Cholecystokinina (CCK) – funkcja, działanie, badanie

Cholecystokinina (pankreozymina, PZ) to hormon peptydowy działający w obrębie układu pokarmowego, a także układu nerwowego. Badanie cholecystokininy nie jest wykonywane rutynowo – ten specjalistyczny test wykonywany jest w diagnostyce chorób dróg żółciowych oraz trzustki.

Czym jest cholecystokinina CCK?

Cholecystokinina to hormon tkankowy, zaliczany do hormonów żołądkowo-jelitowych. W przeciwieństwie do hormonów wydzielanych przez gruczoły dokrewne, cholecystokinina nie jest wraz z krwią dystrybuowana do odległych tkanek, a działa bezpośrednio w tkankach, które syntetyzują cholecystokininę. Ten hormon peptydowy zbudowany jest z 33 aminokwasów.

Głównym miejscem syntezy cholecystokininy jest przewód pokarmowy. Pod wpływem spożycia posiłku obfitującego w tłuszcze, a także białko (głównie fenyloalaninę i tryptofan) dochodzi do syntezy cholecystokininy przez komórki dwunastnicy oraz początkowego odcinka jelita cienkiego. Najwyższy wzrost stężenia cholecystokininy we krwi obserwowany jest około 15 minut po spożyciu posiłku, a okres półtrwania hormonu trwa 1–2 minuty.

Cholecystokinina pełni także rolę neurotransmitera wydzielanego przez komórki dopaminergiczne podwzgórza.

Cholecystokininy – działanie, funkcje w organizmie

Cholecystokinina, podobnie jak wszystkie hormony jelitowe, oddziałuje na układ pokarmowy za pośrednictwem specjalnych receptorów. Pod wpływem spożycia posiłku dochodzi do wydzielania cholecystokininy, która oddziałuje na receptory CCKA i CCKB. Działanie cholecystokininy w przewodzie pokarmowym sprowadza się do:

  • skurczu pęcherzyka żółciowego i zwiększenia wypływu żółci do dwunastnicy,
  • spowolnienia perystaltyki żołądka, co sprzyja dłuższemu działaniu enzymów trawiennych na pokarm i ma na celu ułatwienie trawienia tłuszczów,
  • pobudzenia perystaltyki jelit,
  • pobudzenia wydzielania enzymów trzustkowych,
  • pobudzenia wydzielania glukagonu,
  • zwiększenia objętości soku jelitowego.

Z kolei wpływ cholecystokininy na układ nerwowy sprowadza się do wpływu na nerw błędny oraz ośrodek nerwów błędnych w pniu mózgowym, a także ośrodek sytości w podwzgórzu. Uwolnienie CCK jest zatem sygnałem dla organizmu, aby zaprzestać przyjmowania posiłku.

Badanie cholecystokininy – kiedy jest wykonywane?

Oznaczanie poziomu cholecystokininy we krwi wykonywane jest w celu diagnozowania chorób dróg żółciowych i trzustki. Jeszcze dokładniejszym badaniem jest test sekretynowo-cholecystokininowy, polegający na ocenie czynnościowej trzustki. W badaniu tym stymuluje się czynność wydzielniczą trzustki poprzez podanie dożylnie sekretyny w dawce 1 jednostki na kg masy ciała i cholecystokininy w takiej samej dawce, a następnie odessaniu treści żołądkowej i treści dwunastniczej specjalnymi sondami. Sekretyna powinna zwiększyć objętość soku trzustkowego i stężenie wodorowęglanów, zaś cholecystokinina zwiększa wydzielanie enzymów trzustkowych, czyli trypsyny i amylazy.

Badanie cholecystokininy wykonywane jest na czczo, a materiałem do badania jest próbka krwi żylnej. Jest to badanie wykonywane tylko w niektórych laboratoriach, gdyż oznaczanie poziomu cholecystokininy jest utrudnione z racji jej niskich stężeń we krwi, a także podobieństwa strukturalnego do gastryny, która występuje we krwi w dużych stężeniach i może interferować w wynik badania. Czas oczekiwania na wynik badania cholecystokininy to kilka, kilkanaście dni.

Wynik badania CCK – interpretacja

Norma cholecystokininy we krwi wynosi poniżej 80 pg/ml. Wysoki poziom cholecystokininy we krwi może towarzyszyć diecie bogatotłuszczowej. Cholecystokinina powyżej normy może ponadto świadczyć o ostrym lub przewlekłym zapaleniu trzustki.

Bibliografia

  • Lee S. O., Soltesz I., Cholecystokinin: a multi-functional molecular switch of neuronal circuits. Dev. Neurobiol., 2011, 71, 1: 83–91.
  • Rehfeld J. F., Accurate measurement of cholecystokinin in plasma. Clin. Chem., 1998, 44, 5: 991–1001.
Opublikowano: ; aktualizacja: 13.11.2018

Oceń:
4.9


Może cię

Mocznik w moczu – badanie

Badanie mocznika w moczu jest jednym z wielu oznaczeń ogólnego badania moczu. Wykonuje się je ...

Erytrocyty wyługowane w moczu – co oznaczają w badaniu moczu?

Erytrocyty w moczu, w tym erytrocyty wyługowane, to częsty wynik analizy ogólnej moczu. Erytrocyty wyługowane ...

Tymozyna – działanie, objawy niedoboru, badanie

Tymozyna to hormon wydzielany przez grasicę, który moduluje działanie układu immunologicznego. Niedobór tymozyny prowadzi do ...

Test NBT-PABA

Test NBT-PABA to badanie wykonywane w diagnostyce zapalenia trzustki. Test ten jest szczególnie przydatny u ...

Badanie GBS w ciąży (wymaz GBS) – test na obecność paciorkowca

Badanie GBS (Group B Streptococcus) jest testem mikrobiologicznym wykrywającym paciorkowce z grupy B w drogach ...

Apolipoproteina A – badanie apoA

Apolipoproteina jest elementem białkowym lipoprotein. Apolipoproteina A, oznaczana skrótem apo-A jest głównym białkiem lipoprotein o ...

Testy alergiczne z krwi – badanie IgE całkowitych i swoistych

Testy alergiczne z krwi (test RAST) to badanie na alergie polegające na oznaczeniu IgE swoistych. ...

FoodScan (Food screen) – test na alergię i nietolerancję pokarmową

Dawniej metodą diagnostyki nietolerancji czy alergii pokarmowych były testy skórne oraz oznaczanie przeciwciał w klasie ...

Czynnik reumatoidalny RF – badanie, norma, dodatni, ujemny – interpretacja wyniku

Czynnik reumatoidalny RF to jeden z markerów reumatoidalnego zapalenia stawów RZS. Badanie krwi RF pomaga ...

Hormon FSH – normy i wyniki badania FSH (folikulotropiny)

Hormon FSH (hormon folikulotropowy) jest wydzielany przez przysadkę mózgową. Stanowi element regulacji czynności gonad (jajników, ...

Choroby nerek a badanie moczu

Wiele spośród chorób ogólnoustrojowych jak i chorób nerek manifestuje się zmianami w badaniu ogólnym moczu. ...

MCHC morfologia – co to jest, poniżej normy, podwyższone, w ciąży, u dziecka

MCHC to badanie pozwalające ocenić średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej podczas morfologii krwi. MCHC ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon