Wrzód odbytu – jakie są przyczyny, objawy i leczenie?

Wrzód odbytu może występować pod postacią przetoki lub wrzodu samotnego czy nawracającego. Najczęściej jednak manifestuje się jako szczelina odbytu. Jego przyczyną są m.in. zaparcia spowodowane dietą ubogą w błonnik. Objawy owrzodzenia to np. swędzenie i ból odbytu, krew w stolcu czy uczucie niepełnego wypróżnienia. Leczenie wrzodu na odbycie dobiera proktolog po przeprowadzeniu badania per rectum.

Co to jest wrzód odbytu?

Wrzód lub owrzodzenie odbytu ma postać miejscowego, często linijnego ubytku w błonie śluzowej wyściełającej jego kanał. Ubytek ten powoduje odsłonięcie głębszych, obficie unerwionych i unaczynionych warstw ściany odbytu. Tłumaczy to ból i krwawienie często współistniejące z owrzodzeniem. Wrzód jest zwykle zmianą pojedynczą, położoną w okolicy tzw. spoidła tylnego szpary odbytu –to zbiornik wypełniony treścią ropną.

Wrzód na odbycie może ujawniać się jako:

  • tzw. wrzód samotny odbytnicy – rzadki zespół chorobowy, najczęściej związany z przewlekłymi zaparciami; wbrew nazwie możliwe jest pojawienie się nawet kilku owrzodzeń w tym samym czasie;
  • przetoki odbytu mające postać owrzodzenia połączonego kanałem ze skórą w okolicy odbytu – mogą nasuwać podejrzenie choroby Leśniowskiego-Crohna;
  • wrzody nawracające, niereagujące na leczenie, o nietypowym wyglądzie – zawsze powinny być bardzo dokładnie diagnozowane ze względu na ryzyko rozwoju raka odbytu.

Wrzód odbytu najczęściej objawia się w postaci tzw. szczeliny odbytu. Wymienione powyżej manifestacje owrzodzeń tej okolicy są znacznie rzadsze i mogą (w niektórych przypadkach) budzić podejrzenie istotnego zagrożenia zdrowia.

Jakie są przyczyny powstania wrzodów odbytu?

Nie jest znany dokładny mechanizm prowadzący do powstania tej choroby odbytu. Uważa się, że najważniejszym czynnikiem prowadzącym do uszkodzenia śluzówki są nadmierne naprężenia mechaniczne.

Ponadto napinanie się ścian kanału odbytu powoduje uciskanie naczyń krwionośnych odżywiających błonę śluzową, ułatwiając dodatkowo jej uszkodzenie. Najczęstszym stanem związanym z takimi zjawiskami są zaparcia, zwłaszcza gdy trwają one przez dłuższy czas.

Z tego względu wrzód, najczęściej pod postacią szczeliny odbytu, spotykany jest najczęściej u osób stosujących dietę ubogą w błonnik, przyjmujących niewystarczającą ilość płynów, prowadzących siedzący tryb życia i z zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego.

Owrzodzenia inne niż szczelina odbytu mogą mieć jednak zgoła inne przyczyny – jak już wcześniej wspomniano, mogą być one jednym z objawów chorób lokalnych lub ogólnoustrojowych.

Niektóre z nich to: choroba Leśniowskiego-Crohna, choroby związane z niedoborem odporności (np. białaczka, AIDS), zakażenie wirusem opryszczki (zwykle wirusem HSV-2), rak odbytu lub końcowej części odbytnicy – szczególnie podejrzane są przewlekłe, niegojące się i nawracające owrzodzenia.

Ból i swędzenie odbytu, zaparcia, krew w stolcu – wrzód?

Większość objawów towarzyszących owrzodzeniom odbytu związanych jest z odsłonięciem zakończeń nerwowych kanału odbytu i uszkodzeniem naczyń krwionośnych. Do charakterystycznych dolegliwości należy świąd (swędzenie) odbytu oraz ciągły czy pulsujący ból, szczególnie silny podczas parcia na stolec i defekacji oraz w czasie badania per rectum.

Do innych objawów wrzodów okolicy odbytu zalicza się:

  • przerost fałdu błony śluzowej na poziomie owrzodzenia (charakterystyczne dla szczeliny odbytu);
  • obecność domieszki świeżej krwi w stolcu (okresowo), krwawienie z odbytu;
  • wyciek śluzu z odbytu (tzw. mokry odbyt);
  • wyczuwalny, mały, tkliwy, czerwony guzek zlokalizowany na spoidle tylnej szpary odbytu (na jego obrzeżach);
  • wydzielina z odbytu;
  • zaparcia (mogą one stanowić zarówno przyczynę, jak i powikłanie wrzodu związane z bólem podczas oddawania stolca);
  • obrzęk okolicy odbytu;
  • uczucie niepełnego wypróżnienia i niekiedy ból podczas oddawania stolca;
  • w niektórych przypadkach popuszczanie stolca (związane z nieprawidłową pracą mięśnia zwieracza odbytu).

W przypadku nieusunięcia przyczyny owrzodzenia objawy zwykle ulegają nasileniu. Może pojawić się gorączka i dreszcze, co świadczy o infekcji. Wrzód odbytu u dzieci z kolei, poza dolegliwościami bólowymi czy dyskomfortem, nie daje zazwyczaj innych symptomów.

Szczelina odbytu – leczenie

Sposób leczenia owrzodzeń odbytu uzależniony jest od umiejscowienia wrzodu, czasu jego trwania i podejrzewanych przyczyn jego powstania. Prawidłowa diagnostyka obejmuje badanie palcem przez odbyt (badanie per rectum).

Mimo że w przypadku owrzodzenia bywa ono bardzo bolesne, jego przeprowadzenie jest niezbędne – pozwala lekarzowi (proktologowi) uzyskać kluczowe informacje o charakterze zmiany i stanie tkanek otaczających.

Przewidywana reakcja na leczenie szczeliny odbytu, która jest najczęstszą formą owrzodzenia, uzależniona jest przede wszystkim od tego, ile czasu upłynęło od jej powstania. Tzw. szczeliny ostre (a więc takie, które powstały niedawno) charakteryzują się dobrą odpowiedzią na leczenie zachowawcze. W wielu przypadkach znikają nawet bez konieczności użycia leków. Leczenie zachowawcze opiera się na zmniejszeniu bólu, unikaniu zaparć i obniżeniu napięcia zwieracza odbytu.

W pierwszym etapie zaleca się stosowanie diety bogatej w błonnik pokarmowy (korzystnie wpływa na konsystencję stolca i zmniejsza naprężenia podczas defekacji), przyjmowanie dużej ilości płynów i tzw. nasiadówki (często skutecznie zmniejszają ból związany ze zwiększonym napięciem zwieracza odbytu).

W przypadku nieskuteczności takiego leczenia mogą zostać zalecone leki przyjmowane miejscowo, np. maść z nitrogliceryną, rozluźniająca zwieracz odbytu i ułatwiająca gojenia owrzodzenia.

Wrzody odbytu – zabieg zwieracza?

Jeśli wcześniejsze metody nie przynoszą zadowalających efektów, możliwe jest wstrzyknięcie toksyny botulinowej w okolice zwieracza (powoduje to długotrwałe zmniejszenie jego napięcia).

Leczenie zabiegowe, które polega najczęściej na częściowym nacięciu zwieracza odbytu w jego bocznej części, stosuje się dopiero wtedy, gdy inne metody nie przynoszą skutku. Jednak w przypadku szczelin przewlekłych może być to tzw. leczenie z wyboru – są one bowiem zwykle oporne na leczenie zachowawcze.

Podczas leczenia wrzodów odbytu należy pamiętać o eliminacji czynników promujących rozwój choroby. Niezmiernie ważna jest również dobra kontrola chorób współistniejących – w przeciwnym razie ryzyko nawrotu jest wysokie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 19.04.2017

Oceń:
4.0


Może cię

Choroby odbytu – rodzaje, przyczyny, leczenie schorzeń odbytu

Schorzenia dotykające końcowy odcinek przewodu pokarmowego stanowią często poważny problem, przede wszystkim ze względu na ...

Wrzody na skórze – objawy, jak wyglądają, na czym polega leczenie, czy można wyciskać?

Wrzody na skórze (poprawniej mówiąc, czyraki) pojawiać się mogą u pacjentów w dowolnym wieku, najczęściej ...

Przetoka odbytu

Uczucie dyskomfortu, bólu i świądu odbytu wraz z wypływem wydzieliny na skórę wokół odbytu mogą ...

Swędzenie odbytu – jakie są przyczyny swędzenia odbytu?

Przyczyny swędzenia odbytu są zróżnicowane. Kiedy odbyt swędzi u dziecka, a dolegliwości nasilają się w ...

Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego

Krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego najczęściej jest następstwem chorób jelita grubego, rzadziej chorób jelita ...

Napadowy ból odbytu i ból odbytu w nocy

Ból odbytu to stosunkowo częsta i wstydliwa dolegliwość. Najczęściej niegroźna, powoduje jednak znaczny dyskomfort dla ...

Śluz z odbytu i wydzielina z odbytu – co jest przyczyną?

Śluz z odbytu oraz wydzielina z odbytu o innym niż śluzowy charakterze mogą być pierwszym ...

Ropień odbytu – przyczyny, objawy i leczenie ropni w okolicy odbytu

Ropień odbytu to wstydliwe i nadzwyczaj przykre schorzenie, które może dotyczyć osób w każdym wieku. ...

Szczelina odbytu – przyczyny, objawy, dieta, leczenie, powikłania

Szczelina odbytu to drobne uszkodzenia i pęknięcia skóry w okolicy odbytu. Jej przyczyną są częste ...

Kokcygodynia

Kokcygodynia (ang. coccydynia, coccygodynia) to zespół bólowy kości guzicznej. Jest schorzeniem charakteryzującym się występowaniem przewlekłego ...

Wrzód samotny odbytnicy – przyczyny, objawy, leczenie

Wrzód samotny odbytnicy jest rzadkim, nienowotworowym schorzeniem odbytnicy. Objawy choroby są niecharakterystyczne. Najczęściej pacjenci zgłaszają ...

Ropień okołoodbytniczy

Ropień okołoodbytniczy, czyli zgromadzenie się ropy w okolicy odbytu, stanowi istotny problem leczniczy. Jest to ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon