Anemia u niemowląt

Anemia u niemowląt bywa też określana mianem niedokrwistości. Jest ona stanem chorobowym, który ma miejsce wtedy, kiedy dochodzi do spadku liczby czerwonych krwinek, hematokrytu albo hemoglobiny. Sytuacja ta jest bardzo niebezpieczna dla malucha. O ile pozostaje niekontrolowana, anemia może doprowadzić nawet do śmierci niemowlęcia. Jeżeli dziecko przyjmuje już pokarmy stałe, w jego diecie należy zwiększyć ilości żelaza.

Objawy anemii u niemowlęcia

Objawy anemii u niemowląt zależą od poziomu zaawansowania choroby, a także od chorób współistniejących. Zdarza się, że dzieci, u których obserwuje się niski poziom hemoglobiny, wykazują się dobrą sprawnością fizyczną. Nie obserwuje się u nich oznak zmęczenia.

Organizm człowieka potrzebuje żelaza, aby wytwarzać hemoglobinę. Ta z kolei jest potrzebna do transportowania tlenu do wszystkich tkanek i narządów. Jeżeli dziecko nie ma wystarczającego poziomu żelaza we krwi oraz ma mniej czerwonych krwinek, to jego powłoki skórne będą otrzymywać mniej tlenu niż potrzebują. Związana z tym bladość powłok nie zawsze musi oznaczać, że dziecko ma anemię. Bywa bowiem tak, że dzieci przebywając na dworze, poddawane są działaniu promieni słonecznych, a co za tym idzie, mogą być opalone i wtedy nie wystąpi u nich bladości powłok skórnych.

Noworodki są szczególnie narażone na wystąpienie anemii w czasie ich szybkiego rozwoju, wzrostu i wtedy potrzebują dodatkowych porcji żelaza. Spowodowana niedoborem żelaza anemia u niemowląt nie pojawia się z dnia na dzień. Jest związana z wystąpieniem wielu innych czynników, które sumując się prowadzą do jej powstania z biegiem czasu. Do takich czynników można zaliczyć np. dietę ubogą w żelazo, krwawienia wewnętrzne (m.in. w jelitach), słabe wchłanianie żelaza.

Objawy typowe dla anemii u niemowląt to:

  • bladość powłok skórnych,
  • zmęczenie,
  • apatia,
  • przyspieszony puls,
  • poddenerwowanie,
  • brak apetytu,
  • bladość płytki paznokcia,
  • suchy język,
  • opuchnięcie języka.

Często dziecko z anemią może nie mieć żadnego z powyższych objawów.

Rodzaje niedokrwistości

W anemii u niemowląt występują następujące rodzaje niedokrwistości:

  • niedokrwistość pokrwotoczna – jest ona następstwem dużej utraty krwi. Do tego typu anemii u niemowląt dochodzi najczęściej poprzez występowanie krwotoków zewnętrznych i wewnętrznych po wszelkiego rodzaju mechanicznych urazach. Zdarzają się również krwawienia z przewodu pokarmowego, krwawienia na skutek skaz krwotocznych. Bywa i tak, że dziecko krwawi do jam ciała w sposób utajony. Polega to na tym, że w ciągu dłuższego okresu czasu następuje powolna utrata krwi, co w konsekwencji daje znaczną utratę. Jedynym badaniem pozwalającym na wykrycie tej formy krwawień jest badanie kału na krew utajoną;
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza – u dzieci do drugiego roku życia stanowi ona 30–40%. Choroba polega na zmniejszeniu rozpadu hemoglobiny i enzymów zawierających żelazo. W konsekwencji prowadzi to do zatrzymania produkcji i wzrostu czerwonych krwinek;
  • niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego – jeżeli w organizmie noworodka i niemowlęcia zabraknie kwasu foliowego, istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia tego typu anemii. Konsekwencją niedoboru kwasu jest upośledzenie rozwoju i wzrostu czerwonych krwinek. Za przyczynę tej anemii podaje się nieprawidłowe odżywianie u dzieci;
  • niedokrwistość plastyczna – jest ona wynikiem przebytego zakażenia, np. wirusem żółtaczki czy różyczki. Ujawnia się zazwyczaj już u noworodków bądź w późniejszych tygodniach życia. Ten rodzaj anemii u niemowląt często kończy się śmiercią;
  • niedokrwistość hemolityczna – dochodzi tutaj do skrócenia czasu przeżywalności czerwonych krwinek. Za przyczynę podaje się działanie zewnętrznych czynników szkodliwych oraz patologiczną budowę krwinek czerwonych.


Anemia – czynniki ryzyka

Anemia u niemowląt może być bardzo niebezpieczna. Dziecko, u którego zostaje zdiagnozowana anemia, może być w przyszłości upośledzone psychicznie i fizycznie. Wczesna suplementacja żelaza może ten proces zahamować, ale zmiany, do których już doszło, mogą zostać na tym samym poziomie (nie cofną się). Dzieci z niedoborem żelaza mogą być podatne na infekcje czy też zatrucia.

Między 9 a 24 miesiącem życia wszystkie dzieci są w grupie wysokiego ryzyka wystąpienia anemii, ale w grupie najwyższego ryzyka są:

  • wcześniaki,
  • dzieci z niską masą urodzeniową,
  • dzieci w wieku 2 miesięcy i starsze.

Dzieci urodzone w terminie przychodzą na świat z zapasem żelaza, które było kumulowane w macicy. Te zapasy mogą wystarczyć dziecku do szóstego miesiąca życia. Jeżeli dziecko rodzi się przedwcześnie, to zapasy żelaza są mniejsze i w konsekwencji wystarczają mu na krócej (zaledwie około 2 miesięcy).

Na anemię u niemowląt narażone są również maluchy, które piją mleko krowie przed ukończeniem pierwszego roku życia. Mleko krowie jest ubogie w żelazo. Mleko wchodzi również w interakcję z żelazem, np. właśnie z jedzeniem bogatym w żelazo. Mleko może również podrażniać śluzówkę jelita powodując krwawienie. Ta powolna utrata krwi z kałem połączona z dietą o niskich zawartościach żelaza może doprowadzić do anemii.

W przypadku karmienia piersią, żelazo zawarte w mleku matki jest 3 razy lepiej przyswajane aniżeli żelazo zawarte w mieszance sztucznej. Gdy dziecko zaczyna już jeść pokarmy stałe, potrzebuje dodatkowo żelaza pod każdą postacią, np. w płatkach zbożowych oraz w innych bogatych w żelazo pokarmach.

Anemia – zapobieganie

By zapobiec wystąpieniu anemii u niemowląt, należy:

  • przed ukończeniem przez dziecko pierwszego roku nie podawać mleka krowiego,
  • karmić maluszka piersią do roku,
  • podawać dziecku mieszankę zawierającą żelazo (jeżeli karmienie piersią nie jest możliwe),
  • dawać dziecku dużo warzyw i owoców bogatych w witaminę C (np. kiwi, awokado), ponieważ witamina C wspomaga przyswajanie żelaza,
  • jeżeli dziecko urodziło się przedwcześnie albo z niską masą urodzeniową, należy porozmawiać z pediatrą na temat suplementowania żelaza u dziecka.

Jeżeli dziecko zacznie jeść pokarmy przetworzone, należy je karmić wzbogaconymi w żelazo zbożami, płatkami i pokarmami zawierającymi żelazo. Należą do nich:

  • czerwone mięso,
  • drób,
  • ryby,
  • ryż,
  • chleb razowy,
  • zielone warzywa,
  • jajka,
  • rośliny strączkowe.

Leczenie anemii u dzieci

Ważne jest, aby w przypadku anemii u niemowląt w diecie zwiększyć ilość żelaza, gdy tylko dziecko przejdzie na jedzenie stałe. Czasami zmiany w diecie nie wystarczają, aby skorygować anemię. Może być konieczne wspomożenie suplementacji żelaza w postaci kropel doustnych.

Żelazo jest najlepiej przyswajalne przez organizm, gdy podaje się je na pusty żołądek. W związku z tym, że podawane na czczo może powodować niestrawność, pediatrzy zalecają, aby matki podawały je swoim dzieciom wraz z jedzeniem. Poza tym żelazo ma nieprzyjemny smak i dziecko może chcieć je wypluwać. Krople podawać można z mieszanką sztuczną oraz łączyć z mlekiem z piersi. Po miesiącu, dwóch takiego leczenia pediatra powinien zlecić ponowne badanie krwi celem sprawdzenia poziomu hemoglobiny oraz hematokrytu.

Zazwyczaj potrzeba kilku miesięcy, aby liczbę czerwonych krwinek odbudować do poziomu normy. Przez kolejnych 6 do 12 miesięcy odbudowywane są zapasy żelaza. Potem zalecana jest już tylko dieta bogata w żelazo.

Suplementy żelaza są pomocne w wielu sytuacjach, ale przedawkowanie żelaza może być toksyczne dla organizmu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Transferyna – badanie stężenia, norma, podwyższona i obniżona w surowicy

Transferyna oznaczana jest w diagnostyce różnicowej niedokrwistości. Badanie jej stężenia przeprowadza się zazwyczaj wraz z testem wysycenia ...

Ferrytyna – badanie – wskazania, normy, wyniki

Badanie ferrytyny, białka magazynującego żelazo w organizmie, pozwala dokładnie określić jego poziom we krwi. Wskazania ...

Anemia w ciąży

Anemia w ciąży rozwija się u większości kobiet. Bywa też ona nazywana niedokrwistością w ciąży. ...

Omdlenia w ciąży

Omdlenia na początku i w połowie ciąży są czymś naturalnym, uznawane są za jeden z ...

Niedokrwistość w ciąży

Niedokrwistość, przez pacjentów częściej nazywana anemią, to stan, w którym zmniejsza się ilość hemoglobiny we ...

Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, leczenie

Niedokrwistość z niedoboru żelaza najczęściej jest wynikiem niewystarczającej podaży żelaza w diecie. Objawami anemii z ...

Zespół niespokojnych nóg (RLS)

Zespół niespokojnych nóg, czyli zespół RLS dotyka około 5 proc. populacji ogólnej. Częstość występowania choroby ...

Dieta w anemii – co jeść przy anemii?

Anemia to inaczej niedokrwistość diagnozowana jest u pacjentów, w sytuacji, kiedy poziom hemoglobiny oraz erytrocytów ...

Oporność osmotyczna erytrocytów

Oporność osmotyczna erytrocytów jest badaniem poprawności budowy erytrocytów. Badanie oporności osmotycznej jest najlepszą metodą diagnostyczną ...

Anemia a odchudzanie

Anemia, inaczej niedokrwistość, jest stanem, w którym dochodzi do obniżenia liczby krwinek czerwonych (erytrocytów), hemoglobiny ...

Anemia z niedoboru żelaza u dziecka

Żelazo stanowi składnik mineralny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania i zdrowia organizmu. Każda krwinka czerwona zawiera ...

Bladość skóry – jakie mogą być przyczyny?

Bladość to subiektywny objaw polegający na zmianie koloru skóry. Może być spowodowana przez wiele dolegliwości ...

Komentarze (0)