Badanie PSA – wskazania, przygotowanie, przebieg, wyniki

Brak zdjęcia

26 października 2017

Badanie PSA powinno być wykonywane raz do roku u mężczyzn po 50. roku życia, zaś w przypadku, gdy w rodzinie występował rak stercza już po 40. roku życia. Ten antygen stercza wykorzystywany jest w badaniach na raka prostaty. Przed oznaczeniem markera PSA należy zachować wstrzemięźliwość seksualną i zrezygnować z długotrwałego wysiłku. Jak przebiega badanie i o czym świadczą wyniki PSA (podwyższone lub niskie)?

PSA – antygen sterczowy jako marker raka prostaty

PSA to swoisty antygen sterczowy. Swoje zastosowanie znalazł w urologii jako marker raka prostaty. Z biochemicznego punktu widzenia PSA jest proteazą serynową z rodziny kalikrein, wytwarzaną przez gruczoł krokowy u mężczyzny. U kobiet natomiast jej aktywność wydzielniczą odnajduje się w komórkach nabłonkowych gruczołów okołocewkowych.

W surowicy PSA występuje w postaci wolnej (fPSA) oraz związanej. fPSA stanowi 40 proc. całkowitego PSA. Ocena wskaźnika fPSA (wolny PSA) do tPSA (całkowity PSA) pozwala na większą czułość i swoistość w diagnozowaniu pacjentów z podejrzeniem raka gruczołu krokowego.

Zaleca się, aby każdy mężczyzna po ukończeniu 50. roku życia robił raz do roku badanie PSA. U mężczyzn z obciążonym wywiadem rodzinnym (np. rak stercza u ojca lub brata) należy te badania robić już od 40. roku życia. Dzięki temu oznaczeniu można zróżnicować łagodny rozrost gruczołu krokowego oraz raka prostaty.

Badanie PSA – przygotowanie

Badanie wykonuje się na podstawie pobranej od pacjenta niewielkiej ilości krwi do probówki próżniowej. Materiał pobierany jest zazwyczaj z żył najlepiej widocznych i zlokalizowanych w dole łokciowym. Otrzymaną próbkę wysyła się do analizy.

Wykonanie badania PSA na czczo nie jest wymagane. Należy pamiętać, aby 2 dni przed badaniem zachować wstrzemięźliwość seksualną (ejakulacja podwyższa poziom PSA, również stosunek analny, poprzez który dochodzi do stymulacji prostaty).

Zaleca się również: zrezygnowanie z długotrwałego wysiłku (w tym dłuższej jazdy na rowerze – również dochodzi do stymulacji gruczołu krokowego), nie należy przeprowadzać badania „per rectum” przed oznaczeniem poziomu PSA.

PSA – normy

Podczas interpretacji wyniku PSA należy pamiętać o tym, aby wziąć pod uwagę wiek pacjenta, a także dowiedzieć się, czy przygotowanie do badania markera raka prostaty było rzetelne i nie doszło do zafałszowania wyniku.

Wartości prawidłowe uzależnione są od wieku pacjenta, poniżej przedstawione są normy PSA w odniesieniu do wieku:

  • u mężczyzn do lat 60 poziom PSA nie powinien być wyższy niż 4ng/dl;
  • u mężczyzn po 60. roku życia nie powinien przekraczać poziomu 6ng/dl.

Wynik oznaczenia jest zależny od metody oznaczenia, a więc laboratorium wykonujące badanie powinno podać wartości referencyjne do jakich odnieść wynik. Każdą otrzymaną wartość należy indywidualnie skonsultować z lekarzem.

Wynik PSA – co oznacza niskie i podwyższone PSA?

Wskazaniem do biopsji gruczołu sterczowego jest zarówno niepokojący wynik oznaczenia – powyżej 4 ng/dl (lub u osób starszych 6ng/dl), jak i odchylenia w badaniu „per rectum” (DRE) lub ultrasonografii przez odbytniczej (TRUS). Rosnące stężęnie PSA w kolejnych badaniach (w niedługich odstępach czasowych) również stanowi wskazanie do biopsji prostaty.

Wysokie PSA – czy to rak prostaty?

Podwyższony poziom PSA świadczyć może o:

  • stanach nienowotworowych – zapalenie, łagodny rozrost i uraz stercza (biopsja, badanie per rectum), stan po ejakulacji.
  • raku stercza – najbardziej typowy nowotwór u starszych mężczyzn
  • innych nowotworów – raki nadnerczy, pęcherza moczowego, nerki, jelita grubego, wątroby i jajnika.

Niski poziom PSA – co to znaczy?

Obniżenie poziomu PSA rejestruje się po:

  • usunięciu gruczołu krokowego wraz z pęcherzykami nasiennymi – prostatektomia radykalna,
  • radioterapii stosowanej na gruczoł krokowy,
  • hormonoterapii w leczeniu raka prostaty,
  • obustronnym usunięciu jąder – orchidektomia obustronna,
  • leczenie inhibitorami 5-alfa reduktazy.
Opublikowano: ; aktualizacja: 22.05.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Badanie prostaty

Badanie prostaty przeprowadza się w przypadku podejrzenia łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (przerostu prostaty). Diagnostyka obejmuje ...

Przerost gruczołu krokowego – przyczyny, objawy, leczenie powiększonej prostaty

Przerost gruczołu krokowego to dolegliwość często występująca u mężczyzn w średnim wieku i u starczych ...

PSA wolne – na czym polega badanie PSA?

Badanie PSA to powszechnie wykonywane badanie prostaty. Oznaczanie PSA jest pomocne w diagnostyce chorób, takich ...

Łagodny rozrost gruczołu krokowego (przerost prostaty)

Łagodny rozrost gruczołu krokowego, przez pacjentów często nazywany przerostem prostaty to częsta choroba. Dotyczy ok. ...

Test na raka prostaty

Rak gruczołu krokowego rozpoznawany jest na podstawie biopsji prostaty, podczas której pobierane są wycinki do ...

Przerost prostaty – metody leczenia

Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego może polegać na wprowadzeniu leków, postępowaniu wyczekującym, fitoterapii. Obecnie stosuje ...

Leki na przerost prostaty (łagodny rozrost stercza)

Większość chorych z łagodnym rozrostem stercza jest leczona farmakologicznie. Powszechność stosowania leków z dwóch różnych ...

Leczenie raka gruczołu krokowego (raka prostaty)

Leczenie raka prostaty zależy od stopnia rozwoju nowotworu, wieku pacjenta i jego ogólne stanu zdrowia. ...

Leczenie prostaty – zabiegi operacyjne

Leczenie zabiegowe gruczołu tarczowego wdraża się w zaawansowanych stadiach łagodnego rozrostu stercza (przerostu prostaty). Rozwój ...

Prostata – objawy raka, przerostu i zapalenia gruczołu krokowego

Prostata to gruczoł mający za zadanie wytwarzać składniki nasienia. Choroby gruczołu krokowego dają niekiedy nieswoiste ...

Rak prostaty

Rak gruczołu krokowego częściej określany jest przez pacjentów jako rak prostaty lub rak stercza. Diagnozowany ...

Badanie fPSA

Badanie fPSA (free Prostate Specific Antygen) stosuje się w diagnozowaniu raka prostaty, wolne PSA jest ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon