TIBC badanie – całkowita zdolność wiązania żelaza – norma, wyniki

TIBC to całkowita zdolność surowicy do wiązania żelaza. Parametr ten wraz z badaniem poziomu żelaza pomaga oszacować gospodarkę żelaza w organizmie i ułatwia diagnostykę niedokrwistości z niedoboru żelaza. Znaczenie kliniczne ma zarówno TIBC podwyższone, jak i TIBC poniżej normy. Badanie może być pomocne podczas oceny prawidłowego funkcjonowania wątroby.

  • Co to jest zdolność wiązania żelaza – całkowita?

Zdolność wiązania żelaza (TIBC lub CZWZ) jest to badanie transportu żelaza we krwi, a także diagnostyka zaburzeń gospodarki żelaza. Oznaczenie należy wykonać przy podejrzeniu zarówno nadmiaru jak i niedostatecznego wysycenia żelazem. Zdolność wiązania żelaza TIBC jest to badanie laboratoryjne, które ma na celu określić ilość potrzebnego żelaza do całkowitego wysycenia transferryny.

Transferryna jest to białko wytwarzane przez wątrobę, występujące w surowicy odpowiedzialne za wiązanie żelaza (w warunkach prawidłowych jest wysycona przez żelazo w 1/3 swej ilości), regulację wchłaniania żelaza do krwi, oraz sam transport tego pierwiastka w surowicy krwi.

Żelazo to ważny pierwiastek w organizmie człowieka, niezbędny do prawidłowego funkcjonowania. W organizmie człowieka pełni funkcję transportera tlenu do komórek ciała, uczestniczy w produkcji hemoglobiny. U człowieka ważącego przeciętnie 70 kg. znajduje się około 4 g tego pierwiastka.

Istnieją dwa źródła żelaza:

  • hemowe, głównie zawarte w produktach zwierzęcych, które jest łatwo przyswajalne przez organizm,
  • niehemowe znajdujące się między innymi w produktach roślinnych, niestety jest ono trudniej przyswajalne przez organizm ludzki.

Żelazo wchłaniane jest głównie w dwunastnicy oraz w górnym odcinku jelita cienkiego.

Kiedy należy zbadać TIBC?

Badanie krwi TIBC najczęściej oznaczane jest wraz z poziomem żelaza i transferryny. Kiedy należy zbadać poziom TIBC? Badanie krwi powinno być wykonane w celu oceny gospodarki żelazem. Wskazaniem do badania TIBC jest ocena transportu żelaza we krwi, a także diagnostyka zaburzeń gospodarki żelaza.

TIBC powinno być oznaczane u osób, u których istnieje podejrzenie niedoboru lub nadmiaru żelaza w organizmie. W obu tych przypadkach może dojść do rozwoju anemii. Ponadto badanie TIBC pozwala na różnicowanie dwóch najczęstszych postaci niedokrwistości – z niedoboru żelaza i niedokrwistości chorób przewlekłych. Ponadto TIBC, żelazo i transferryna powinny być oznaczane w celu oceny skuteczności leczenia anemii.

Oznaczenie należy wykonać w podejrzeniu nadmiaru jak i niedostatecznego wysycenia żelazem, w niedokrwistości mikrocytarnej oraz stanach niedożywienia pacjenta (przy małej podaży białka spada ilość transferryny). Badanie może być pomocne podczas oceny prawidłowego funkcjonowania i w przebiegu chorób wątroby. Lekarz może zlecić badanie gdy u pacjenta występuje przypadek hemochromatozy rodzinnej.

Objawy mogące wskazywać na niedobór żelaza, które powinny skłonić do badania poziomu TIBC to:

  • ogólne osłabienie,
  • bóle i zawroty głowy,
  • bladość skóry i błon śluzowych,
  • kołatanie serca,
  • duszności,
  • zaburzenia koncentracji i drażliwość.

Z kolei nadmiar żelaza może manifestować się jako:

  • bóle brzucha,
  • zaburzenia pracy serca,
  • spadek energii i chroniczne zmęczenie,
  • bóle stawów,
  • spadek libido,
  • zaburzenia pracy trzustki i rozwój tarczycy,
  • spowolnienie dojrzewania płciowego.

Jak się przygotować, jak wygląda badanie TIBC?

Poziom całkowitej zdolności wiązania żelaza oznaczany jest w próbce krwi żylnej pobranej na czczo. Nie jest wymagane żadne specjalne przygotowanie do badania. Pacjent powinien jedynie zgłosić się na pobranie krwi rano, około 10 godzin od przyjęcia ostatniego posiłku. Badanie TIBC jest pośrednio pomiarem stężenia transferryny. Badanie krwi polega na dodaniu do krwi pacjenta takich ilości żelaza, aby wysycić wszystkie miejsca wiążące transferryny. Następnie nadmiar żelaza jest usuwany z próbki, a jego stężenie jest mierzone. Cena badania TIBC to około 15 zł, a czas oczekiwania na wynik to 1 dzień.

Wiązanie żelaza – norma TIBC u mężczyzn i u kobiet

Wartości prawidłowe zależą od płci badanej osoby, zestawienia norm należy dokonać z uwzględnieniem płci.

Prawidłowy zakres wartości w badaniu TIBC różni się w zależności od płci i wynosi:

  • dla mężczyzn: 45–70 µmol/l (251–391 µg/dl),
  • dla kobiet: 40–80 µmol/l (223–446 µg/dl).

Oceniając wielkość całkowitej zdolności wiązania żelaza należy uwzględnić także wynik badania żelaza we krwi, transferryny i ferrytyny. Wartości prawidłowe dla tych wskaźników gospodarki żelazem to:

  • poziom żelaza 7-28 μmol/l (42-135 μg/dl),
  • poziom transferryny 25-50 μmol/l (200-400 mg/dl),
  • poziom ferrytyny 15 – 300 µg/ l.

Należy pamiętać, aby otrzymany z laboratorium wynik skonsultować z lekarzem.

Wysokie TIBC i powyżej normy – przyczyny i interpretacja wyniku

Za wysokie wartości TIBC wskazują na niedobór żelaza. W przypadku zbyt niskiego poziomu żelaza we krwi wysokiej wartości całkowitej zdolności wiązania żelaza towarzyszą następujące wyniki innych parametrów gospodarki żelazem:

  • UIBC podwyższone,
  • niski poziom żelaza we krwi,
  • obniżona ferrytyna we krwi.

TIBC powyżej normy może towarzyszyć ponadto stosowaniu doustnej antykoncepcji hormonalnej i w czasie leczenia estrogenami. Niekiedy nie są stwierdzane odchylenia od normy TIBC, a mimo to dochodzi do rozwoju niedokrwistości. Ma to miejsce w przypadku niedokrwistości hemolitycznej czy syderoblastycznej, gdy nie jest stwierdzany podwyższony wynik TIBC, natomiast w badaniach krwi stwierdzany jest podwyższony poziom żelaza i wysoka ferrytyna. Podwyższony poziom TIBC może oznaczać także rzeczywisty niedobór żelaza np. w trakcie ciąży.

Niskie i obniżone TIBC – co oznacza taki wynik?

Za niskie wartości TIBC spotykane są w przebiegu nadmiaru żelaza we krwi. Najczęściej przyczyną jest niedokrwistość chorób przewlekłych, towarzysząca m. in. nowotworom czy przewlekłym stanom zapalnym. Anemia chorób przewlekłych daje we krwi charakterystyczny obraz: niski poziom żelaza, niskie UIBC oraz wysoki poziom ferrytyny.

Inną przyczyną niskiej wartości TIBC jest hemochromatoza, czyli stan przeładowania organizmu żelazem. Wtedy poza niskim TIBC we krwi stwierdzane są następujące wyniki: żelazo powyżej normy i niskie UIBC.

Obniżony poziom TIBC może oznaczać także ostre lub przewlekłe zakażenia, marskość wątroby, hemosyderozę. Taki wynik pojawia się także u pacjentów poddawanych częstej transfuzji krwi. Za niskie TIBC towarzyszy także zespołowi nerczycowemu i policytemii.

Bibliografia

  • Mariańska B., Fabijańska – Mitek J., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003
  • Huch R., Schaefer R., Niedobór żelaza i niedokrwistość z niedoboru żelaza; MedPharm Polska, 2008
  • Chełstowska M., Warzocha K., Objawy kliniczne i zmiany laboratoryjne w diagnostyce różnicowej niedokrwistości; Onkologia w praktyce klinicznej, 2006, tom 2, nr 3.
Opublikowano: ; aktualizacja: 19.10.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Hemochromatoza u dziecka

Hemochromatoza dziedziczna jest chorobą genetyczną. Jej istotą jest nadmierne wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego (nadmierne ...

Niedobór żelaza u dziecka

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga ...

Anemia w ciąży

Anemia w ciąży rozwija się u większości kobiet. Bywa też ona nazywana niedokrwistością w ciąży. ...

Anemia u niemowląt

Anemia u niemowląt bywa też określana mianem niedokrwistości. Jest ona stanem chorobowym, który ma miejsce ...

Transferyna – badanie stężenia, norma, podwyższona i obniżona w surowicy

Transferyna oznaczana jest w diagnostyce różnicowej niedokrwistości. Badanie jej stężenia przeprowadza się zazwyczaj wraz z ...

UIBC – badanie – utajona zdolność wiązania żelaza – norma, wyniki, interpretacja

Niedokrwistość z niedoboru żelaza to jedna z najczęstszych postaci anemii. W celu oszacowania gospodarki żelazem ...

Planowanie ciąży a żelazo i kwas foliowy

Żelazo i kwas foliowy są to niezbędne składniki prawidłowo zbilansowanej diety ciężarnej. Niedobór kwasu foliowego ...

Ferrytyna – badanie – wskazania, normy, wyniki

Badanie ferrytyny, białka magazynującego żelazo w organizmie, pozwala dokładnie określić jego poziom we krwi. Wskazania ...

Objawy niedoboru żelaza

Zapotrzebowanie na żelazo uzależnione jest od wielu czynników, takich jak: wiek, płeć, stosowanie restrykcyjnych diet, ...

Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, leczenie

Niedokrwistość z niedoboru żelaza najczęściej jest wynikiem niewystarczającej podaży żelaza w diecie. Objawami anemii z ...

Zespół niespokojnych nóg (RLS)

Zespół niespokojnych nóg, czyli zespół RLS dotyka około 5 proc. populacji ogólnej. Częstość występowania choroby ...

Wideo – Dieta bogata w żelazo

Niedobór żelaza jest najczęstszym niedoborem pokarmowym, szczególnie wśród kobiet w wieku rozrodczym, a jego efektem ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon