Dieta w chorobie refluksowej

Objawowa choroba refluksowa przełyku dotyka nawet 10% populacji krajów wysoko rozwiniętych. Prawie dwukrotnie więcej osób odczuwa objawy związane z refluksem żołądkowo-przełykowym około jeden raz w tygodniu. Różnego stopnia nasilenie objawów sprawia, że chorzy często nie wdrażają odpowiedniego postępowania, co w dłuższym rozrachunku doprowadzić może do poważnych powikłań, z nowotworem przełyku włącznie.

Co to jest choroba refluksowa?

Choroba refluksowa przełyku związana jest przede wszystkim z zaburzeniem funkcji dolnego zwieracza przełyku (LES). Jest to fragment mięśniówki przełyku położony tuż nad wpustem żołądka, który w warunkach prawidłowych pozostaje w ciągłym skurczu i zapobiega cofaniu się treści pokarmowej z żołądka do przełyku.

Skurcz dolnego zwieracza przełyku warunkowany jest czynnością nerwu błędnego oraz wydzielaniem gastryny i motyliny. Rozciągnięcie przełyku przez kęs pokarmowy powoduje powstanie fali perystaltycznej, której skutkiem jest rozluźnienie dolnego zwieracza przełyku. Rozkurcz dolnego zwieracza przełyku powodują także:

  • tlenek azotu,
  • wazoaktywny peptyd jelitowy (VIP),
  • substancja P,
  • glukagon,
  • progesteron (stąd większa skłonność do choroby refluksowej w ciąży),
  • cholecystokinina,
  • sekretyna.

Wśród przyczyn refluksu żołądkowo-przełykowego oprócz zaburzeń funkcji dolnego zwieracza przełyku wymienia się także otyłość, ciążę i zaburzenia opróżniania żołądka. Wszystkie te stany predysponują do zarzucania treści żołądkowej do przełyku.

Objawy choroby refluksowej

Wśród objawów choroby refluksowej przełyku na pierwszy plan wysuwają się:

  • zgaga,
  • uczucie pieczenia w nadbrzuszu,
  • puste odbijania,
  • bóle nadbrzusza.

Co istotne, objawy te zwykle zależą od przyjmowania posiłku oraz pozycji ciała: nasilają się w pozycji leżącej oraz po obfitym posiłku. Może wówczas wystąpić także uczucie cofania się pokarmu.

U niektórych pacjentów charakterystyczne są objawy pozaprzełykowe:

  • kaszel – zwłaszcza suchy, powodowany mikroaspiracjami kwaśnej treści z przewodu pokarmowego do oskrzeli i powstaniem stanu zapalnego;
  • świszczący oddech – jego przyczyną może być skurcz oskrzeli spowodowany odruchem z nerwu błędnego;
  • nawracające zapalenia krtani i gardła – prawdopodobnie mogą mieć one związek z drażnieniem śluzówki przez kwaśną treść pokarmową;
  • ból zamostkowy i uczucie pieczenia w klatce piersiowej – refluks żołądkowo-przełykowy jest jedną z najczęstszych niesercowych przyczyn dolegliwości odczuwanych w klatce piersiowej;
  • większa skłonność do próchnicy – zmiana pH w jamie ustnej wpływa na wzrost tendencji do powstawania erozji zębów i zaostrza dolegliwości ze strony przyzębia.

Jak leczyć chorobę refluksową?

Po dokładnym zebraniu wywiadu i zbadaniu pacjenta lekarz może z dużym prawdopodobieństwem wstępnie rozpoznać chorobę refluksową i zalecić leczenie farmakologiczne w postaci inhibitorów pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol), które zmniejszają kwaśność soku żołądkowego, wpływając w ten sposób na ograniczenie stanu zapalnego przełyku i zmniejszenie nasilenia objawów.

W przypadku wątpliwości diagnostycznych (szczególnie w przypadku dominacji objawów pozaprzełykowych) oraz przy obecności objawów alarmujących (np. utrudnionego przełykania, spadku masy ciała, krwawień z przewodu pokarmowego) konieczne jest wdrożenie badań dodatkowych w postaci endoskopii przełyku i żołądka (gastroezofagoskopia) oraz monitorowania pH przełyku (pH-metria 24-godzinna).

O ile leczenie farmakologiczne u większości pacjentów zwykle przynosi szybką poprawę, nie można przecenić znaczenia postępowania niefarmakologicznego: zmiany stylu życia oraz odpowiedniej diety w chorobie refluksowej.

Styl życia w leczeniu choroby refluksowej

Odpowiednie nawyki (także żywieniowe, w tym dieta w chorobie refluksowej) mogą znacznie zredukować częstość i nasilenie objawów choroby oraz przyczynić się do wyleczenia istniejącego stanu zapalnego, a także zapobiegać jego nawrotom.

Istotne są przede wszystkim:

  • przyjmowanie posiłków o odpowiednich porach – najpóźniej około 2–3 godziny przed snem – dzięki temu przed przyjęciem pozycji leżącej żołądek będzie już w znacznym stopniu opróżniony z pokarmu, co zapobiegnie jego cofaniu do przełyku;
  • uniesienie wezgłowia łóżka lub spanie na dodatkowej poduszce – pozycja spania z uniesioną górną częścią ciała pozwala na lepsze oczyszczane przełyku z treści żołądkowej;
  • rezygnacja z poposiłkowych drzemek;
  • unikanie posiłków ciężkostrawnych i o dużej objętości – ich zaleganie w żołądku sprzyja zarzucaniu treści pokarmowej do przełyku;
  • ograniczenie spożywania alkoholu, zaprzestanie palenia papierosów;
  • unikanie (jeśli to możliwe) leków rozkurczających dolny zwieracz przełyku (np. teofiliny, bromku ipratropium, B2-mimetyków) – zalecenie to często jest niemożliwe do zrealizowania, zwłaszcza u pacjentów cierpiących z powodu astmy bądź przewlekłej obturacyjnej choroby płuc;
  • redukcja nadmiernej masy ciała – znaczna otyłość (zwłaszcza brzuszna) zwiększa ciśnienie wewnątrzbrzuszne, co sprzyja powstawaniu refluksu żołądkowo-przełykowego.

Choroba refluksowa a dieta

W łagodzeniu objawów choroby refluksowej i w zapobieganiu jej powikłaniom bardzo istotne znaczenie ma odpowiednia dieta w chorobie refluksowej. Oprócz przyjmowania posiłków o odpowiednich porach (nie bezpośrednio przed snem) zaleca się także:

  1. spożywanie w ciągu dnia kilku małych posiłków zamiast 3 dużych;
  2. unikanie tłustych, ciężkostrawnych mięs i wędlin, a także tłustego nabiału (serów żółtych, topionych, śmietany) – tłuste posiłki opóźniają opróżnianie żołądka, a także powodują przejściową relaksację dolnego zwieracza przełyku;
  3. rezygnację z potraw smażonych;
  4. rezygnację z kawy i mocnej herbaty, kakao i czekolady – zawarte w nich kofeina i teofilina rozluźniają zwieracz dolny przełyku, a więc sprzyjają cofaniu treści pokarmowej; ponadto kawa (podobnie jak alkohol) zwiększa wydzielanie soku żołądkowego, co może być przyczyną zaostrzenia objawów;
  5. unikanie produktów pikantnych, wysokosłodzonych oraz suszonych, kandyzowanych owoców, a także owoców cytrusowych (cytryn, grejpfrutów, pomarańczy) – pobudzają one receptory czuciowe przełyku;
  6. przygotowanie potraw bez warzyw cebulowych (por, czosnek, cebula) i ostrych przypraw;
  7. rezygnację z naparu z mięty – wzmaga wydzielanie soku żołądkowego, a więc jego spożywanie może zaostrzyć dolegliwości.

Dieta w chorobie refluksowej może obejmować: chude wędliny, nabiał, warzywa (gotowane ziemniaki, buraki, marchew i inne), chude ryby, jajka (inne niż smażone), wodę mineralną, łagodne przyprawy. W łagodzeniu dolegliwości (szczególnie zgagi) pomaga picie chudego mleka – oczyszcza ono przełyk z kwaśnej treści żołądkowej i ma działanie neutralizujące.

Ważne jest, aby przy stosowaniu powyższych zasad dieta w chorobie refluksowej była zbilansowana. Każdy pacjent powinien obserwować w jakich sytuacjach i po jakich posiłkach dochodzi do zaostrzenia objawów choroby refluksowej, bowiem często jest to sprawa indywidualna. Istotne jest także, aby nie bagatelizować wystąpienia tzw. objawów alarmujących (utrudnionego lub bolesnego przełykania, krwawienia z przewodu pokarmowego, chudnięcia), które mogą świadczyć o wystąpieniu powikłań przewlekle trwającej choroby refluksowej (w tym raka przełyku) i są wskazaniem do natychmiastowej konsultacji lekarskiej.

U pacjentów (szczególnie młodych), u których nie udało się osiągnąć trwałego zredukowania objawów mimo przyjmowania maksymalnych dawek leków i modyfikacji dietetycznych, rozważa się leczenie operacyjne, celem zapobieżenia rozwojowi przełyku Barreta, który jest stanem predysponującym do rozwoju raka przełyku.

Opublikowano: ; aktualizacja: 15.08.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Refluks żołądka – leczenie domowymi sposobami, dieta i leki

Refluks żołądkowy to choroba przewodu pokarmowego polegająca na biernym cofaniu się treści pokarmowej z żołądka ...

Choroba refluksowa przełyku

Choroba refluksowa przełyku to uciążliwe schorzenie, która dotyczy nawet do 20% populacji. Refluks prowadzi do ...

RTG przełyku i RTG żołądka – rentgen przewodu pokarmowego

Badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego obejmuje obrazowanie przełyku, żołądka oraz dwunastnicy. Jest to ważne ...

Panendoskopia – wskazania i przeciwwskazania do badania

Panendoskopia jest prawidłową nazwą dla badania endoskopowego obejmującego cały górny odcinek przewodu pokarmowego, czyli przełyk, ...

Dieta na zgagę – co i jak jeść, by jej uniknąć i zapobiec nawrotom?

Zgaga spowodowana jest zaburzeniami w funkcjonowaniu przewodu pokarmowego. Na skutek cofania się kwaśnej treści pokarmowej ...

Refluks żołądkowo-przełykowy – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Podstawowym objawem refluksu jest nieprzyjemne pieczenie w przełyku (czyli zgaga) pojawiające się po jedzeniu, najczęściej ...

Jak leczyć refluks żołądkowy?

Refluks żołądka w terminologii medycznej określa się jako refluks żołądkowo-przełykowy. Daje uczucie pieczenia za mostkiem ...

Regurgitacja (cofanie się pokarmu)

W odniesieniu do osób dorosłych regurgitacja oznacza bierne, niekontrolowane cofanie się treści żołądkowej z żołądka ...

Wideo – Refluks żołądkowo-przełykowy

Refluks żołądkowo-przełykowy jest to silne, czasami bardzo silne i uporczywe cofanie się treści kwaśnej z ...

Zaburzenia trawienia

Zaburzenia trawienia są jedną z najbardziej dokuczliwych, a zarazem najczęstszych dolegliwości występujących w podobnym stopniu ...

Dieta na nadkwasotę – co jeść, a czego unikać?

Dieta na nadkwasotę kierowana jest do pacjentów cierpiących na choroby układu pokarmowego takie jak wrzody ...

Ulewanie u niemowlaka

Bierne zarzucanie treści pokarmowej z żołądka do przełyku u niemowląt spowodowane jest niedojrzałością przewodu pokarmowego. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon