Zespół popunkcyjny

Zespół popunkcyjny to stan chorobowy, będący powikłaniem nakłucia opony twardej podczas punkcji lędźwiowej, znieczulenia podpajęczynówkowego lub znacznie rzadziej znieczulenia zewnątrzoponowego. Przyczyny powstawania zespołu nie zostały dotychczas w pełni wyjaśnione. Szczególnie predysponowane na wystąpienie zespołu popunkcyjnego są młode kobiety.
 

Czym jest zespół popunkcyjny?

Chociaż utrata płynu mózgowo-rdzeniowego po nakłuciu opony twardej i powstające w konsekwencji obniżenie jego ciśnienia nie zostały do tej pory jednoznacznie zakwestionowane w etiopatogenezie zespołu popunkcyjnego, to rzeczywisty mechanizm powstawania bólu głowy nie został do tej pory jednoznacznie wyjaśniony.

Pierwszy z proponowanych mechanizmów zakłada sytuację, w której obniżenie ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego powoduje pociąganie struktur wewnątrzczaszkowych w pozycji pionowej przez siłę grawitacji. Struktury te, narażone na drażnienie mechaniczne, są miejscem powstawania dolegliwości bólowych.

Drugi postulowany mechanizm rozwoju objawów składających się na zespół popunkcyjny zakłada, że obniżenie ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego powoduje kompensacyjne rozszerzenie wewnątrzczaszkowych naczyń żylnych. Wyrównawcze zwiększenie wewnątrzczaszkowej objętości krwi ma być odpowiedzialne za bóle głowy i inne objawy towarzyszące.

Zespół popunkcyjny – przyczyny

Zespół popunkcyjny może rozwinąć się jako powikłanie znieczulenia podpajęczynówkowego – rodzaju znieczulenia bardzo powszechnie stosowanego w położnictwie. Na częstość jego występowania ma wpływ średnica igły użytej do wykonania znieczulenia – im cieńsza igła, tym mniejsze prawdopodobieństwo rozwoju schorzenia.

Znacznie częściej zespół popunkcyjny można zaobserwować po diagnostycznym nakłuciu lędźwiowym (punkcji lędźwiowej) – nawet u kilkunastu procent wszystkich pacjentów poddanych temu zabiegowi.

Niezmierne rzadko opisuje się występowanie zespołu popunkcyjnego po znieczuleniu zewnątrzoponowym, co wynika bezpośrednio z techniki wykonania zabiegu – igła nie narusza ciągłości opony twardej.

Zespół popunkcyjny – objawy

Bóle głowy i bóle pleców są w początkowej fazie rozwoju schorzenia dominującymi objawami, które obserwuje się po zabiegowym nakłuciu opony twardej. W przeważającej większości przypadków dolegliwości bólowe pojawiają się w ciągu pierwszych trzech dni od zabiegu, a ponad 60 % z nich rozpoczyna się już w ciągu 48 godzin od wykonania procedury. Bardzo rzadko zdarza się sytuacja, w której ból pojawia się między 5 a 14 dniem od zabiegu, czy bezpośrednio po wykonaniu zabiegu.

Tępe bóle głowy są dominującym, aczkolwiek nie wszechobecnym objawem w przebiegu zespołu popunkcyjnego. Pacjenci lokalizują je najczęściej w okolicy czołowej lub potylicznej, ponadto dwukrotnie częściej mają charakter obustronny niż jednostronny. Ból często promieniuje do szyi i ramion. Zdarza się, że chorzy skarżą się uczucie dyskomfortu w obrębie okolic skroniowych czy sklepienia czaszki. W badaniu neurologicznym obecna może być także sztywność karku, czasami opisywana przez pacjentów jako „sztywnienie karku”.

Nasilenie objawów zwiększa się przy wykonywaniu ruchów głową oraz podczas przyjmowania przez pacjenta postawy stojącej (pionizacji)jest to warunek niezbędny do postawienia rozpoznania zespołu popunkcyjnego. Nasilenie dolegliwości zmniejsza się natomiast po powtórnym przyjęciu pozycji leżącej.

Spośród innych objawów, które można zaobserwować w przebiegu schorzenia, na szczególną uwagę zasługują:

  • mdłości, nudności i wymioty,
  • częściowa lub całkowita utrata słuchu,
  • szumy uszne,
  • zawroty głowy,
  • zaburzenia czucia w obrębie skóry głowy,
  • ból w obrębie kończyn górnych lub dolnych,
  • zaburzenia widzenia – podwójne widzenie, ślepota korowa, światłowstręt,
  • porażenia nerwów czaszkowych.

Zespół popunkcyjny a inne choroby

Chociaż postawienie rozpoznania zespołu popunkcyjnego zazwyczaj nie sprawia większych trudności, to w diagnostyce różnicowej schorzenia zawsze należy uwzględnić następujące stany patologiczne i jednostki chorobowe:

  • guzy wewnątrzczaszkowe,
  • krwiaki śródczaszkowe,
  • krwotok do przysadki mózgowej,
  • zakrzepicę żył wewnątrzczaszkowych,
  • migrenę,
  • infekcyjne lub chemiczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.

Zespół popunkcyjny – leczenie

Postępowanie terapeutyczne w zespole popunkcyjnym nie zawsze bywa konieczne, gdyż dolegliwości w przeważającej większości przypadków cofają się samoistnie w ciągu kilku dni od ich pojawienia się. Zazwyczaj wystarczające jest pozostawanie chorego w pozycji horyzontalnej i nawadnianie dożylne (w celu szybszego wyrównania utraconej objętości płynu mózgowo-rdzeniowego). Jeśli objawy mają znaczne nasilenie lub trwają długo, stosuje się:

  • zewnątrzoponowe (tj. nadtwardówkowe) iniekcje własnej krwi chorego – postępowanie takie przypuszczalnie przyspiesza proces „zasklepienia” otworu w oponie twardej po wkłutej igle;
  • leki zwężające naczynia mózgowe – takie jak kofeina, tryptany.

W postępowaniu uzupełniającym, mającym na celu wyłącznie zniesienie lub zmniejszenie nasilenia objawów klinicznych zespołu popunkcyjnego, zastosowanie znajdują:

Opublikowano: ; aktualizacja: 10.02.2017

Oceń:
4.2


Może cię

Ból potylicy – przyczyna bólu głowy w okolicy potylicy

Ból głowy może być silny, ostry, tępy czy pulsujący oraz pojawiać się w skroniach. Czasem ...

Migrena – przebieg i leczenie

Aktualna wiedza na temat migreny nie pozwala na trwałe, przyczynowe wyleczenie choroby, natomiast pozwala na ...

Śpiączka farmakologiczna

Śpiączka farmakologiczna, inaczej barbituranowa, polega na zastosowaniu kontrolowanych metod znieczulenia ogólnego w celu zmniejszenia zapotrzebowania ...

Ból z tyłu głowy – jakie są przyczyny bólu głowy z tyłu?

Ból z tyłu głowy może występować ciągle bądź pojawiać się w określonych sytuacjach – przy ...

Jamistość rdzenia kręgowego (syringomielia) – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Syringomielia to inaczej jamistość rdzenia kręgowego. W wyniku choroby w rdzeniu kręgowym powstają jamy, które ...

Drżenie ciała – jakie mogą być przyczyny drżenia mięśni całego ciała?

Drżenie całego ciała jest efektem rytmicznych, mimowolnych lub naprzemiennych ruchów związanych ze sobą grup mięśniowych. ...

Wideo – Migrena – objawy

Migrena jest jednostką chorobową charakteryzującą się napadami bólów głowy, które mają specyficzne cechy. Migreną klasyczną ...

Nerwica – objawy

W zaburzeniach nerwicowych pojawia się zakłócony sposób myślenia, odczuwania i reagowania na bodźce zewnętrzne i ...

Akatyzja – co to jest, jakie są przyczyny, objawy, leczenie

Akatyzja to zaburzenie objawiające się nadmierną potrzebą ciągłego poruszania się. Główną przyczyną niepokoju ruchowego są ...

Wideo – Apraksja

Apraksja to niezdolność do wykonywania wyuczonych, celowych czynności ruchowych przy braku współistniejących zaburzeń uwagi, rozumienia, ...

Nerwoból międzyżebrowy – przyczyny, objawy, leczenie

Nerwoból międzyżebrowy jest częstą przyczyną bólu w klatce piersiowej. Jest on najczęściej wywołany uszkodzeniem nerwów ...

Ropień mózgu – przyczyny, objawy, leczenie

Ropień mózgu powstaje w następstwie zakażenia tkanek w bezpośredniej bliskości tkanek mózgu. Nieleczone stany zapalne ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon