Nadkrzepliwość – przyczyny, objawy, leczenie

Objawy nadkrzepliowści to najczęściej stany chorobowe wywołane zaburzeniem w postaci nadmiaru płytek krwi lub czynników, które powinny hamować układ krzepnięcia. Przyczynami trombofilii to: anemia, odwodnienie, długotrwałe unieruchomienie. W rozpoznaniu choroby kluczowe są badania krwi – PT i APTT. Leczenie nadkrzepliwości odbywa się przy pomocy leków rozrzedzających krew.

Co to jest nadkrzepliwość?

Nadkrzepliwość określana jest jako trombofilia (thrombophilia). Zaburzenie to wynika z nadmiaru płytek krwi w organizmie lub braku czynników osoczowych, które hamują układ krzepnięcia. Do czynników predysponujących do powstania skrzeplin wewnątrz naczyń krwionośnych zaliczamy: odwodnienie, anemię, niektóre arytmie serca.

Aby potwierdzić zaburzenia krzepnięcia należy wykonać oznaczenie morfologii krwi oraz badanie układu krzepnięcia – APTT, PT. Leczenie nadkrzepliwości polega na stosowaniu heparyn lub aspiryny w rożnych dawkach w zależności od stanu chorego (leków rozrzedzających krew). Szczegółowa diagnostyka polega na wykonaniu badania obrazującego żył kończyn dolnych, czasem tomografii komputerowej płuc przy podejrzeniu zatorowości płucnej.

Jakie są przyczyny nadkrzepliwości?

Proces krzepnięcia jest zjawiskiem niezwykle złożonym i wymaga w prawidłowym działaniu współudziału kilku narządów. Aby powstała skrzeplina w uszkodzonym naczyniu krwionośnym, na przykład po urazie, potrzebne są płytki krwi produkowane przez wyspecjalizowane komórki szpiku kostnego – megakariocyty, biała krzepnięcia krwi – takie jak włóknikowa fibryna, która do wytworzenia się z prekursora wymaga aktywnej trombiny.

Za syntezę białek krzepnięcia odpowiada wątroba. Odpowiednia funkcja zdrowego naczynia krwionośnego (żyły i tętnicy) również jest niezbędna. Zaburzenia krzepnięcia z nadmiernym wykrzepianiem wynikają zatem z chorób szpiku kostnego (niektóre białaczki produkują nadmierną ilość płytek krwi), choroby wątroby – co wynika z niedoboru białek hamujących krzepnięcie, uszkodzeniom naczyń krwionośnych (np. w przebiegu miażdżycy naczyń). Niedokrwistość z niedoboru żelaza jest najczęstszą przyczyną nadkrzepliwości (nadpłytkowości) w populacji polskiej. Arytmie serca (migotanie przedsionków) sprzyjają powstawaniu skrzeplin we krwi i w przedsionkach serca.

Przykłady chorób przebiegających z niekrzepliwością w kolejności od najczęstszych do rzadziej występujących:

  • anemia niedobarwliwa wywołana niedoborem żelaza – wtórnie do utraty krwi u kobiet np. w czasie obfitej miesiączki;
  • odwodnienie z obniżeniem ciśnienia tętniczego – wówczas wątroba i szpik otrzymują sygnały z naczyń krwionośnych, by więcej syntezować białek krzepnięcia i płytek krwi, częściej u starszych osób;
  • długotrwałe unieruchomienie u chorych z żylakami kończyn dolnych – wówczas powstaje zjawisko zastoju krwi w żyłach co sprzyja zakrzepicy, ostrym powikłaniem jest zatorowość płucna, która przebiega z ostrymi objawami zaburzeń oddychania;
  • nowotwory szpiku kostnego, wątroby, płuc – nieprawidłowe komórki nowotworowe produkują w znacznych ilościach białka stymulujące krzepnięcia;
  • wrodzone (genetyczne) niedobory białek przeciwkrzepliwych (białko C i białko S), mutacje genów protrombiny i czynnika V Leiden – w objawach możliwe niedokrwienie kończyn dolnych.

Jakie są objawy nadkrzepliwości

Objawy widoczne są w postaci skutków odległych chorób do których doprowadza nadkrzepliwość krwi. U pacjentów z żylakami kończyn dolnych powikłanych zakrzepicą pojawia się ból w czasie poruszania się, zaburzenia czucia powierzchniowego, powiększenie obwodu kończyn dolnych i gorsza tolerancja wysiłku fizycznego. Z czasem dochodzi do uszkodzenia skóry z początkowym obrzękiem kończyn a następnie zmianami trwałymi włóknistymi ze stwardnieniem powierzchni zajętej procesem chorobowym.

Niedokrwistość objawia się wypadaniem włosów, zmianą odczuwania smaku, zmienionym bruzdowaniem języka, osłabieniem i apatią. Odwodnienie przebiega z adynamią mięśniową, pogorszeniem kontaktu słowno-logicznego u osób starszych.

Zatorowość płucna o chorych z żylakami kończyn dolnych bez leczenia przeciwkrzepliwego objawia się dusznościami, bólem w klatce piersiowym w czasie oddychania, czasem krwiopluciem i pogorszeniem wydolności fizycznej. U chory z arytmią (migotanie przedsionków) występuje ból w klatce piersiowej i duszności wysiłkowej.

Nadkrzepliowść – skutki i powikłania

Nieleczona nadkrzepliwość może mieć różnorakie skutki w zależności od lokalizacji choroby zasadniczej. Gęsta krew o powikłana zatorowość płucna może przykładowo trwale upośledzić funkcję serca – w szczególności prawej komory, sprzyja potencjalnie groźnym zaburzeniom rytmu serca (migotanie przedsionków, arytmie komorowe) – co może spowodować nawet zatrzymanie krążenia.

Zakrzepica żył kończyn dolnych u chorych z długotrwałym unieruchomieniem (np. po złamaniach kończyn dolnych) stanowi potencjalne źródło zatoru płucnego. Nadkrzepliwość z nadmierną liczbą płytek krwi może spowodować zawał serca, udar mózgu, uszkodzenie tętnic kończyn dolnych, nawet górnych.

Groźnym stanem niekrzepliwości jest zespół wewnątrznaczyniowego wykrzepiania, który jest powikłaniem ciężkich infekcji płuc lub układu moczowego i stanowi przyczynę niewydolności wielonarządowej.

Nadkrzepliwość krwi – badania

Niezbędna diagnostyka stanów nadkrzepliwości opiera się głownie o badania krwi. W diagnostyce wykonuje się ocenę układu krzepnięcia krwi, w rutynowej praktyce są to oznaczenia czasów krzepnięcia krwi – protrombinowego (PT) i kaolinowo-kefalinowego (APTT) – dostępne w każdym laboratorium w przychodni lub szpitalu. Do pełnej oceny krzepnięcia przy wskazaniach oznacza się poziom fibrynogenu i D-dimerów (produktów rozpadu włóknika).

W badaniach powikłań ze strony płuc wykonuje się badanie tomografii komputerowej klatki piersiowej w wersji naczyniowej, badanie usg serca do oceny przeciążenia prawej komory serca przy podejrzeniu zatorowości płucnej. USG doppler żył kończyn dolnych lub flebografia pozwala na ocenę zastawek żylnych kończyn oraz stopień ich uszkodzenia w chorobie żylnej, pozwala jednocześnie ustalić zakres leczenia kompresyjnego (terapia uciskowa – pończochy z odpowiednim stopniem ucisku żył). Morfologia krwi ocenia układ krzepnięcia w zakresie płytek krwi. Prawidłowe wartości to od 150 tys do 450 tys. płytek w 1 mm3.

Sposoby leczenia nadkrzepliwości

Leczenie nadkrzepliwości polega na zablokowaniu czynności płytek krwi lub czynników krzepnięcia produkowanych przez wątrobę. Do szeroko stosowanych leków przeciwpłytkowych należy aspiryna, czyli kwas acetylosalicylowy. Dawkowanie w profilaktyce zawału serca to 75 mg, udaru mózgu różnie między 75–150 mg, większe dawki wykorzystuje się w stanach nagłych przy zawale mięśnia sercowego lub udarze niedokrwiennym mózgu.

Aby zapobiegać zakrzepicy żylnej w nogach stosuje się pończochy uciskowe z różnym stopniem ucisku oraz preparaty heparyny we wstrzyknięciach podskórnych. Obecnie istnieje bardzo nowoczesne leczenie nadkrzepliwości u chorych z migotaniem przedsionków – tzw. grupa leków przeciwkrzepliwych NOAC, czyli nowe doustne antykoagulanty, które w szerokim zakresie wyprały stare leki przeciwkrzepliwe (acenokumarol i warfaryna). Wadą ich stosowania jest stosunkowo wysoka cena, zaletą wygoda w stosowaniu – nie wymagają one bowiem kontrolowania czynników krzepnięcia (tzw. INR). Przed włączeniem NOAC konieczna jest ocena czynności wątroby i nerek.

Bibliografia

Undas A.: Zastosowanie nowych doustnych antykoagulantów w profilaktyce powikłań zakrzepowo-zatorowych migotania przedsionków. Med. Prakt., 2014; 7-8: 99–103

Geerts W.H., Bergqvist D., Pineo G.F. i wsp.: Prevention of venous thromboembolism: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines (8th Edition). Chest, 2008; 133: 381S–453S

Ansell J., Hirsh J., Hylek E. i wsp.: Pharmacology and management of the vitamin K antagonists: American College of Chest Physicians Evidence-Based Clinical Practice Guidelines (8th Edition). Chest, 2008; 133: 160S–198S

Referowska M., Leśniak W.: Rozpoznawanie i leczenie ostrej zatorowości płucnej: podsumowanie wytycznych European Society of Cardiology 2014. Med. Prakt., 2015; 1: 14–36

Oznaczanie stężenia dimeru D w osoczu w przewidywaniu nawrotu zakrzepicy po zaprzestaniu leczenia przeciwkrzepliwego z powodu samoistnej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej – przegląd systematyczny, M. Verhovsek, J.D. Douketis, Q. Yi, S. Shrivastava, R.C. Tait, T. Baglin, D. Poli, W. Lim Annals of Internal Medicine, 2008; 149: 481–490

Frołow M.: 50-letnia kobieta z bólem, oziębieniem i zblednięciem palucha lewego. Med. Prakt., 2014; 6: 91–92

Opublikowano: ; aktualizacja: 02.10.2017

Oceń:
4.1


Może cię

Zawał płuca – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Płuca są narządem dobrze ukrwionym i rzadko można mówić o ich zawale. Osoby obciążone kardiologicznie ...

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa to zbiorcze pojęcie odnoszące się do zakrzepicy żył głębokich, przebiegającej klinicznie pod ...

Duszność w czasie wysiłku

Duszność jest odczuciem subiektywnym, określanym przez pacjentów jako uczucie braku powietrza. Fizykalnym objawem duszności jest ...

Zaburzenia krzepnięcia krwi

Termin zaburzenia krzepnięcia krwi odnosi się do grupy schorzeń o różnym mechanizmie i przyczynach powstawania. ...

Dlaczego należy leczyć żylaki nóg – objawy i powikłania

Żylaki kończyn dolnych to częsta dolegliwość będąca następstwem niewydolności żylnej, która dotyka czwartą część populacji. ...

Zator tętnicy płucnej – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie, śmiertelność

Zator tętnicy płucnej oznacza stan, kiedy materiał zatorowy, czyli fragment skrzepu z żył głębokich kończyn ...

Guz Wilmsa – objawy, przyczyny, leczenie, rokowania

Guz Wilmsa należy do grupy nowotworów najczęściej występujących w populacji dziecięcej. Jest najczęstszym złośliwym nowotworem ...

Astma a POChP i inne choroby

Astma oskrzelowa to przewlekła choroba zapalna układu oddechowego, w której zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli, a ...

Zatorowość płucna – przyczyny, objawy, leczenie zatoru płucnego

Zatorowość płucna to stan, kiedy światło pnia płucnego, tętnic płucnych lub ich rozgałęzień zwęża się ...

Trombofilia wrodzona i nabyta – przyczyny, objawy, leczenie, badania

Trombofilia (nadkrzepliwość) to choroba krwi – nabyta lub wrodzona genetycznie uwarunkowana skłonność do tworzenia się ...

Ciąża a zakrzepica

Ciąża jest stanem, podczas którego w organizmie kobiety dokonuje się wiele zmian. Niektóre z nich ...

Zakrzepica żył kończyn dolnych – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania zakrzepicy nóg

Zakrzepica żył kończyn dolnych oznacza wytworzenie się skrzepu w żyłach głębokich nóg. Przyczyny to m.in.: ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon