Zaburzenia uwagi i koncentracji

Problemy z koncentracją, brak koncentracji czy niemożność „skupienia się” na wykonywanej czynności – to jedne z najpopularniejszych określeń opisujących zaburzenia uwagi. W nomenklaturze medycznej, koncentracja jest jedną z cech uwagi i oznacza jej zogniskowanie na danym bodźcu czy działaniu. Zaburzenia uwagi i koncentracji są efektem stresu, procesu starzenia się, ale także chorób neurologicznych.

Czym jest koncentracja?

Zaburzenia uwagi należą do tzw. zaburzeń poznawczych. To one właśnie warunkują nabywanie i przyswajanie informacji o świecie oraz pozwalają na systematyzowniu ich w system wiedzy i wymianę z otoczeniem. Obok uwagi, do podstawowych funkcji poznawczych należą:

  • pamięć,
  • myślenie,
  • spostrzeganie zmysłowe,
  • komunikacja.

Rodzaje zaburzeń uwagi

Uwaga stanowi zdolność do selekcji informacji dochodzących do człowieka z otaczającego świata, co pozwala na aktywne skierowanie swoich działań/myśli na określony bodziec. Jest ona opisywana przez wiele cech, do których należą m.in.:

  • zakres uwagi – definiowany jako liczba bodźców rejestrowanych w danym czasie (np. ile szczegółów jesteśmy w stanie dostrzec oglądając rysunek przez 15 sekund),
  • trwałość uwagi – czas, przez jaki dana osoba potrafi utrzymać swoją uwagę na określonym obiekcie/czynności,
  • przerzutność uwagi – zdolność umożliwiająca zmianę obiektu/czynności, na którym dotychczas skupiana była uwaga,
  • podzielność uwagi – zdolność angażowania swojej uwagi w kierunku kilku bodźców/czynności jednocześnie,
  • wybiórczość uwagi – umiejętność kierowania uwagi tylko na wybrane przez siebie bodźce/działania z pominięciem innych bodźców,
  • koncentracja uwagi – jak opisano wyżej.

Zaburzenia uwagi mogą dotyczyć każdej z w/w cech. Upośledzenie koncentracji objawiają się najczęściej niemożnością skupienia uwagi na wykonywanej pracy (np. osoba starsza nie jest w stanie utrzymać swojej uwagi na rozwiązywaniu krzyżówki dłużej niż przez 5 minut). Często również występują zaburzenia dotyczące przerzutności uwagi. Ludzie cechujący się nadmierną przerzutnością uwagi bardzo łatwo i szybko zmieniają obiekt swojej uwagi, z kolei osoby z niedostateczną przerzutnością mają trudności ze zmianą obiektu swoich zainteresowań. Zaburzenia poszczególnych cech uwagi przeważnie współistnieją ze sobą, dlatego też w praktyce zazwyczaj używa się określeń ogólnikowych, potocznych.

Zaburzenia uwagi – przyczyny

Najczęstszymi przyczynami problemów z koncentracją są czynniki zewnętrzne, styl życia, rzadziej jednostki chorobowe. Do głównych czynników wpływających na pogorszenie uwagi należą m.in.:

  • składowe psychiczne – stres, lęk i niepokój, problemy rodzinne, problemy zawodowe, które nie pozwalają skupić uwagi na wykonywanych czynnościach,
  • zaburzenia snu, nieregularny tryb życia (brak potrzebnej ilości snu, zmęczenie),
  • dolegliwości bólowe, szczególnie o charakterze przewlekłym,
  • psychiatryczne jednostki chorobowe (np. alkoholizm, depresja, schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, ADHD),
  • praca w nieadekwatnych do potrzeb warunkach (np. nauka w hałasie).

Większość przyczyn zaburzeń uwagi i koncentracji ma charakter odwracalny i dający się modyfikować, dlatego bardzo ważne jest by prowadzić regularny, zdrowy tryb życia (zdrowe odżywianie, odpowiednia aktywność fizyczna, sen 7-8 godzin), odpowiednio przygotować swoje miejsce pracy.

Zaburzenia uwagi i koncentracji a choroby neurologiczne

Zaburzenia koncentracji występują również w przebiegu chorób neurologicznych, mogą stanowić one pierwszy objaw schorzeń ośrodkowego układu nerwowego, albo pozostałość po przebytych chorobach tego układu.

Zespoły otępienne

Cechą zasadniczą zespołów otępiennych jest upośledzenie pamięci. Obok zaburzeń pamięci dochodzi także do rozwoju dysfunkcji innych dyspozycji poznawczych np. zaburzeń uwagi. Aktualnie najczęstszą przyczyną otępienia w społeczeństwach krajów zachodnich stanowi choroba Alzheimera (AD). Szacuje się, że cierpi na nią ok. 5-10% osób powyżej 65 roku życia i prawie połowa populacji powyżej 80 roku życia, w większości kobiet. Z wiekiem wzrasta ilość zachorowań. We wczesnej fazie choroby osoba chora może zdradzać dyskretne objawy zaburzeń skupienia i koncentracji np.:

  • nie może skupić się dłużej na czytaniu książki,
  • nie jest w stanie do końca wypełnić formularzy,
  • ma się problemy w organizowaniu budżetu domowego,
  • ma trudności w liczeniu,
  • dotychczasowa pasja nie jest w stanie go tak pochłonąć, jak dawniej.

Wraz z zaawansowaniem choroby następuje również nasilenie zaburzeń koncentracji – osoba chora ma problemy z prowadzeniem samochodu, nie może skupić się na obowiązkach domowych (zaniedbuje swoje obowiązki), często ich nie dokańcza. W stadium terminalnym następuje całkowite zniesienie funkcji uwagi.

Stwardnienie rozsiane

Stwardnienie rozsiane jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego należącą do grupy schorzeń zapalno-demielinizacyjnych i stanowiącą najczęstszą przyczynę tego rodzaju zaburzeń. Rozwija się ono najczęściej między 20 a 30 rokiem życia, znacznie rzadziej obserwuje się postacie choroby o wczesnym (przed 18 rokiem życia) bądź późnym początku (po 50 roku życia). Ponadto bardziej narażone na zachorowanie są kobiety, których SM dotyka ok. 2-krotnie częściej niż mężczyzn.

Zaburzenia koncentracji wpisują się bardzo często w obraz chorobowy. Chorzy skarżą się na obniżoną zdolność uczenia się, mają problemy z zapamiętywaniem bieżących informacji. Trudności zauważalne są równie w trakcie rozwiązywania zadań takich jak zapamiętywanie listy słów, fragmentów wierszy czy prozy, skojarzonych par wyrazów, figur geometrycznych lub rysunków.

Problemy te nie wynikają tylko z upośledzenia pamięci, ale również spowodowane są przez zaburzenia uwagi, które nie pozwalają skupić się na wykonywanych zadaniach. Dodatkowym aspektem przyczyniającym się do problemów z koncentracją jest zespół zmęczenia (przewlekłe zmęczenie), nasilający się zwłaszcza po wysiłku, w godzinach popołudniowych.

Pacjenci cierpiący z powodu SM są to głównie ludzie młodzi, zaburzenia pamięci oraz koncentracji są dla nich szczególnie uciążliwymi objawami, które mogą znacznie utrudniać im funkcjonowanie zawodowe i towarzyskie.

Padaczka

Padaczka, inaczej zwana epilepsją to jedno z dłużej znanych człowiekowi schorzeń. Istotą napadów padaczkowych jest samopodtrzymujące się zaburzenia czynności bioelektrycznej mózgu w postaci niekontrolowanych wyładowań elektrycznych szerzących się na kolejne komórki nerwowe, które odpowiedzialne jest za powstawanie objawów epilepsji. Upośledzenie pamięci dotyczy głównie choroby atakującej płaty skroniowe mózgu.

Podłoże zaburzeń koncentracji i pamięci występujących w padaczce jest wieloczynnikowe.

  • Najczęściej obserwowane są zaburzenia zachowania oraz uczenia się z powodu tej samej przyczyny, która leży u podłoża padaczki.
  • Epilepsja może być odpowiedzialna za zmiany w mózgu poprzez metaboliczne i toksyczne efekty neuroprzekaźników i samych napadów padaczkowych.
  • Mniejszy wpływ ma farmakoterapia i leczenie neurochirurgiczne.

Akcentowana jest także rola stanów emocjonalnych i motywacji chorych. Wiadomo, bowiem, iż spora grupa chorujących dzieci i młodzieży nie osiąga zadowalających rezultatów w nauce z powodu obniżania wymagań stawianych im przez rodziców, nauczycieli i ich samych (stygmatyzacja padaczką).

Ponadto wykazano, że osoba chora na epilepsję, która, pomimo dobrej kontroli ataków padaczki, nie pracuje zawodowo, nie pielęgnuje swoich zainteresowań i nie rozwija kontaktów społecznych ma zwiększone ryzyko zachorowania na zespół otępienny w przebiegu padaczki. Dlatego bardzo istotna jest kontynuacja nauki, czynny udział w życiu towarzyskim oraz aktywne realizowanie swoich pasji.

Procesy rozrostowe ośrodkowego układu nerwowego

Do procesów rozrostowych mózgu zaliczyć można m.in. guzy łagodne, nowotwory złośliwe, tętniaki naczyń mózgowych czy różnego rodzaju torbiele. Mogą one powodować zaburzenia koncentracji poprzez uciskanie lub naciekanie struktur mózgu odpowiedzialnych za procesy poznawcze. Schorzenia te występują w każdym wieku. Problemy z koncentracją, pojawiające się dość nagle, zmiana zachowania chorego (np. zmiana temperamentu pacjenta – chory wcześniej uchodził za osobę spokojną, od pewnego czasu stał się bardziej agresywny, wybuchowy) mogą być pierwszymi objawami chorób rozrostowych.

Urazy czaszkowe

Wszelkie uszkodzenia centralnego układu nerwowego mogą przebiegać z zaburzeniami uwagi. Po urazach mózgu może dochodzić zarówno do długotrwałego upośledzenia jak i do przejściowych problemów z koncentracją.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Jak zachować dobrą pamięć?

W starszym wieku pamięć słabnie. To proces nieuchronny, ale bardzo zróżnicowany. Niektórzy tracą jasność umysłu ...

Jak myśli dziecko?

Dzięki rozwojowi badań psychologów prenatalnych rodzące się dziecko nie jawi się jako bezradne i niezdolne ...

Wideo – Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego

Płyn mózgowo-rdzeniowy badamy wówczas, gdy podejrzewamy: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie korzeni rdzeniowych, krwawienie ...

Depresja a choroby neurologiczne

Depresja bardzo często towarzyszy chorobom neurologicznym. Objawy depresji mogą pojawić się u chorych na stwardnienie ...

Elektroencefalografia (badanie EEG)

Elektoencefalografia, czyli badanie EEG jest użyteczne w diagnozowaniu wielu chorób ośrodkowego układu nerwowego. Na podstawie ...

Padaczka u dziecka

Padaczka jest chorobą centralnego układu nerwowego. Przyczyną choroby są niekontrolowane i gwałtowne wyładowania pomiędzy komórkami ...

Karbamazepina – badanie stężenia

Badanie karbamazepiny wykonujemy w celu monitorowania jej stężenia we krwi podczas leczenia, dzięki temu możemy ...

Zaburzenia pamięci – przyczyny, objawy, jakie choroby ją powodują?

Zaburzenia pamięci pojawiają się głównie wraz z wiekiem. Przyczyną problemów z pamięcią mogą być choroby ...

Stwardnienie rozsiane

Przyczyny rozwoju stwardnienia rozsianego są nadal nie do końca poznane. Wiadomo, że istotą choroby jest ...

Co na pamięć i koncentrację?

Jest wiele sposobów, by poprawić pamięć i koncentrację, zdolności percepcyjne i wydolność organizmu. Odpowiednio długi ...

Stwardnienie rozsiane – diagnostyka i leczenie

Stwardnienie rozsiane jest schorzeniem, przebiegającym skrycie, które przez wiele miesięcy (nawet lat) często nie daje ...

Wideo – Badanie EEG

Badanie EEG wykonuje się celem oceny czynności bioelektrycznej mózgu, która ulega zaburzeniu w różnych chorobach. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon