pewne zabiegi w przestrzeniach zlokalizowanych we ...

Biopsja wątroby – wskazania, przebieg, jak wygląda, powikłania

Biopsja wątroby jest badaniem polegającym na pobraniu wycinka miąższu wątroby przez powłoki skórne. Badanie wą ...

Koronarografia – wskazania, przygotowanie, powikłania po koronarografii serca

Koronarografia jest badaniem pozwalającym na dokładne zobrazowanie tętnic wieńcowych – naczyń zaopatrujących w krew serce. ...

Kolonoskopia

Kolonoskopia to badanie endoskopowe dolnego odcinka przewodu pokarmowego (jelito grube) za pomocą urządzenie (wziernika) o ...

Rektoskopia – czy boli, ile trwa, jak wygląda, kiedy wykonać badanie rektoskopowe?

Rektoskopia jest to badanie odbytu wykorzystywane w celu diagnostyki końcowego odcinka jelita grubego. Badanie jelita ...

Badanie histopatologiczne skóry – wskazania, co wykrywa, jak przebiega, jak długo czeka się na wynik?

Badanie histopatologiczne fragmentu skóry wymaga pobrania tkanek, które zostaną ocenione pod mikroskopem. Materiał taki może ...

Biopsja endometrium (błony śluzowej macicy)

Biopsja endometrium (biopsja błony śluzowej macicy) to zabieg pozwalający diagnozować zmiany chorobowe zachodzące w drogach ...

Biopsja mammotomiczna piersi – badanie MMT

Biopsja mammotomiczna jest bardzo ważnym badaniem diagnostycznym pozwalającym na określenie rodzaju nieprawidłowości wykrytych w gruczole ...

Komentarze i opinie (3)


generalnie za długo się czeka na wynik takiego badania, w obliczu konieczności podjęcia zdecydowanej, jak najszybciej terapii.

Moja teściowa czeka już ponad 6 tygodni na wynik badania histopatologicznego

Lekarz każe niezwłocznie skierować się do szpitala na zabieg, bo liczy się każdy dzień. W szpitalu przy wypisie mówią, że czas oczekiwania to 2 tygodnie. Czekam ponad 6 tygodni, codziennie dzwonię, jestem już zmęczona. Średniowiecze!
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon