Barwnik annato – co to jest, jakie ma właściwości i zastosowanie?

Annato (bioksyna i norbiksyna, E160b) to naturalny barwnik spożywczy o kolorze od żółtego do jasnopomarańczowego. Stosuje się go głównie w serach żółtych, lodach i margarynach. Barwnik annato może korzystnie wpływać na zdrowie, nie jest szkodliwy w odpowiednich ilościach. Trzeba jednak zauważyć, że u niektórych osób wywołuje alergię.

Barwnik annato – co to jest?

Annato jest barwnikiem terpenowym należącym do karotenoidów. Annato to naturalny barwnik spożywczy pozyskiwany z nasion drzewa arnoty właściwej (Bixa orellana L.). To niewielkie drzewo rośnie w północnej części Ameryki Południowej, w Ameryce Środkowej i Meksyku, a także we wschodniej Afryce i Indiach. Nasiona w owocach drzewa mają trójkątny kształt i intensywnie czerwono-pomarańczową barwę. Barwniki stanowią 4,5–5,5 proc. suchej masy nasion, z czego 70–80 proc. to karotenoid biksyna.

Na barwnik annato używa się zamiennie określeń „biksyna” i „norbiksyna”, co może być nieco mylące, gdyż pod względem budowy chemicznej są to dwie różne substancje. W rzeczywistości annato występuje w dwóch formach: rozpuszczalnej w wodzie biksyny i rozpuszczalnej w tłuszczach norbiksyny.

Biksyna i norbiksyna – E160b

Biksyna jest otrzymywana w wyniku ekstrakcji zewnętrznych warstw nasion drzewa arnoty właściwej przy użyciu jednego lub kilku rozpuszczalników (acetonu, metanolu, heksanu, dichlorometanu) oraz dwutlenku węgla, a następnie usunięcia rozpuszczalników. Norbiksynę otrzymuje się poprzez hydrolizę biksyny wodnym roztworem zasady. Gotowy barwnik biksyna zawiera w składzie różne substancje barwne, a najwięcej biksyny, która jest karotenoidem. Barwnik norbiksyna to przede wszystkim produkty hydrolizy biksyny w formie soli sodowych lub potasowych, a także domieszki innych substancji barwiących.

Mimo że biksyna i norbiksyna to dwie różne substancje, w Unii Europejskiej jako dodatek do żywności traktowane są równorzędnie i oznaczane tym samym numerem – E160b. Im więcej biksyny zawiera ten naturalny barwnik spożywczy, tym bardziej jest pomarańczowy, natomiast przy większym udziale norbiksyny staje się bardziej żółty.

Zastosowanie annato

Tradycyjnie annato było używane jako przyprawa i barwnik. Jest elementem typowych dań krajów Ameryki Łacińskiej, Karaibów i Filipin. Nadaje im barwę od intensywnie żółtej do jasnopomarańczowej. Smak annato jest słodko-pieprzowy, zapach ma nieco orzechowy aromat.

Poza zastosowaniem barwnika annato w kuchni, był on używany przez Majów i Azteków jako pigment do malowania ciał, ust i włosów. Był nie tylko ozdobą, ale działał również antybakteryjnie oraz chronił przed oparzeniami słonecznymi, ponieważ działa jak filtr UV. Rdzenni mieszkańcy Ameryki Południowej przypisywali annato mistyczne właściwości i symbolicznie utożsamiali go z krwią.

Dawniej i obecnie barwnika annato używa się do farbowania tkanin i produkcji farb. W kulturze zachodniej stosuje się go w przemyśle kosmetycznym – do barwienia na słoneczny kolor m.in. lakierów do paznokci i mydeł. W balsamach do ciała, kremach i szamponach działa ponadto ochronnie na skórę, gdyż ma właściwości przeciwutleniające. Annato stosuje się w produkcji wosków i past do podłóg oraz past do obuwia.

Annato – barwnik w żywności

Barwnik E 160b nadaje produktom spożywczym żółty kolor o różnej intensywności lub podkreśla zabarwienie produktów naturalnie żółtych. Jest używany w:

  • lodach (głównie waniliowych),
  • margarynach i olejach,
  • jogurtach,
  • deserach mlecznych,
  • wypiekach,
  • rybach wędzonych,
  • pastach rybnych,
  • serach żółtych,
  • serach topionych,
  • przekąskach o serowym smaku,
  • popcornie do mikrofalówki,
  • płatkach kukurydzianych,
  • makaronach.

W produktach, takich jak masło czy żółty ser, ilość naturalnie występującego żółtego barwnika (beta-karotenu) jest zależna od pory roku i wiąże się z rodzajem paszy podawanej zwierzętom. Im więcej bydło przebywa na zewnątrz i żywi się naturalnie podczas wypasania, tym bardziej żółte jest ich mleko oraz przetwory z mleka. W związku z tym, że konsumenci chętniej kupują intensywnie żółte masła i sery niż te blade, w trakcie ich wytwarzania dodaje się barwnik naturalny annato. Barwnik annato w serze jest zwyczajowo obecny w serowarstwie amerykańskim. Prawo Unii Europejskiej określa maksymalne ilości barwnika E 160b, które można zastosować w poszczególnych rodzajach żywności.

Wpływ barwnika annato na zdrowie – czy jest szkodliwy?

Barwnik annato jest generalnie uznawany za bezpieczny przy stosowaniu go w odpowiednich ilościach. EFSA, czyli Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, ustalił bezpieczne spożycie biksyny na poziomie 6 mg/kg masy ciała dziennie, a norbiksyny – 0,3 mg/kg masy ciała dziennie. Czy barwnik annato jest szkodliwy? Trudno jednoznacznie odpowiedzieć, gdyż wykazuje działanie pozytywne na organizm, a jednocześnie może wywoływać alergię u niektórych osób. Stwierdzono natomiast, że nie działa genotoksycznie, mutagennie i rakotwórczo.

Barwnik annato zawiera przeciwutleniacze korzystne dla zdrowia, działa przeciwbakteryjnie, przyspiesza gojenie ran, może chronić układ krążenia przed miażdżycą i wątrobę przed uszkodzeniami. Jednocześnie u niektórych osób występuje uczulenie na barwnik annato, do którego objawów należą:

  • pokrzywka,
  • obrzęk,
  • obniżenie ciśnienia krwi,
  • wyzwalanie zespołu jelita drażliwego,
  • biegunka,
  • bóle brzucha.

Brakuje badań dotyczących działania barwnika annato w ciąży i podczas karmienia piersią.

Bibliografia

  • Kendrick A., Annatto [w:] Natural Food Additives, Ingredients and Flavourings. Woodhead Publishing, Cambridge 2012.
  • Solymosi K. i wsp., Annatto (E160b) [w:] Colour Additives for Food and Beverages. Woodhead Publishing, Cambridge 2015.
  • Ravindran P. N. i wsp., Tribal and non-medicinal uses [w:] Handbook of Herbs and Spices. Woodhead Publishing, Cambridge 2012.
  • https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2016.4544
Opublikowano: ; aktualizacja: 18.10.2018

Oceń:
4.8


Może cię

Wideo – Napoje gazowane a zdrowie

Są ludzie, którzy nie jedzą dużo, a mimo to tyją – jedną z przyczyn może ...

Diety odchudzające, po których można przytyć

Odchudzanie ma za zadanie przynieść efekt w postaci utraty zbędnych kilogramów. Bywa jednak, że niektóre ...

Dieta w anemii – co jeść przy anemii?

Anemia to inaczej niedokrwistość diagnozowana jest u pacjentów, w sytuacji, kiedy poziom hemoglobiny oraz erytrocytów ...

Dieta bez pszenicy – co jeść, efekty, produkty i jadłospis

Dieta bezpszeniczna, jak sama nazwa wskazuje, eliminuje z menu produkty zawierające pszenicę oraz inne zboża ...

Które tłuszcze wybierać, a które eliminować z diety? Które tłuszcze są dobre, a które złe?

Tłuszcze stanowią jeden z trzech podstawowych składników odżywczych. Popularna teza głosi, że ich ograniczenie w ...

BMI – oblicz prawidłową masę ciała

Najlepszą i najprostszą metodą pozwalającą na oznaczenie masy ciała u osób dorosłych jest skorzystanie ze ...

Dieta przeciwgrzybicza (Candida dieta) – produkty wskazane i przeciwwskazane, efekty

Współczesny styl życia – czyli ogrom stresu, dieta obfitująca w wysokoprzetworzoną żywność, bogatą w cukry ...

Dieta makrobiotyczna – menu i zasady makrobiotyki

Dieta makrobiotyczna jest dietą o niskiej zawartości tłuszczu, obfituje w warzywa oraz produkty zbożowe. Makrobiotyka ...

Dieta na upały – co jeść i pić w upalne dni?

Wysokie temperatury zniechęcają do spożywania ciepłych posiłków, szczególnie takich, które obfitują w tłuszcze. Błędy żywieniowe ...

Dieta a rak jelita grubego

Rak jelita grubego jest drugim wśród najczęściej występujących w Polsce nowotworów – po raku piersi ...

Azotyn sodu E250 – czym jest, jakie ma zastosowanie, czy jest szkodliwy?

Azotyn sodu E250 to konserwant występujący w żywności. Znalazł zastosowanie głównie w produkcji wędlin i ...

Zdrowy cukier – czym słodzić? Czy istnieją zdrowe zamienniki cukru?

Nadmiar białego cukru w diecie jest przyczyną szeregu chorób i dolegliwości, w tym nadwagi i ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon