Frakcja wyrzutowa serca – co to jest, jaka jest norma i co oznacza obniżona frakcja wyrzutowa serca?

Frakcja wyrzutowa – EF serca – wyraża stosunek SV do EDV, czyli objętości wyrzutowej i późnorozkurczowej. Pozwala ona ocenić wydolność serca w procentach. Najczęściej określa się frakcję wyrzutową lewej komory (LVEF), choć parametr ten można odnieść również do komory prawej (RVEF). Frakcję wyrzutową bada się podczas echo serca. Wynik poniżej normy wskazuje na niewydolność lub zapalenie mięśnia sercowego.

Co to jest frakcja wyrzutowa?

Frakcja wyrzutowa (ang. ejection fraction; EF serca) to parametr hemodynamiczny, określający sprawność serca. W trakcie cyklu pracy mięsień sercowy miarowo kurczy się i rozkurcza, pompując krew. Tempo bicia serca to około 70 uderzeń na minutę. W tym czasie pompuje około 4–5 l krwi.

Podczas rozkurczu krew swobodnie napływa z przedsionka do komory. Objętość krwi, która zgromadzi się w komorze tuż przed fazą skurczu, to objętość końcowo-rozkurczowa (EDV) lub inaczej – późnorozkurczowa. Średnio wynosi ona około 110–120 ml.

Z każdym uderzeniem z lewej komory serca do aorty jest wyrzucane około 60–70 ml krwi. Ta ilość krwi to objętość wyrzutowa serca (SV). W wyniku skurczu komora nie zostaje w pełni opróżniona. Objętość pozostającej w niej krwi określana jest objętością krwi zalegającej.

Frakcja wyrzutowa serca to stosunek objętości wyrzutowej do objętości końcowo-rozkurczowej. Ma ona za zadanie określić wydolność serca w procentach. Iloraz ten wskazuje, jaka część krwi znajdującej się w komorze przed fazą wyrzutu (jaki jej procent) została przepompowana do tętnic w trakcie skurczu.

Określa się zarówno frakcję wyrzutową prawej komory serca (RVEF), jak i frakcję wyrzutową lewej komory (LVEF).

Badanie frakcji wyrzutowej – wskazania do badania EF serca

Frakcję wyrzutową serca określa się za pomocą badania echokardiograficznego (echo serca), czyli USG serca. Metoda ta do, służąca do zobrazowania tkanek serca, wykorzystuje ultradźwięki. Badanie jest bezbolesne i nieszkodliwe dla pacjenta. Lekarz przykłada głowicę USG nasmarowaną żelem do klatki piersiowej. Następnie przesuwa ją, aby uwidocznić na monitorze interesujące go części serca.

Zwykle badanie frakcji wyrzutowej serca trwa 10–15 minut. Wśród wskazań do wykonania echo serca wymienia się diagnostykę:

Wartości frakcji wyrzutowej mogą się zmieniać w trakcie życia. EF serca może się poprawić lub pogorszyć. Często w parze z wynikiem idą nasilające się objawy choroby niewydolności serca. Badanie frakcji wyrzutowej należy powtarzać w celu kontroli jej wartości. Poprawa frakcji wyrzutowej następuje często po rozpoczęciu odpowiedniego leczenia.

Frakcja wyrzutowa serca – normy u zdrowego człowieka

Frakcja wyrzutowa serca u zdrowego człowieka wynosi 50–70 proc. Oznacza to, że w czasie skurczu serce jest w stanie wypompować z komory od 50 do 70 proc. objętości krwi znajdującej się w niej przed skurczem. W przypadku, gdy wartości EF serca są niższe, może to świadczyć o niewydolności mięśnia sercowego.

  • Zwykle dokonuje się pomiaru frakcji wyrzutowej lewej komory. Przy wartości 40–50 proc. potrzebna jest dalsza, wnikliwa diagnostyka.
  • Wartości EF poniżej 40 proc. świadczą do dysfunkcji skurczowej komory.
  • Frakcja wyrzutowa poniżej 35 proc. uważana jest za ciężką niewydolność skurczową mięśnia sercowego i zagrożenie życia. Tak niska frakcja wyrzutowa świadczy o tym, że serce jest słabe i nieefektywnie pompuje krew.

Co oznacza obniżenie frakcji wyrzutowej?

Niska frakcja wyrzutowa najczęściej świadczy o niewydolności mięśnia sercowego. Oznacza to, że serce nie jest w stanie sprawnie i wydajnie pompować krwi. Tym samym tlen i składniki odżywcze nie są dostarczane do wszystkich komórek ciała. Niewydolność serca miewa nagły, jak i przewlekły charakter.

Nagłe obniżenie frakcji wyrzutowej może świadczyć o zapaleniu mięśnia sercowego. Gwałtowny spadek frakcji wyrzutowej serca dotyczy również osób z ostrym zespołem wieńcowym, czyli zawałem.

Przewlekły charakter niewydolności serca jest wywołany przez długo trwające nadciśnienie, choroby zastawkowe, kardiomiopatie, długotrwałą chorobę wieńcową. W takich chorobach do obniżenia frakcji wyrzutowej serca dochodzi powoli i stopniowo.

Niska frakcja wyrzutowa – objawy i leczenie

Obniżona frakcja wyrzutowa komory świadczy o niewydolności serca. Objawy to głównie duszność i krótki oddech. Początkowo dolegliwości pojawiają się podczas wysiłku. W miarę rozwoju choroby duszność zaczyna dokuczać już podczas zwykłych czynności domowych, a nawet w spoczynku. Do duszności dołącza kaszel i obniżona tolerancja wysiłku (pacjenci bardzo łatwo się męczą).

Kiedy frakcja wyrzutowa jest za niska, objawy, które mogą wystąpić, to przede wszystkim: nadmierna potliwość ciała, bladość i ochłodzenie skóry kończyn. U niektórych pacjentów pojawiają się również obrzęki kończyn dolnych, nudności, zaparcia, nykturia (częste oddawania moczu w nocy). Liczne objawy pojawiają się zwykle przy bardzo obniżonych wartościach EF. Lekki spadek frakcji wyrzutowej może być bezobjawowy.

Przy podejrzeniu niewydolności serca konieczne jest wykonanie wielu badań. Prócz echo serca i oceny frakcji wyrzutowej, niezbędne jest wykonanie EKG, wielu badań laboratoryjnych, w tym oznaczenia peptydów natriuretycznych w osoczu (BNP, NT-proBNP), które są bardzo pomocne w diagnostyce niewydolności serca. Leczenie niewydolności serca zależy od jej przyczyny.

Bibliografia:

  • Gajewski P., Szczeklik A., Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2013.
  • Traczyk W., Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowanej i klinicznej. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.04.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Echokardiografia przezprzełykowa (badanie TEE) – na czym polega, wskazania i przeciwwskazania

Echokardiografia przezprzełykowa jest badaniem umożliwiającym dokładne zobrazowanie serca. Metoda ta jest pomocna w diagnostyce zmian ...

Blok lewej odnogi pęczka Hisa – przyczyny, objawy, rokowanie

Blok lewej odnogi pęczka Hisa (LBBB, left bundle branch block) to jeden ze śródkomorowych bloków ...

Nadciśnienie płucne – przyczyny, objawy, leczenie

Nadciśnienie płucne (pierwotne lub samoistne) to choroba związana ze wzrostem ciśnienia w naczyniach płuc oraz ...

Wideo – Przyczyny choroby wieńcowej

Choroba niedokrwienna serca jest po ciśnieniu najczęstszą chorobą układu krążenia na całym świecie, jak również ...

Obrzęk kostek – przyczyny, leczenie i domowe sposoby na opuchnięte kostki

Obrzęki kostek są częstą dolegliwością, z którą zmagają się zwłaszcza osoby starsze. Wśród przyczyn opuchlizny ...

Dlaczego należy leczyć żylaki nóg – objawy i powikłania

Żylaki kończyn dolnych to częsta dolegliwość będąca następstwem niewydolności żylnej, która dotyka czwartą część populacji. ...

Dekstrokardia (serce po prawej stronie) i odwrócenie trzewi – objawy, badania, skutki

Dekstrokardia to stan, w którym serce znajduje się po prawej, a nie po lewej stronie ...

Objaw Raynauda – przyczyny, objawy i leczenie zespłu Raynauda

Objaw Raynauda charakteryzuje się napadowym niedokrwieniem palców rąk i stóp, po narażeniu na zimno oraz ...

Lipodemia – przyczyny, objawy, leczenie lipedemy

Lipedema, nazywana chorobą grubych nóg, jest schorzeniem tkanki tłuszczowej o nieznanej dotąd przyczynie. Lipodemia mylona ...

Echo serca (UKG) – zalecenia, przebieg, wyniki, przeciwwskazania, powikłania echokardiografii

Echo serca jest najpopularniejszym badaniem obrazowym wykorzystywanym w diagnostyce układu krążenia. Ze względu na wykorzystanie ...

Ból i kłucie po lewej stronie klatki piersiowej – jakie przyczyny są możliwe?

Ból z lewej strony klatki piersiowej może oznaczać problemy z sercem lub nerwobóle. Ból za ...

Alkohol a choroby serca i naczyń

Uzależnienie od alkoholu ma negatywny wpływ na większość narządów człowieka, najczęściej powoduje schorzenia trzustki, wątroby ...

Komentarze i opinie (4)


Ja mam frakcje 70 kocham moj ostatni wynik echo . Moja pompka pompuje ni czym wulkanizacja , dopinguje mu . Mysle ze jestem wybrańcem i uprzyje 100 lat.

#Baryek Zalezy ile masz lat do bardzo szybko moze sie zmienic

#Baryek Moja też nieźle pompowala. Myślałem, że jestem.niezniszczalny. Nie dałem się dogonić na rowerze. Pod każdą górę biegiem. Itd... no i przyszła 40tka ... i się zaczęło, okazuje się, że starsi koledzy mieli rację, żebym zwolnił, bo z peselem nie wygrasz. Miałem małe tapniecie... przeżyłem i pewnie jeszcze dlugo będę żył ale teraz juz ostrożnie i spokojnie. Teraz w drodze do 50ki ciszę sie że mam ef 55 ...

#Pete W lutym miałam ef na poziomie 23. Teraz w maju po leczeniu drogimi lekami okazało się że mam ef 45 . Yupi udało się!
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon