Leki na przerost prostaty (łagodny rozrost stercza)

Większość chorych z łagodnym rozrostem stercza jest leczona farmakologicznie. Powszechność stosowania leków z dwóch różnych grup wynika z ich wysokiej skuteczności, a także łatwej dostępności leków, które podlegają refundacji. Biorąc pod uwagę, że łagodny rozrost stercza (przerost prostaty) dotyczy w Polsce ok. 1,5 miliona mężczyzn, podstawowa wiedza na temat działania powszechnie stosowanych leków powinna być popularyzowana wśród chorych.

Farmakoterapia w łagodnym rozroście starcza

Większość pacjentów ze stwierdzonym łagodnym rozrostem stercza w pierwszej kolejności leczona jest przy pomocy leków. To efekt łatwej dostepności tych preparatów, wysokiej skuteczności i ich łatwej dostepności. Wysoka skuteczność leczenia lekami doprowadziła do spadku prawie o połowę liczby wykonywanych operacji z powodu łagodnego rozrostu stercza. W terapii wykorzystuje się dwie grupy leków:

  1. inhibitory receptora alfa-adrenergicznego (α-blokery),
  2. inhibitory 5-alfa-reduktazy.

α-blokery – leki blokujące alfa-receptory

W szyi pęcherza moczowego, cewce moczowej oraz torebce stercza znajdują się mięśnie gładkie, których napięcie regulowane jest przez układ nerwowy za pośrednictwem tzw. receptorów alfa adrenergicznych. Blokowanie tych receptorów przez leki z tej grupy (α-blokery) prowadzi do rozluźnienie mięśni wokół cewki moczowej, co skutkuje łatwiejszym opróżnianiem pęcherza moczowego i zmniejszeniem dolegliwości ze strony dolnych dróg moczowych. Jest to podstawowa grupa leków stosowana w celu łagodzenia objawów rozrostu gruczołu krokowego. Efekt działania leków widoczny jest już po kilku lub kilkunastu dniach. Leczenie można skutecznie prowadzić przez wiele lat.

W tej grupie dostępne są następujące substancje chemiczne:

  • alfuzosyna,
  • doksazosyna,
  • tamsulosyna,
  • terazosyna.

Receptory alfa znajdują się również w mózgu, rdzeniu kręgowym, mięśniach gładkich innych narządów, a także w naczyniach krwionośnych. Może to prowadzić do występowania działań niepożądanych, najczęściej zawrotów głowy (dotyczą one ok. 15% chorych). Pozostałe objawy niepożądane to przyspieszenie akcji serca, spadek ciśnienia krwi, świąd skóry, obrzęk błony śluzowej nosa, zaburzenia wytrysku. Objawy niepożądane występują rzadko, mijają szybko po odstawieniu leku. Najważniejszym działaniem niepożądanym jest obniżenie ciśnienia tętniczego krwi ze względu na rozluźnienie mięśni naczyń krwionośnych.

Zaleca się przyjmowanie leków z tej grupy wieczorem, przed snem, tak by uniknąć nagłego spadku ciśnienia tętniczego, co może spowodować zasłabnięcie u niektórych starszych chorych. Ma to znaczenie przy włączaniu farmakoterapii. Jeżeli u chorego wystąpi opisane działanie niepożądane, podczas gdy będzie on leżał w łóżku, nie dojdzie do negatywnego następstwa nagłego spadku ciśnienia krwi np. upadku.

α-blokery mogą również powodować powikłania zabiegów okulistycznych (tzw. zespół wiotkiej tęczówki). Biorąc pod uwagę, że leczenie dotyczy głównie mężczyzn w wieku podeszłym, u których występuje ryzyko zaćmy i ewentualnej operacji z tego powodu lekarz powinien zapytać chorego podczas zbierania wywiadu o ewentualne choroby oczu i planowane zabiegi. W takich przypadkach należy odroczyć włączenie farmakoterapii α-blokerami do czasu wykonania operacji. W każdym przypadku zabiegu operacyjnego lekarz operator powinien mieć wiedzę na temat wszystkich schorzeń operowanego chorego, a także leków, które przyjmuje.

Bezpieczniejszymi lekami są tzw. α-blokery uroselektywne obejmujące preparaty tamsulosyny. Są one lepiej tolerowane przez chorych, ponieważ blokują podtyp receptorów α1A, który znajduje się głównie w sterczu, a więc nie powinny wywoływać spadku ciśnienia krwi. Nowoczesne α-blokery to preparaty o przedłużonym uwalnianiu lub o zmodyfikowanym uwalnianiu. Oznacza to, że tabletka skonstruowana jest w taki sposób, by uwalniała stopniowo substancję leczniczą, co pozwala na dawkowanie 1 raz na dobę pomimo krótszego czasu działania leku. α-blokery łagodzą objawy (obniżają IPSS), poprawiają jakość życia chorych, zwiększają przepływ cewkowy, jednak nie obniżają wielkości gruczołu krokowego.

Inhibitory 5-alfa reduktazy

Metabolizm testosteronu ma wpływ na rozwój łagodnego rozrostu stercza. W komórkach gruczołu krokowego testosteron pod wpływem enzymu 5-alfa reduktazy przekształcany jest w postać aktywną – dihydrotestosteron, który łączy się z receptorami w jądrach komórek, co prowadzi do ich namnażania się i powiększenia się gruczołu krokowego. Blokowanie tego mechanizmu powoduje zahamowanie powiększania się stercza, a nawet prowadzi do zmniejszenia objętości stercza o 20-30 %. Efekt działanie leku obserwuje się po 3-4 miesiącach stosowania.

Dostępne są następujące substancje chemiczne w tej grupie:

  • finasteryd,
  • dutasteryd.

Leki z tej grupy stosuje się wyłącznie u chorych z powiększonym gruczołem krokowym, ponieważ korzyści z farmakoterapii wynikają ze zmniejszenia się stercza. Inhibitory 5-alfa reduktazy hamują progresję choroby, zmniejszają ryzyko zatrzymania moczu, zmniejszają odsetek zabiegów chirurgicznych. U chorych u których nie stwierdza się powiększenia gruczołu krokowego leczenie nie przyniesie korzyści, natomiast może spowodować występowanie działań niepożądanych w postaci obniżenia libido, zaburzeń wzwodu i wytrysku. Należy pamiętać, że leki z tej grupy obniżają poziom PSA w surowicy krwi. W przypadku podwyższenia poziomu PSA, a więc podejrzenia rozwoju raka stercza nie należy stosować inhibitorów 5-alfa reduktazy, ponieważ dalsze monitorowanie chorych przy użyciu PSA nie będzie możliwe.

Innym mechanizmem działania inhibitorów 5-alfa reduktazy jest hamowanie wydzielania czynnika wzrostu śródbłonka naczyń krwionośnych. Prowadzi to do zahamowania rozwoju nowych naczyń w powiększającym się gruczole krokowym i jest skutecznym sposobem zapobiegania krwawieniom ze stercza. Stosowanie leków z tej grupy przed zabiegiem przezcewkowej elektroresekcji stercza ogranicza krwawienie śródoperacyjne i zmniejsza ryzyko konieczności przetoczenia krwi po zabiegu.

Leki antycholinergiczne

Leki antycholinergiczne obejmują preparaty blokujące receptory muskarynowe. Stosowane są w leczeniu pęcherza nadreaktywnego, hamują skurcze mięśnia wypieracza. U chorych z objawami ze strony dolnych dróg moczowych (fazy napełniania), u których nie stwierdza się zalegania moczu w pęcherzu stosowanie tych leków może przynieść korzyść. Obecnie prowadzone są badania kliniczne dotyczące skuteczności leków antycholinergicznych w leczeniu mężczyzn z łagodnym rozrostem stercza.

Leczenie skojarzone

Stosowanie α-blokerów w połączeniu z inhibitorami 5-alfa reduktazy jest skuteczniejszą metodą leczenia łagodnego rozrostu stercza niż monoterapia którymkolwiek z leków. Leczenie skojarzone w sposób znaczący obniża ryzyko wystąpienia zatrzymania moczu oraz konieczności leczenia chirurgicznego z powodu łagodnego rozrostu stercza.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Badanie PSA – wskazania, przygotowanie, przebieg, wyniki

Badanie PSA powinno być wykonywane raz do roku u mężczyzn po 50. roku życia, zaś ...

Gruczoł krokowy – leczenie zabiegowe

Łagodny przerost gruczołu krokowego jest częstym schorzeniem, szczególnie u mężczyzn w starszym wieku. Gruczoł krokowy ...

Wideo – Seks po usunięciu prostaty (po prostatektomii)

Rodzaj i charakter zaburzeń funkcji seksualnych zależy od sposobu w jaki został przeprowadzony zabieg usunięcia ...

Test na raka prostaty

Rak gruczołu krokowego rozpoznawany jest na podstawie biopsji prostaty, podczas której pobierane są wycinki do ...

Test PSA

Najczęściej wykorzystywanym i najdokładniej przebadanym markerem pozwalającym monitorować zmiany zachodzące w gruczole krokowym jest PSA. ...

Nietrzymanie moczu u mężczyzn a choroby prostaty

Nietrzymanie moczu u mężczyzn zdarza się rzadziej niż u kobiet. Często jest objawem towarzyszącym różnym ...

Leczenie prostaty – zabiegi operacyjne

Leczenie zabiegowe gruczołu tarczowego wdraża się w zaawansowanych stadiach łagodnego rozrostu stercza (przerostu prostaty). Rozwój ...

Przezcewkowa elektroresekcja gruczołu krokowego – zabieg TURP

Przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, czyli elektroresekcja prostaty, inaczej zabieg TURP jest tzw. złotym standardem leczenia ...

Wideo – Przerost prostaty a seks

Łagodny przerost prostaty, który dotyka większości mężczyzn, nie jest zwykle przyczyną wystąpienia zaburzeń seksualnych. Kiedy ...

Przerost prostaty – metody leczenia

Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego może polegać na wprowadzeniu leków, postępowaniu wyczekującym, fitoterapii. Obecnie stosuje ...

Zatrzymanie moczu – przyczyny i leczenie u mężczyzn, kobiet, osób starszych

Zatrzymanie moczu to całkowity brak możliwości opróżnienia pęcherza moczowego. Objawy towarzyszące to ból podbrzusza i ...

Łagodny rozrost gruczołu krokowego (przerost prostaty)

Łagodny rozrost gruczołu krokowego, przez pacjentów często nazywany przerostem prostaty to częsta choroba. Dotyczy ok. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon