Rukiew wodna – właściwości zdrowotne, zastosowanie, uprawa, przeciwwskazania

Rukiew wodna (rzeżucha wodna) to roślina lecznicza o wysokiej wartości odżywczej i właściwościach prozdrowotnych. Ma niewiele kalorii i niskie IG. Rukiew pomaga na zaparcia, działa przeciwnowotworowo, zwiększa odporność. Znalazła także zastosowanie w kosmetyce i w kuchni. W Polsce występuje rzadko, ale możliwa jest uprawa rukwi na parapecie. Jak smakuje i gdzie kupić rukiew wodną?

Jak wygląda rukiew wodna?

Rukiew wodna (Nasturtium officinale), inaczej rzeżucha wodna, to bylina z rodziny Brassicaceae. Posiada rozgałęzioną, wzniesioną lub częściowo pokładającą się dętą łodygę. Liście są pierzastosieczne, lirowate, mięsiste, listek szczytowy jest większy od pozostałych. Rukiew zakwita białymi kwiatami z fioletowym żyłkowaniem. Owoce rukwi stanowi wydłużona łuszczyna, która ma około 15 mm długości. Zapach rukwi wodnej jest charakterystycznie ostry.

Naturalnie roślina występuje w zachodniej Azji, Europie oraz Afryce. Obecnie jednak zasięg gatunku jest szerszy, roślina rośnie też w północnej i południowej Ameryce, ale też w południowej Afryce, Australii i Nowej Zelandii.

Rukiew wodna w Polsce jest gatunkiem rzadkim, choć można ją znaleźć w całym kraju, oprócz części północno-wschodniej. Występuje w siedliskach wodnych, takich jak rzeki, jeziora, brzegi strumieni itp. Gatunek ten jest obecnie pod ochroną częściową. Rukiew wodna została wpisana na polską czerwoną listę paprotników i roślin kwiatowych z kategorią NT, czyli gatunek bliski zagrożenia.

Rukiew wodna – wartość odżywcza

Rukiew jako surowiec zielarski to doskonałe źródło witamin, minerałów i innych cennych dla zdrowia składników. W rukwi wodnej obecne są:

  • minerały: potas, wapń, magnez, cynk, mangan, żelazo, fosfor, sód, miedź, selen;
  • witaminy: K, A, C, E, z grupy B (B3, B6, B2, B1);
  • luteina i zeaksantyna;
  • flawonoidy (m.in. kwercetyna).

W 100 g rukwi wodnej znajdują się: białka (2,3 g), tłuszcze (0,1 g), węglowodany (1,29 g), błonnik (0,5 g). Kaloryczność rukwi wodnej jest niska, wynosi 11 kcal w 100 g. Warto dodać, iż Amerykańskie Centrum Kontroli Chorób i Prewencji uznało rukiew wodną za najzdrowsze warzywo na świecie.

Surowiec zielarski stanowią liście i łodygi, które pozyskuje się ze stanu naturalnego od kwietnia do września. Zalety rukwi wodnej wykorzystywane są w medycynie, kosmetyce i kuchni.

Rukiew wodna – właściwości zdrowotne

Prozdrowotne działanie rukwi wodnej wykorzystywane jest od najdawniejszych czasów. Roślinę stosuje się w medycynie ludowej – rukiew jest dobra na zaparcia, pomaga przy zaburzeniach pracy wątroby, kaszlu, a współczesna fitoterapia zaleca ją na ukojenie nerwów.

Rzeżucha wodna wykazuje właściwości przeciwnowotworowe, gdyż zawiera izotiocyjaniany. Substancje te, odpowiedzialne za charakterystyczny smak rukwi wodnej, hamują namnażanie komórek rakowych, a także zapobiegają nawrotom nowotworu.

Rukiew wodna to bomba witaminowa, a wyciąg z tej rośliny podaje się osobom borykającym się z awitaminozą. Dzięki dużej zawartości witaminy C podnosi odporność organizmu. Spożywanie rukwi wodnej korzystnie wpływa na proces przemiany materii. Ponadto działa ona żółciopędnie, wykrztuśnie, antybakteryjnie, a także przeciwzapalnie.

Roślina korzystnie wpływa na krzepliwości krwi, pomaga przy obfitym miesiączkowaniu. Obniża też poziom trójglicerydów i cholesterolu LDL, podwyższając poziom dobrego cholesterolu HDL. Niski indeks glikemiczny rukwi wodnej sprawia, iż stabilizuje ona poziom glukozy we krwi.

Rukiew wodna – zastosowanie

Właściwości rukwi wodnej wykorzystywane są nie tylko w lecznictwie. Z uwagi na zawartość dobroczynnych związków aktywnych roślina znajduje szersze zastosowanie.

Rukiew wodna w kosmetyce

Rukiew wodna, dzięki antyoksydantom (beta-karoten, witaminy C i E), opóźnia proces starzenia skóry. Witamina E, zwana „witaminą młodości” dba o skórę, sprawiając, iż wygląda ona zdrowo i młodo. Rukiew wodną można stosować zewnętrznie w formie okładów czy maseczek. Dzięki takim zabiegom skóra będzie wygładzona, oczyszczona, elastyczna, młoda. Ponadto roślina reguluje wydzielanie sebum, a także rozjaśnia piegi i łagodzi przebarwienia.

Do czego można dodać rukiew wodną w kuchni?

Rukiew ma lekko pikantny smak, dzięki czemu nadaje się do wielu potraw. Może stanowić ciekawy dodatek do kanapek, sałatek, past warzywnych, koktajli. Dostępna jest też rukiew wodna w proszku oraz rukiew suszona. Przepisy z rukwią wodną cieszą się coraz większą popularnością. Sałatka z dodatkiem świeżych listków na pewno przypadnie do gustu niejednemu smakoszowi.

Cena rukwi wodnej zależna jest od tego, w jakiej postaci chcemy kupić roślinę: młode listki, sadzonkę czy suszone ziele.

Rukiew wodna – uprawa na parapecie

Uprawa rukwi wodnej nie jest trudna. Należy tylko wybrać słoneczne lub lekko zacienione miejsce z żyzną, wilgotną glebą. Rzeżucha wodna może także być uprawiana w doniczce na parapecie. Nasiona rukwi wodnej dostępne są w sklepach ogrodniczych lub w sprzedaży wysyłkowej. Należy je wysiać w okresie od marca do kwietnia (pod osłony) lub od maja do sierpnia (na powietrzu). Sadzonki rukwi wodnej należy wysadzić do żyznej gleby. Jesienią można już pozyskiwać surowiec zielarski. Rukiew wodna rośnie również w akwarium.

Przeciwwskazania do stosowania rukwi wodnej

Rukiew wodna, podobnie jak większość innych ziół, nie może być spożywana w nadmiernych ilościach, gdyż może doprowadzić do podrażnienia dróg moczowych.

Nasturtium officinale nie jest wskazane dla osób borykających się z wrzodami żołądka i dwunastnicy oraz stanami zapalnymi nerek i jelit. Przeciwwskazaniami do stosowania rukwi są też okres ciąży i karmienia piersią.

Bibliografia

  • Szwejda-Grzybowska J., Antykancerogenne składniki warzyw kapustnych i ich znaczenie w profilaktyce chorób nowotworowych. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2011, XLIV, 4: 1039–1046.
  • Kaźmierczakowa R. i wsp., Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, Kraków 2016.
  • Beszczyńska-Padło M., Nowe stanowisko Nasturtium officinale w Dolinie Górnej Wisły. Przegląd Przyrodniczy, 2017, XXVIII, 3: 104–107.
Opublikowano: ; aktualizacja: 30.05.2019

Oceń:
4.8


  • Tagi:

Może cię

Rzeżucha – właściwości i wartości odżywcze – jak sadzić i jeść rzeżuchę?

Rzeżucha to potoczna nazwa pieprzycy siewnej. Jest jednoroczną rośliną z rodziny kapustowatych. Ze względu na ...

Migdały – właściwości, zastosowanie, kalorie i wartości odżywcze

Migdały są jednymi z najpopularniejszych orzechów na świecie. Charakteryzują się bardzo wysoką wartością odżywczą. Są ...

Miód lipowy – właściwości, wartości odżywcze, cena, na co pomaga?

Miód lipowy zaliczany jest do miodów nektarowych. Uznaje się go za jeden z najsmaczniejszych pszczelich ...

Rukola – właściwości, kalorie, wartości odżywcze i przepisy

Rukola, a dokładnie rokietta siewna to jednoroczna roślina należąca do rodziny kapustowatych. Pochodzi z basenu ...

Teff, czyli miłka abisyńska – właściwości, przepisy i cena

Teff, inaczej trawa abisyńska lub miłka abisyńska to roślina zbożowa należącą do rodziny wiechlinowatych. Naturalnie ...

Cukier muscovado – właściwości, kalorie, cena i przepisy

Cukier muscavado, nazywany jest także cukrem z Barbadosu ze względu na miejsce pozyskiwania. To zdrowszy ...

Bazylia – właściwości, zastosowanie lecznicze i kulinarne

Bazylia pospolita, określana także jako wonna lub właściwa, to roślina jednoroczna należąca do rodziny jasnotowatych. ...

Mleko kokosowe – właściwości, kalorie i zastosowanie – jak zrobić mleko kokosowe?

Mleko kokosowe to napój roślinny o wielu właściwościach. Jest alternatywą dla wegan oraz dla osób ...

Roszponka – przepisy, właściwości i wartości odżywcze

Roszponka, zwana również roszpunką warzywną, to gatunek rośliny należący do rodziny kozłkowatych. Kulinarnie znana jest, ...

Cukier inwertowany – co to jest, zastosowanie, produkcja, szkodliwość

Cukier inwertowany jest substancją słodzącą powstałą na drodze hydrolizy sacharozy. Zwykle występuje w postaci roztworu, ...

Mąka jaglana – właściwości, kalorie, przepisy – co zrobić z mąki jaglanej?

Mąka jaglana powstaje z kaszy jaglanej, która łuskana jest z prosa. To jedna z najstarszych ...

Homogenizacja żywności – co to jest, na czym polega i czy jest szkodliwa?

Homogenizacja to proces technologiczny stosowany powszechnie w przemyśle spożywczym. Używa się jej w przetwórstwie mleka ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon