Enterowirusy – objawy i leczenie zakażenia, badania

Enterowirusy to grupa RNA wirusów. Należą do niej różne rodzaje drobnoustrojów odpowiedzialnych za rozwój wielu chorób. Objawy zakażenia są bardzo różne i zależą od typu wirusa. Często odpowiadają za sezonowe zakażenia układu oddechowego. Objawy zakażenia mogą pojawić się na skórze i błonach śluzowych. Pojawia się ból gardła, gorączka, osłabienie, bóle mięśni.

Czym są enterowirusy?

Enterowirusy to wirusy RNA zaliczane do pikornawirusów. Do tej grupy wirusów należą bardzo zróżnicowane drobnoustroje, a zakażenie enterowirusami jest bardzo powszechne w każdej grupie wiekowej, a zwłaszcza u dzieci. Najczęściej zakażenia przebiegają bezobjawowo lub mają łagodny charakter, choć enterowirusy mogą prowadzić także do poważnych zakażeń.

Enterowirusy – rodzaje i charakterystyka

Do grupy enterowirusów zaliczane są bardzo różnorodne drobnoustroje, wywołujące szereg chorób. Mowa o następujących wirusach:

  • wirus polio (typ 1, 2 i 3) – prowadzący do rozwoju zarówno niegroźnych zakażeń subklinicznych, jak i poważnej choroby Heinego-Medina, czyli porażenia dziecięcego oraz zapalenia opon mózgowych (zomr);
  • wirusy Coxsackie A (24 serotypy) i B (6 serotypów) – mogące prowadzić zarówno do rozwoju łagodnych infekcji górnych dróg oddechowych, jak i zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych;
  • wirusy ECHO – wywołujące przeziębienie, wysypkę odropodobną, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu;
  • „nowe” enterowirusy (szczepy 68–71) – odpowiedzialne za rozwój porażeń, paraliżu czy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych;
  • wirus wirusowego zapalenia wątroby typu A (żółtaczka pokarmowa).

Jak dochodzi do zakażenia enterowirusami?

Do zakażenia enterowirusami dochodzi drogą oralno-fekalną, a zatem schorzenia wywoływane przez te wirusy określane są mianem „chorób brudnych rąk”. Infekcji enterowirusami sprzyja bezpośredni kontakt z nosicielem lub chorym, spożycie zakażonej wody lub kąpiel w nieoczyszczanych zbiornikach wodnych.

Enterowirusy są drobnoustrojami kwasoopornymi, nie są zatem neutralizowane w żołądku, w kwaśnym środowisku. Z kolei brak osłonki sprzyja oporności na działanie kwasów żółciowych. Zauważalna jest sezonowość zakażeń enterowirusami – najwięcej zakażeń odnotowywanych jest latem i wczesną jesienią.

Możliwe jest ponadto zakażenie wewnątrzpłodowe lub okołoporodowe enterowirusami, prowadzące m.in. do poważnych chorób u noworodka. Dlatego tak groźne są enterowirusy w ciąży.

Dowiedz się więcej o tym, czym są wirusy Coxsackie.

Enterowirusy – objawy zakażenia

Objawy zakażenia enterowirusami zależą od typu wirusa. W przypadku zakażenia wirusami Coxsackie najczęściej dochodzi do rozwoju zakażeń bezobjawowych, powszechnie występują także zakażenia górnych dróg oddechowych. Wirusy Coxsackie A prowadzą do rozwoju:

  • herpanginy, czyli opryszczkowego zapalenia gardła manifestującego się owrzodzeniami w tylnej części gardła (enterowirusowe zapalanie jamy ustnej i gardła może przebiegać z wysypką); objawy herpanginy to zatem silny ból gardła, gorączka, osłabienie, bóle mięśni;
  • biegunki niemowląt;
  • zespołu dłoni, stóp i ust charakteryzującego się pojawieniem owrzodzeń w okolicy ust i błony śluzowej policzków, dłoni i podeszew stóp; ta wywoływana przez enterowirusa „bostonka” przebiega nierzadko z gorączką czy biegunką.

Z kolei wirusy Coxsackie typu B są odpowiedzialne za zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, z objawami podobnymi do tych towarzyszących zawałowi serca. Kolejne schorzenie to wieloukładowa choroba noworodków, dająca objawy wynikające z zapalenia mięśnia sercowego, zapalenia mózgu, wątroby. Choroba cechuje się bardzo wysoką śmiertelnością.

Enterowirusy – wysypka jest jednym z objawów

Wirusy ECHO najczęściej powodują zakażenia górnych dróg oddechowych; takie przeziębienie objawia się gorączką, katarem i bólem gardła. Z kolei wysypka odropodobna, wysypka różyczkopodobna, wysypka wybroczynowa, pęcherzykowata lub pokrzywkopodobna wiąże się z wystąpieniem charakterystycznych objawów na skórze. Wirusy ECHO odpowiedzialne są ponadto za rozwój aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, objawiającego się bólami głowy, nudnościami i wymiotami. Natomiast zapaleniu mózgu towarzyszyć może porażenie.

Poliowirusy odpowiedzialne są za rozwój poliomyelitis, czyli porażenia dziecięcego. Na szczęście ta poważna choroba obecnie została niemal całkowicie wyeliminowana dzięki programowi szczepień. Poliomyelitis, czyli choroba Heinego-Medina, objawia się asymetrycznym porażeniem mięśni, zanikiem mięśni, niekiedy także utratą czucia.

Nowe” enterowirusy mogą prowadzić do wystąpienia gorączki, krwotocznego zapalenia spojówek, a także (rzadko) – wirusowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Badania – jak wykryć enterowirusy?

Diagnostyka laboratoryjna zakażeń enterowirusami sprowadza się do izolacji wirusa oraz oznaczania specyficznych przeciwciał. Izolowanie enterowirusów odbywa się w hodowlach komórkowych, jednak metoda ta nie jest stosowana rutynowo. W przypadku takich badań materiałem do wykonania posiewu może być płyn mózgowo-rdzeniowy, kał, wymaz z nosogardła, płyn osierdziowy.

Inną metodą bezpośredniej detekcji wirusa jest badanie PCR, czyli oznaczanie materiału genetycznego wirusa. Jest to dokładna i szybka metoda diagnostyczna, dostępna w coraz większej liczbie laboratoriów. Metody serologiczne mają mniejsze znaczenie, gdyż nie są metodą wystarczająco dokładną. Wynika to z możliwości reakcji krzyżowych i trudności w określeniu konkretnego szczepu wirusa. Jeśli diagnozowany jest enterowirus, przeciwciała IgM świadczą o aktualnym lub niedawno przebytym zakażeniu.

Enterowirusy – leczenie zakażeń

W przypadku łagodnych infekcji dróg oddechowych wywołanych przez enterowirusy, leczenie jest jedynie objawowe. Stosowane są leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, środki działające łagodząco na błonę śluzową jamy ustnej i gardła. W przypadku zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia osierdzia czy infekcji u noworodków i niemowląt wymagana jest hospitalizacja i wdrożenie odpowiedniego leczenia. U dzieci konieczne może być podanie dożylnych wlewów immunoglobulin.

Większość zakażeń enterowirusami ustępuje samoistnie. Niepożądane skutki zakażeń pojawiają się głównie u małych dzieci dotkniętych zapaleniem serca czy mózgu.

Profilaktyka – jak zapobiegać zakażeniom enterowirusami

Sposobem zapobiegania zakażeniom enterowirusami jest zachowanie higieny i częste mycie rąk, unikanie spożycia nieoczyszczonej wody oraz rezygnacja z kąpieli w naturalnych zbiornikach wodnych niepoddawanych oczyszczaniu. W przypadku wirusa polio profilaktyka zakażenia sprowadza się do stosowania szczepionki. Jest to szczepionka ujęta w kalendarzu szczepień i obejmuje 4 dawki. Podawane są one w 3.–4., 5.–6. oraz 16.–18. miesiącu życia, zaś dawka przypominająca podawana jest w 6. roku życia.

Bibliografia

  • Virella G., Mikrobiologia i choroby zakaźne. Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2000.
  • Leś K., Przybylski M., Dzieciątkowski T., Młynarczyk G., Zastosowanie metody real-time PCR do wykrywania RNA enterowirusów człowieka. Med. Dośw. Mikrobiol., 2010, 62: 245–263.
Opublikowano: ; aktualizacja: 15.03.2019

Oceń:
4.9


Może cię

Powikłania zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (ZOMR) stanowi chorobę, w której proces patologiczny obejmuje wybrane struktury mózgowe tj. ...

Wideo – Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego

Płyn mózgowo-rdzeniowy badamy wówczas, gdy podejrzewamy: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie korzeni rdzeniowych, krwawienie ...

Zapalenie opon mózgowych u dziecka

Zapalenie opon mózgowych (meningitis cerebrospinalis purulenta) to stan zapalny struktur, które otaczają mózg i rdzeń ...

Objaw Brudzińskiego – karkowy, policzkowy, łonowy – dodatni i ujemny – co oznacza?

Odruch Brudzińskiego to objaw oponowy (karkowy, policzkowy, łonowy), sprawdzany bardzo często podczas badania pacjenta przez ...

Choroba bostońska – choroba dłoni, stóp i jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Choroba bostońska to choroba zakaźna, której przyczyną są wirusy Coxsackie. W terminologii medycznej określana jest ...

Wirus coxsackie – objawy zakażenia i leczenie u dzieci i dorosłych

Wirusy Coxsackie są patogenami bardzo powszechnie występującymi u człowieka. Zajmują one drugie miejsce spośród patogenów ...

Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR)

Płyn mózgowo rdzeniowy stanowi cenne źródło informacji w diagnostyce chorób ośrodkowego układu nerwowego, ma szczególne ...

Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych stanowi ostrą chorobę zakaźną, która rozwija się w wyniku inwazji bakteriami ...

Wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci

Wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych należy do spektrum neuroinfekcji, to znaczy chorób zapalnych układu nerwowego. Może ...

Wirusowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Wirusowe zapalenie opon mózgowych zazwyczaj jest bardziej powszechne i charakteryzuje się łagodniejszym przebiegiem niż bakteryjne ...

Herpangina

Herpangina, czyli ostre zapalenie gardła, to choroba wirusowa, która objawia się obecnością drobnych pęcherzykowatych zmian ...

Kaszel mokry – przyczyny, objawy i leki na mokry kaszel

Kaszel mokry (wilgotny, produktywny) wiąże się z występowaniem flegmy w gardle. Przyczyną mokrego kaszlu są ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon