Zapalenie jelita cienkiego – objawy, rodzaje, leczenie, dieta

Zapalenie jelita cienkiego może być wywołane zarówno przyczynami bakteryjnymi, jak i wirusowymi. Do nieswoistych zapaleń jelit zaliczamy chorobę Leśniowskiego-Crohna. Typowym zapaleniem jelita cienkiego na podłożu autoimmunologicznym jest celiakia. Wśród objawów zapalenia jelita cienkiego wyróżnia się kurczowy ból brzucha oraz biegunkę. Możliwe są także objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, osłabienie i nudności.

Budowa i funkcja jelita cienkiego

Jelito cienkie to najdłuższa część przewodu pokarmowego, jego średnia długość to około 5–6 m. Składa się z trzech części: dwunastnicy, jelita czczego i krętego. Dwunastnica łączy się z żołądkiem i przekazuje pokarm zmieszany z sokiem żołądkowym do dalszych części jelita. W dwunastnicy zachodzi ważny proces trawienia, ponieważ uchodzi do niej przewód żółciowy wspólny transportujący sok trzustkowy i żółć.

Zawarte w sokach enzymy są niezbędne do rozkładania substancji odżywczych na składniki, które mogą ulec wchłonięciu. Żółć rozdrabnia cząsteczki tłuszczów na mniejsze, tak aby mogły zostać pobrane przez organizm do budowania np. hormonów i stanowiły źródło energii. Końcowa część jelita cienkiego – jelito kręte łączy się z jelitem grubym, a na ich granicy znajduje się zastawka (krętniczo-kątnicza) uniemożliwiająca cofanie się treści pokarmowej.

Najważniejszymi funkcjami jelita cienkiego jest trawienie i wchłanianie składników odżywczych zawartych w posiłkach. Wydzielane do jego światła enzymy zapoczątkowują proces trawienia białek, tłuszczy i węglowodanów. Kwaśny sok żołądkowy zawierający pepsynę, czyli enzym trawiący białko jest zobojętniany sokiem trzustkowym. Sok trzustkowy zawiera enzymy, takie jak amylazę, lipazę, trypsynę i chymotrypsynę.

Żółć wątrobowa emulguje cząsteczki tłuszczów, czyli rozbija je na mniejsze cząsteczki, dzięki czemu są lepiej przyswajalne. W jelicie cienkim znajduje się naturalna flora bakteryjna, która także wspomaga trawienie i zabezpiecza przed szkodliwymi drobnoustrojami dostającymi się z pokarmem.

Objawy zapalenia jelita cienkiego

Zapalenie jelita cienkiego najczęściej manifestuje się biegunką i kurczowymi bólami brzucha. Powstaje ono głównie w wyniku infekcji wirusami, bakteriami lub pasożytami. Do zakażenia dochodzi na drodze pokarmowej, tzn. przez zjedzenie lub wypicie zainfekowanego pokarmu lub wody. Czasami do zakażenia może także dochodzić przez kontakt z osobą chorą, przez brudne ręce.

Czynnikami wirusowymi mogą być m.in. norowirusy, rotawirusy, astrowirusy, a bakteryjnymi m.in. Salmonella, Shigella, Campylobacter. W zależności od patogenu i specyfiki jego namnażania, objawy mogą się pojawić po kilku godzinach lub kilku dniach.

Do najczęstszych objawów zapalenie jelita cienkiego zaliczamy:

  • biegunkę (w przypadku wirusów jest obfita i wodnista, przy zakażeniu bakteryjnym może pojawić się śluz i krew),
  • nudności i wymioty,
  • bóle brzucha,
  • odwodnienie,
  • wysoką gorączkę.

Kto jest narażony?

Na zapalenie jelita cienkiego szczególnie narażone są osoby z niedoborem odporności i zaburzeniami czynności żołądka przejawiającymi się zmniejszonym wydzielaniem kwasu solnego. Kwas solny poprzez swoje niskie pH stanowi barierę przed wnikaniem szkodliwych drobnoustrojów. Osoby, które spożywają nieumyte owoce i warzywa także narażone są na infekcje.

Do zarażenia salmonellą może dochodzić przez spożycie surowych jaj, majonezu, niedopieczonych produktów drobiowych. Niebezpieczny jest także kontakt z osobą chorą. Choroby infekcyjne układu pokarmowego bardzo często określa się jako choroby brudnych rąk, tzn. choroby przenoszone przez niedostateczną higienę. Należy pamiętać o tym, że dłonie należy starannie myć pod bieżącą wodą z dodatkiem mydła przed każdym przygotowywaniem lub spożywaniem posiłku.

Typowe zapalenie jelita cienkiego na podłożu autoimmunologicznym to celiakia. Jest to choroba związana z nieprawidłową odpowiedzią układu odpornościowego na gluten zawarty m.in. w produktach pszenicznych i zbożowych. U osób chorych rozwija się trwała nietolerancja manifestująca się obfitymi wymiotami, nudnościami, wzdęciem brzucha. Bardzo często pojawia się przewlekła biegunka, która w znacznym stopniu utrudnia normalne funkcjonowanie. Pacjenci mają wrażenie, że więcej wydalili niż zjedli. W ciężkich przypadkach rozwija się niedożywienie i objawy niedokrwistości, pacjenci skarżą się na bóle i zawroty głowy, osłabienie, są bladzi. Choroba ta jednak nie ogranicza się tylko do układu pokarmowego. Może objawiać się także poprzez opryszczkowe zapalenie skóry, osłabienie mięśniowe, niedobór objawia się u dzieci niskim wzrostem czy opóźnieniem dojrzewania.

Nieswoistym zapaleniem jelita cienkiego jest choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Do zajęcia jelita cienkiego może dochodzić tylko w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna. Jest to choroba autoimmunologiczna, której przyczyna jest jeszcze nieznana. W jej przebiegu dochodzi do odcinkowych zapalnych zmian w obrębie całego przewodu pokarmowego. Pierwszym objawem może być gorączka o nieznanej przyczynie, kurczowy ból brzucha, biegunka, chudnięcie. W dalszym przebiegu choroby rozwijają się objawy ogólnoustrojowe, czyli dotyczące wielu układów. Choroba jest przewlekła i może przebiegać z zaostrzeniami i następującymi po nich okresami bez objawów.

Diagnostyka zapalenia jelita cienkiego - badania

Po starannie wykonanym badaniu lekarz może zlecić badania na obecność drobnoustrojów w organizmie. Na samym początku będzie konieczne wykonanie ogólnego badania krwi, aby ocenić, czy są obecne wykładniki zakażenia i jaki jest stopień odwodnienia. Następnie pacjent może być poproszony o oddanie próbki kału na badanie w kierunku poszczególnych patogenów.

Do badań obrazowych, które są niezbędne w diagnostyce zapalenia jelita cienkiego zaliczamy:

  • USG jamy brzusznej,
  • RTG przeglądowe jamy brzusznej,
  • gastroskopię, kolonoskopię z pobraniem wycinków błony śluzowej do badania histopatologicznego,
  • tomografię komputerową.

Leczenie zapalenia jelita cienkiego

Leczenie poszczególnych typów zapalenia jelita cienkiego jest nakierowane na pierwotną przyczynę. W przypadku zakażeń konieczne jest nawadnianie pacjenta, w zależności od stopnia odwodnienia. Należy pić przegotowaną wodę małymi łykami, dość często, duże ilości na raz są niewskazane ze względu na możliwość sprowokowania wymiotów. W ciężkim odwodnieniu wskazany będzie pobyt w szpitalu i dożylne podanie kroplówek. Stosuje się także leki przeciwgorączkowe w celu zbicia temperatury. W przypadku zakażeń bakteryjnych należy podać antybiotyk odpowiedni do bakterii, która wywołała objawy.

W celiakii bezwzględnie należy przestrzegać diety i spożywać produkty bezglutenowe. Tylko takie postępowanie przyczyni się do odbudowy błony śluzowej jelita cienkiego i spowoduje ustąpienie objawów. Produkty, które chory może spożywać to m.in. ryż, ziemniaki, kukurydza, soja, fasola, mięso, warzywa, owoce i produkty bezglutenowe znajdujące się na specjalnych stoiskach.

Nieswoiste zapalenia jelit są chorobami, które bezwzględnie należy leczyć, ponieważ mogą doprowadzić do ciężkich powikłań. Leczenie jest nakierowane indywidualnie na osobę chorą i zależy od ciężkości objawów. Przede wszystkim należy unikać czynników zaostrzających dolegliwości, m.in. zakażeń, palenia papierosów w przypadku choroby Leśniowskiego-Crohna, stresu. Leczenie jest wielokierunkowe, nastawione na wyrównanie niedoborów, zmniejszenie objawów i zapobieganie powikłaniom.

Opublikowano: ; aktualizacja: 30.07.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Badanie proktologiczne (per rectum) – jak się przygotować, wskazania, czy boli?

Badanie proktologiczne (badanie per rectum), czyli badanie odbytnicy i odbytu, jest wykonywane przez lekarza jako ...

Eozynofilowe zapalenia jelit

Eozynofilowe zapalenie jelit (EGID – eosinophilic gastrointestinal disorders) jest bardzo rzadką chorobą o niespecyficznych objawach. ...

Choroba Leśniowskiego-Crohna – przyczyny, objawy, badania, leczenie, powikłania, rokowanie

Choroba Leśniowskiego-Crohna należy do grupy przewlekłych nieswoistych chorób zapalnych przewodu pokarmowego. Przyczyny choroby Crohna nie ...

Wideo – Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego jest chorobą z grupy nieswoistych zapaleń jelit. Charakteryzuje się występowaniem zmian ...

Dieta a rak jelita grubego

Rak jelita grubego jest drugim wśród najczęściej występujących w Polsce nowotworów – po raku piersi ...

Nieswoiste zapalenie jelit – przyczyny, objawy, leczenie NZJ

Nieswoiste zapalenia jelit to przewlekłe stany zapalne jelit. Dotyczą one dwóch najważniejszych jednostek chorobowych, a ...

Zapalenie jelit

Stan zapalny jelita cienkiego może być wywołany szeregiem różnych przyczyn. Objawy, diagnostyka i leczenie zależne ...

Zapalenie błony naczyniowej a zapalenie jelit

Zapalenie błony naczyniowej może być wynikiem toczącego się w organizmie procesu zapalnego, zlokalizowanego w obrębie ...

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego jest to jeden ze sposobów obrazowania tego układu. Odznacza się ...

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego

Obecność kamieni żółciowych stwierdza się w Polsce u 15–20% osób, 3 do 4 razy częściej ...

Dieta w chorobie Leśniowskiego-Crohna – wytyczne, produkty zalecane i przeciwwskazane w okresie zaotrzenia i remisji

W chorobie Leśniowskiego-Crohna dieta pełni rolę leczniczą i zapobiega nasilaniu objawów. Przestrzeganie zaleceń żywieniowych może ...

Badanie radiologiczne jelita grubego

Badanie radiologiczne jelita grubego polega na wykonaniu zdjęcia rentgenowskiego jamy brzusznej. Badanie to odgrywa bardzo ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon