Poziom żelaza – co oznacza niskie i podwyższone żelazo w badaniu krwi?

Żelazo to istotny mikroelement w organizmie człowieka. Oznaczanie poziomu żelaza (badanie krwi) wykonuje się m.in. w przypadku podejrzenia anemii, czyli niedokrwistości. Norma żelaza we krwi to zakres 60–180 μg/ml. Warto pamiętać, że zapotrzebowanie na żelazo w ciąży wzrasta. Niedobory żelaza mogą być spowodowane przewlekłymi krwawieniami. Podwyższone żelazo świadczy natomiast o niedokrwistości ( np. hemolitycznej).

Żelazo – co to za mikroelement?

Żelazo należy do tak zwanych mikroelementów – oznacza to, że musi być ono dostarczane codziennie w niewielkich ilościach, aby umożliwić optymalne funkcjonowanie tkanek i narządów. Dzienne zapotrzebowanie na żelazo wynosi od kilku do kilkunastu miligramów i zależne jest od takich czynników, jak: wiek, płeć czy ciąża. W organizmie największa ilość żelaza znajduje się w hemoglobinie – białku czerwonych krwinek, które umożliwia pobieranie tlenu w płucach i oddawanie go w tkankach. Podobną funkcję spełnia żelazo, współtworząc białko mięśniowe mioglobinę, która umożliwia mięśniom pobieranie z krwi niezbędnego do ich prawidłowej pracy tlenu.

Żelazo umożliwia także działanie wielu enzymów. W przewodzie pokarmowym wchłaniane jest przede wszystkim w dwunastnicy, gdzie w największej ilości znajdują się specjalnie przystosowane do tego białka transportowe. W standardowych warunkach wchłonięciu ulega zaledwie około 10 proc. dostarczonego żelaza. Wartość ta może być modyfikowana w niewielkim stopniu w przypadku niedotlenienia lub innych stanów zwiększonego zapotrzebowania oraz przez inne substancje obecne w posiłkach. W tym miejscu warto dodać, że żelazo hemowe jest lepiej wchłaniane i występuje m.in. w produktach zwierzęcych (np. wołowina, cielęcina), zaś niehemowe – w produktach roślinnych (np. buraki, pietruszka czy groch).

Po wchłonięciu żelazo transportowane jest we krwi przez transferynę, magazynowane jest natomiast głównie w wątrobie w postaci związanej z białkiem ferrytyną. Oznaczenie poziomu żelaza we krwi polega na pomiarze ilości żelaza związanego z transferyną.

Poziom żelaza a anemia

Wśród wskazań do oznaczenia poziomu żelaza w surowicy krwi wyróżniamy diagnozowanie i różnicowanie rodzaju niedokrwistości. Anemią nazywamy stan obniżenia poniżej normy liczby czerwonych krwinek i hemoglobiny; niedostateczne dostarczanie żelaza z posiłkami lub zaburzenia jego wchłaniania z przewodu pokarmowego prowadzą do powstania najczęstszej niedokrwistości – tzw. anemii z niedoboru żelaza (niedoborowa).

Jej podstawowymi objawami są: bladość skóry i błon śluzowych, osłabienie i senność, łamliwość włosów i paznokci, zapalenie kącików ust, przyspieszony rytm serca; silne obniżenie poziomu żelaza może objawiać się spaczonym apetytem – np. na glinę; do innych rodzajów niedokrwistości należą anemie pokrwotoczne, anemie wynikające z zaburzonej produkcji czerwonych krwinek w szpiku oraz spowodowane nasilonym niszczeniem erytrocytów.

Inny wskazaniem do badania żelaza w surowicy krwi jest podejrzenie stanu „przeładowania” żelazem; zbyt duże gromadzenie żelaza w organizmie może objawiać się w postaci bólu stawów, męczliwości, bólu brzucha, a w ciężkich przypadkach marskością wątroby, cukrzycą i uszkodzeniem mięśnia sercowego.

Warto zaznaczyć, że poziom żelaza w surowicy krwi oznaczany jest zwykle razem z innymi parametrami gospodarki żelazowej – takimi jak poziom ferrytyny czy TIBC (całkowita zdolność wiązania żelaza).

Żelazo we krwi – jak wygląda badanie?

Poziom żelaza oznacza się, wykonując badanie krwi. Ze względu na to, że poziom żelaza w surowicy zmienia się w znaczący sposób w ciągu doby, może on wzrastać po posiłkach oraz ponieważ często istnieje potrzeba kilkukrotnego wykonania badania – próbka powinna zostać pobrana rano na czczo.

Warto poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i aktualnych chorobach, ponieważ niektóre z nich mogą wpływać na wynik oznaczenia. W przypadku nosicielstwa patogenów przenoszonych przez krew – takich jak wirus HIV, HBV czy HCV – należy poinformować o tym personel odpowiedzialny za pobranie krwi. Pozwoli to na zachowanie adekwatnych środków bezpieczeństwa.

Pobranie próbki odbywa się zwykle przez nakłucie żyły w okolicy dołu łokciowego z użyciem sterylnej igły i zebranie krwi do probówki. Po wyjęciu igły należy uciskać miejsce wkłucia przez kilka minut w celu powstrzymania krwawienia. Wynik analizy gotowy jest zwykle tego samego dnia.

Żelazo – norma

Przy zachowaniu zalecanych warunków pobierania próbki do badania, norma żelaza we krwi powinna mieścić się w zakresie 60–180 μg/ml, co jest równoznaczne z wynikiem 11–33 μmol/l. Czasami przyjmuje się, że dolną granicą wartości prawidłowych dla mężczyzn jest 70 μg/ml. Wartości referencyjne mogą różnić się nieznacznie w zależności od zastosowanej do oznaczania metody, dlatego razem z wynikiem laboratorium podaje przyjęty zakres prawidłowy.

Niedobór żelaza – co to znaczy?

Jak już wcześniej wspomniano, najczęstszym zastosowaniem testu na poziom żelaza we krwi jest różnicowanie rodzajów niedokrwistości. W niedokrwistości niedoborowej oraz niedokrwistości chorób przewlekłych w wynikach obserwuje się zwykle niskie żelazo. Wynikać ono może z wielu przyczyn, z których wymienić należy między innymi:

  • krwawienia – zwłaszcza przewlekłe i długotrwałe (np. w przypadku menstruacji; żelazo tracone jest razem z hemoglobiną zawartą w czerwonych krwinkach; sytuacja taka może pojawić się również u osób regularnie oddających honorowo krew);
  • niedostateczną podaż żelaza w diecie (obserwujemy ją w przypadku nieprawidłowej diety bądź w różnorodnych zaburzeniach wchłaniania);

Zwiększone zapotrzebowanie (obserwowane na przykład w przypadku zapotrzebowania na żelazo w ciąży i podczas intensywnego wzrostu). Również w chorobach przewlekłych, jak np. reumatoidalne zapalenie stawów, niewydolność nerek czy choroba nowotworowa, różnorodne mechanizmy doprowadzają do obniżonego żelaza we krwi.

Podwyższone żelazo a niedokrwistość

Podwyższone żelazo może być związane z niedokrwistością hemolityczną, megaloblastyczną, syderoblastyczną czy aplastyczną. Obserwowana jest również w przypadku wielokrotnych przetoczeń koncentratu krwinek czerwonych (tzw. przetoczeń krwi), w zespołach mielodysplastycznych i w niektórych zaburzeniach genetycznych – np. w hemochromatozie wrodzonej, związanej z nadmiernym wchłanianiem żelaza z pokarmów.

Wysokie żelazo we krwi prowadzi do gromadzenia się tego mikroelementu w tkankach, co wywoływać może różnorodne zaburzenia. W przypadku wystąpienia objawów wskazujących na zatrucie żelazem, wykazanie jego podwyższonego stężenia w krwi jest pomocne do ostatecznego postawienia rozpoznania.

Warto mieć na uwadze, że pełną wartość diagnostyczną wyniki żelaza w surowicy uzyskują, kiedy można je odnieść do pozostałych parametrów gospodarki żelazowej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 17.11.2017

Oceń:
4.2


Może cię

TIBC badanie – całkowita zdolność wiązania żelaza – norma, wyniki

TIBC to całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza. Parametr ten wraz z badaniem poziomu żelaza ...

Gen FTO – gen otyłości – badanie, wynik, cena testu – kto i kiedy powinien go wykonać?

Gen otyłości FTO to jeden z genów, którego mutacja zwiększą ryzyko rozwoju otyłości. Badanie FTO ...

Przeciwciała IgM i IgG przeciw CMV (cytomegalowirus)

Oznaczenie przeciwciał IgG, IgM przeciw wirusowi CMV (cytomegalowirus) pozwala na rozpoznanie zakażenia wirusem cytomegalii. Badanie ...

Niedobór żelaza u dziecka

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga ...

Objawy niedoboru żelaza

Zapotrzebowanie na żelazo uzależnione jest od wielu czynników, takich jak: wiek, płeć, stosowanie restrykcyjnych diet, ...

Test obciążenia żelazem

Test obciążenia żelazem pozwala na określenie przyczyn niedoboru żelaza. Test polega na doustnym przyjmowaniu preparatu ...

Hemochromatoza u dziecka

Hemochromatoza dziedziczna jest chorobą genetyczną. Jej istotą jest nadmierne wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego (nadmierne ...

Wideo – Dieta bogata w żelazo

Niedobór żelaza jest najczęstszym niedoborem pokarmowym, szczególnie wśród kobiet w wieku rozrodczym, a jego efektem ...

Planowanie ciąży a żelazo i kwas foliowy

Żelazo i kwas foliowy są to niezbędne składniki prawidłowo zbilansowanej diety ciężarnej. Niedobór kwasu foliowego ...

Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, leczenie

Niedokrwistość z niedoboru żelaza najczęściej jest wynikiem niewystarczającej podaży żelaza w diecie. Objawami anemii z ...

Niedokrwistość syderoblastyczna (nadmiar żelaza we krwi) – przyczyny, objawy, leczenie

Niedokrwistość syderoblastyczna (wrodzona lub nabyta) to anemia, gdzie mamy do czynienia z nadmiarem żelaza we ...

Badanie poziomu lipazy trzustkowej

Badanie poziomu lipazy w surowicy zalecane jest w przypadku podejrzenia m.in. ostrego lub przewlekłego zapalenia ...

Komentarze i opinie (7)


W przypadku podwyższonego żelaza trzeba wykonać test DNA na mutacje w genie HFE. Od razu trzeba sprawdzić czy to hemochromatoza. Bo ta choroba jest podstępna i po cichu niszczy organizm. Wiem co mówię, bo sama miałam wysokie żelazo i okazało się, że mam ten gen. Teraz mam upusty krwi i czuję się o niebo lepiej. Aha - lekarz pierwszego kontaktu zignorował to wysokie żelazo, sama drążyłam i sama zrobiłam sobie ten test. Z wynikiem poszłam do hematologa, który poprowadził mnie dalej i postawił diagnozę.

#Kasia A jakie objawy dodatkowe miało Pani przy tym schorzeniu.? No i ile podwyższone żelazo było?

Mam wynik 185 żelaza to przekroczona norma,ale nie zadużo to cos powaznego?

#Miro Właśnie ja też mam nie za wiele przekroczone. Lekarz zapytała czy przyjmuję jakieś preparaty witaminowe . Dzień wcześniej przed badaniem najadłam się tatara z wołowiny, powiedziała że to mogło mieć wpływ.

U mnie wynik pokazał 716 ug dl . Jak reagować?

#Mj 716 to możliwe? Czy j a kas pomyłka

#Wiewior MJ sobie jaja najwyraźniej robi z chorób. Gdyby tak było w rzeczywistości leżałby w szpitalu bądź na OIOM-ie. To czysta kokieteria ze strony tej osoby. Proszę zignorować.
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon