Anemia u dzieci

Brak zdjęcia

18 czerwca 2013

Anemia to jedno z najczęściej występujących zaburzeń krwi. Anemię, która dotyczy także dzieci, diagnozuje się, gdy liczebność zdrowych krwinek czerwonych (erytrocytów) spadnie do zbyt niskiego poziomu. Czerwone krwinki zawierają hemoglobinę, która transportuje tlen do tkanek organizmu. Objawy anemii obejmują uczucie zmęczenia, zawroty głowy, drażliwość i przyspieszoną akcję serca. Leczenie zależne jest od ustalonej przyczyny anemii.

Czym jest anemia?

Anemia zaliczana jest do najczęściej występujących zaburzeń w układzie elementów morfotycznych krwi. Anemia występuje wtedy, gdy liczba zdrowych krwinek czerwonych, tzn. erytrocytów, osiągnie zbyt niski poziom. Stan ten może prowadzić do różnych zaburzeń, ponieważ erytrocyty służą do transportowania tlenu. Wykorzystują do tego hemoglobinę – czerwony barwnik, który jest składnikiem erytrocytów. Anemia może być przyczyną różnorodnych powikłań.

Najczęstszą przyczyną anemii u dzieci jest:

  • nadmierne niszczenie czerwonych krwinek,
  • utrata krwi,
  • niewystarczająca produkcja czerwonych krwinek.

Anemia może być skutkiem choroby dziedzicznej, błędów dietetycznych (np. niedoboru żelaza lub witamin w diecie), infekcji, niektórych rodzajów raka lub narażenia na działanie niektórych leków i toksyn.

Anemia z niedoboru żelaza i powodowana utratą krwi

Ten typ anemii u dzieci pojawia się wtedy, gdy z powodu niedoboru żelaza organizm nie jest w stanie wyprodukować odpowiedniej ilości zdrowych krwinek czerwonych. Żelazo ma zasadnicze znaczenie dla produkcji hemoglobiny. Niedostateczna ilość żelaza w diecie (lub nadmierna jego utrata z organizmu) może prowadzić do anemii z niedoboru żelaza, będącej najczęstszą postacią niedokrwistości u dzieci. Anemia z niedoboru żelaza może wystąpić w dowolnym wieku, lecz najczęściej dotyka dzieci przed ukończeniem 2 roku życia. Małe dzieci, które spożywają nadmierne ilości mleka, narażone są na podwyższone ryzyko niedoboru żelaza.

Dziewczęta w okresie pokwitania także są narażone na szczególnie wysokie ryzyko anemii z niedoboru żelaza, ze względu na wystąpienie miesiączki. Comiesięczna utrata krwi jest przyczyną konieczności zwiększenia ilości żelaza w diecie.

Utrata krwi może prowadzić do anemii u dzieci. Przyczyną może być nadmierne krwawienie w wyniku urazu, zabiegu chirurgicznego lub zaburzenie krzepliwości krwi. Powolna, długotrwała utrata krwi, np. krwawienie z jelita w przebiegu zapalnej choroby jelit, może także powodować anemię.

Każdy z tych czynników podnosi zapotrzebowanie organizmu na żelazo, niezbędne do utworzenia nowych czerwonych krwinek.

Niszczenie krwinek czerwonych

Anemia hemolityczna występuje wtedy, gdy czerwone krwinki są przedwcześnie niszczone przez organizm. Zazwyczaj przeżywają około 120 dni, natomiast w anemii hemolitycznej czas przeżycia czerwonych krwinek jest krótszy. Szpik kostny (miejsce produkcji nowych krwinek) nie jest w stanie nadążyć za zapotrzebowaniem na nowe komórki. Przyczyną anemii tego typu może być np. infekcja lub stosowanie niektórych leków, np. antybiotyków.

W autoimmunologicznej anemii hemolitycznej system odpornościowy myli własne krwinki czerwone organizmu z komórkami obcymi i zaczyna je niszczyć. W innych przypadkach defekt jest dziedziczny. Najczęstsze postacie dziedzicznej anemii hemolitycznej to: anemia sierpowata, talasemia oraz dziedziczna sferocytoza.

  • Anemia sierpowata jest formą niedokrwistości, gdzie hemoglobina oddająca tlen przyjmuje postać podłużnych tworów, rozciągając krwinki czerwone i nadając im nietypowy, sierpowaty kształt. Prowadzi to do ich przedwczesnego zniszczenia, czego wynikiem jest przewlekły niski poziom hemoglobiny. Odbiegające od normy komórki sierpowate mogą zatykać drobne naczynia krwionośne, powodując nawracające napady bólu, a także problemy we właściwie każdym narządzie w organizmie.
  • Talasemia (niedokrwistość tarczowatokrwinkowa) charakteryzuje się odbiegającymi od normy, krótko żyjącymi krwinkami czerwonymi.
  • Dziedziczna sferocytoza to choroba genetyczna błony krwinki czerwonej, powodująca anemię, żółtaczkę i powiększenie śledziony. Krwinki czerwone mają mniejszą powierzchnię niż krwinki prawidłowe, co sprzyja ich pękaniu. Obecność tej choroby wśród krewnych podwyższa ryzyko jej wystąpienia.

Niedostateczna produkcja krwinek czerwonych

Anemia aplastyczna

Anemia aplastyczna występuje, gdy szpik kostny nie jest w stanie wyprodukować wystarczającej ilości komórek krwi. Może być to skutek infekcji wirusowej lub narażenia na działanie określonych, działających toksycznie substancji chemicznych, promieniowania lub leków (m.in. antybiotyków, leków przeciwpadaczkowych lub środków przeciwrakowych). Niektóre nowotwory wieku dziecięcego także powodują anemię aplastyczną, podobnie jako niektóre choroby genetyczne i inne choroby przewlekłe, wpływające na prawidłową czynność szpiku kostnego.

Fizjologiczna anemia u noworodków

Wysokie stężenie hemoglobiny i duża ilość krwinek czerwonych we krwi płodu służą do przenoszenia tlenu w organizmie rozwijającego się dziecka, znajdującego się wewnątrz ciężarnej macicy. Po narodzeniu dostępna staje się większa ilość tlenu i stężenie hemoglobiny dziecka spada. Spadek ten osiąga minimum w wieku około 2 miesięcy i nosi nazwę fizjologicznej anemii u noworodków. Ten przejściowy i spodziewany spadek liczebności czerwonych krwinek jest normalny i nie wymaga leczenia, ponieważ organizm noworodka sam zaczyna wkrótce uzupełniać niedobory czerwonych krwinek.

W okresie pierwszych 6 miesięcy życia niemowlęta są zwykle chronione przed niedoborem żelaza dzięki zapasowi zgromadzonemu w ich organizmie przed urodzeniem. Jednak po upływie 6 miesięcy zwykle nie otrzymują dostatecznej ilości żelaza z mlekiem matki lub zwykłym mlekiem krowim (zawierającym mniejszą ilość żelaza niż wzbogacone mieszanki dla niemowląt). Zwykłe mleko krowie może powodować zaburzenie wchłaniania żelaza w jelitach, a picie dużej jego ilości może obniżać zainteresowanie dziecka innymi składnikami pokarmowymi, stanowiącymi lepsze źródło żelaza. Z tego względu dziecko poniżej 1 roku życia nie powinno dostawać krowiego mleka, a powinno otrzymywać dietę bogatą w żelazo.

Objawy anemii u dzieci

Pierwszymi objawami anemii u dzieci są: bladość skóry, obniżenie intensywności czerwieni ust i łożysk paznokci. Zmiany te zachodzą stopniowo, więc można je przeoczyć. Inne często występujące objawy to:

  • drażliwość,
  • zmęczenie,
  • zawroty głowy,
  • przyspieszona akcja serca.

Jeśli anemia u dzieci jest powodowana przez nadmierne niszczenie krwinek czerwonych, objawy mogą obejmować żółtaczkę, żółty odcień białek oczu, powiększenie śledziony i ciemne zabarwienie moczu.

U niemowląt i dzieci w wieku przedszkolnym anemia z niedoboru żelaza może skutkować opóźnieniem rozwoju i zakłóceniami zachowania, takimi jak wzmożona aktywność ruchowa, problemy w kontaktach społecznych i kłopoty ze skupieniem uwagi. Badania wskazują, że jeśli niedobór żelaza nie zostanie odpowiednio skorygowany, problemy rozwojowe mogą trwać także w wieku szkolnym i później. Dziecko z nasilonymi objawami anemii może łatwiej się męczyć niż jego rówieśnicy, więc konieczne będzie ograniczenie jego aktywności.

Badania przy anemii u dzieci

W wielu przypadkach dla postawienia diagnozy anemii u dzieci konieczne jest przeprowadzenie badań krwi i badania lekarskiego. Morfologia krwi może wskazać na liczebność krwinek czerwonych poniżej normy. Innymi badaniami diagnostycznymi są:

  • Rozmaz krwi – kroplę krwi rozprowadza się na szkiełku mikroskopowym i ogląda pod mikroskopem. Badanie to może czasami wskazać przyczynę anemii.
  • Badanie zawartości żelaza – obejmuje całkowite stężenie żelaza w surowicy krwi i badania stężenia ferrytyny. Badanie to może pomóc w określeniu, czy anemia nie wynika z niedoboru żelaza.
  • Elektroforeza hemoglobiny – służy do identyfikacji nieprawidłowych postaci hemoglobiny we krwi i umożliwia diagnozę anemii sierpowatej, talasemii oraz innych dziedzicznych form anemii.
  • Aspiracja szpiku kostnego i biopsja – to badanie może pomóc w określeniu, czy produkcja komórek w szpiku kostnym przebiega normalnie. Jest to jedyna metoda dla ostatecznego potwierdzenia anemii aplastycznej, a także służy do wykrywania chorób szpiku kostnego (np. białaczki), które mogą leżeć u podstaw anemii.
  • Liczebność retikulocytów – badanie pozwalające na określenie liczebności młodych krwinek czerwonych (wskazuje, czy ich produkcja odbywa się na normalnym poziomie).

Poza zleceniem powyższych badań, lekarz może zadać pytania o występowanie anemii wśród członków rodziny, a także o inne objawy zaobserwowane u dziecka, a także podawane mu leki. To wszystko może doprowadzić do zlecenia kolejnych badań, mających na celu określenie, jaka choroba może stanowić przyczynę anemii.

Leczenie i zapobieganie anemii u dzieci

Leczenie anemii u dzieci zależy od przyczyny choroby. Jeśli dziecko cierpi na anemię z niedoboru żelaza, lekarz może zapisać mu lek w postaci kropel (dla niemowląt), płynu lub tabletek (dla starszych dzieci). Lek ten zwykle należy stosować przez okres trzech miesięcy, zanim organizm odbuduje odpowiedni zapas żelaza. Lekarz może także doradzić włączenie do diety określonych składników pokarmowych o wysokiej zawartości żelaza lub ograniczenie spożycia mleka. Jeśli u dziewcząt występuje anemia, czemu towarzyszą obfite lub nieregularne miesiączki, lekarz może zaordynować leczenie hormonalne, pomagające w uregulowaniu krwawienia.

Anemia spowodowana infekcją znika zwykle po ustąpieniu lub wyleczeniu tej infekcji. Gdy przyczyną anemii jest stosowanie określonego leku, lekarz może zadecydować o przerwaniu jego stosowania lub zastąpieniu innym.

Zależnie od przyczyny, leczenie poważniejszych lub bardziej przewlekłych form anemii może obejmować:

  • transfuzję krwinek czerwonych pobranych od dawcy,
  • usunięcie śledziony lub leczenie z zastosowaniem leków zapobiegających usuwaniu krwinek czerwonych i ich zbyt gwałtownemu niszczeniu,
  • podaż leków mających na celu zwalczenie infekcji lub stymulację szpiku kostnego do produkcji większej ilości krwinek.

Rodzaj opieki w przypadku anemii u dzieci zależy od typu choroby i przyczyny występowania zaburzeń. To, czy anemii można zapobiec, zależy od jej przyczyn. Przy obecnym stanie wiedzy nie ma możliwości zapobiegania anemii wywoływanej wadami genetycznymi, wpływającymi na produkcję krwinek czerwonych lub hemoglobiny. Można jednak zapobiegać niedoborowi żelaza, który jest najczęstszą przyczyną anemii. Pomóc w tym może zastosowanie odpowiedniej diety. Należy:

  • z diety dziecka przed ukończeniem pierwszego roku wyeliminować mleko krowie,
  • stosować preparaty wzbogacane żelazem,
  • dietę starszego dziecka wzbogacić w produkty bogate w żelazo – ziarna zbóż, czerwone mięso, żółtka jajek, warzywa z zielonymi liśćmi, żółte warzywa i owoce, ziemniaki, pomidory.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Objawy niedoboru żelaza

Zapotrzebowanie na żelazo uzależnione jest od wielu czynników, takich jak: wiek, płeć, stosowanie restrykcyjnych diet, ...

Niedobór żelaza u dziecka

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga ...

Przetaczanie krwi – na czym polega, jakie są zasady, czy występują powikłania?

Przetaczanie krwi (transfuzja) to procedura medyczna polegająca na podaniu pacjentowi wcześniej pobranego i przygotowanego preparatu ...

Anemia z niedoboru żelaza u dziecka

Żelazo stanowi składnik mineralny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania i zdrowia organizmu. Każda krwinka czerwona zawiera ...

Dieta przy anemii

Co jeść w anemii? Niedokrwistość najczęściej spowodowana jest niedoborem żelaza. Anemia wymaga leczenia, a ważnym ...

Refluks pęcherzowo-moczowodowy u dzieci

Refluks pęcherzowo-moczowodowy to częsta wada układu moczowego u dzieci. Polega ona na cofaniu się moczu ...

Niedokrwistość

Niskie stężenie hemoglobiny we krwi określane jest mianem niedokrwistości. Istotne jest wykluczenie niedokrwistości rzekomej (rozcieńczenia ...

Anemia u kobiet – przyczyny, objawy i leczenie niedokrwistości

Anemia u kobiet jest rozpoznawana częściej niż u mężczyzn. Anemia, czyli niedokrwistość, to obniżone stężenie ...

Niedokrwistość u dzieci

Niedokrwistość (inaczej anemia) to zbyt niskie stężenie hemoglobiny we krwi, obniżony hematokryt krwi, a do ...

Niedokrwistość z niedoboru żelaza

Niedobór żelaza to najczęstsza z przyczyn niedokrwistości. Żelazo jest niezbędne w organizmie do budowy hemoglobiny, ...

Niskie i podwyższone erytrocyty w wynikach badań krwi – co to znaczy?

Erytrocyty (RBC w badaniach krwi) są odpowiedzialne za przenoszenie tlenu. Czerwone krwinki oznacza się w ...

Bladość skóry – jakie mogą być przyczyny?

Bladość to subiektywny objaw polegający na zmianie koloru skóry. Może być spowodowana przez wiele dolegliwości ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon