Ręka szponiasta – przyczyny, objawy, jak wygląda i jak się leczy?

Ręka szponiasta jest charakterystycznym objawem uszkodzenia nerwu łokciowego. Może dojść do trwałego uszkodzenia nerwu w wyniku jego uszkodzenia, urazu związanego z przecięciem. Niekiedy powstanie ręki szponiastej ma charakter czasowy i odwracalny np. w wyniku patologicznego ucisku na nerw łokciowy. Dysfunkcję nerwu łokciowego można leczyć zachowawczo lub operacyjnie.

Co to jest ręka szponiasta i jak wygląda?

Ręka szponiasta jest terminem określającym charakterystyczne ułożenie ręki, a konkretnie palców powstałym w wyniku uszkodzenia lub porażenia nerwu łokciowego. Nerw łokciowy jest nerwem obwodowym, mieszanym – zawiera włókna czuciowe oraz ruchowe. W dużym uproszczeniu można określić, że nerw łokciowy zaopatruje palec V, IV oraz połowicznie palec III, a także częściowo inne mięśnie dłoni we włókna nerwowe czuciowo-ruchowe. Uszkodzenie lub porażenie nerwu łokciowego będzie prowadzić do nienaturalnego ustawienia palca IV i V. Palec IV i V ulega wyprostowaniu w stawach śródręczno-paliczkowych oraz zgięciu w stawach międzypaliczkowych. Dodatkowo prowadzi do odwiedzenia palca V.

Patologiczne ułożenie palców IV i V przypominają ułożenie szponów, stąd efekt porażenia nerwu łokciowego określa się ręką szponiastą. Zniesienie unerwienia czuciowo – ruchowego palców ręki prowadzi do przykurczów mięśni palców oraz mięśni zlokalizowanych w śródręczu.

Ręka szponiasta – przyczyny

Jak wspomniano powyżej główną przyczyną powstania ręki szponiastej jest uszkodzenie lub porażenie nerwu łokciowego. W trakcie diagnostyki ręki szponiastej należy określić czy przyczyna powstania ręki szponiastej jest odwracalna czy nieodwracalna. Niektóre przyczyny udaje się usunąć i problem ręki szponiastej można wyleczyć.

Główne przyczyny prowadzące do powstania ręki szponiastej:

  • uraz, w tym również przerwanie ciągłości nerwu łokciowego;
  • ucisk wywołany przez struktury znajdujące się w obrębie nerwu łokciowego;
  • ucisk okolicy stawu łokciowego wywołany przez długotrwałe opieranie się o łokcie, kontakt z krawędzią szyby w samochodzie;
  • zespół kanału nerwu łokciowego;
  • nawrotowe przemieszczenie nerwu.

Uszkodzenie nerwu łokciowego, porażenie, ucisk

Nerw łokciowy położony jest niezbyt głęboko w strukturach mięśniowych, szczególnie jeśli rozpatrujemy okolicę stawu łokciowego, gdzie przebiega prawie pod skórą. Bezpośredni uraz w okolicy stawu łokciowego prowadzi do stłuczenia nerwu łokciowego. Po urazie nerwu pojawia się ostry palący ból przebiegający przez całe przedramię, aż do palców ręki (prąd w palcach). Następnie odczuwa się mrowienie i drętwienie lub niedowład palca IV i V ręki. Uderzenie w okolice łokcia może powodować okresowe porażenie nerwu łokciowego. Urazy związane ze złamaniami końców bliższych kości przedramienia – szczególnie wieloodłamowe, mogą wywołać czasowe lub trwałe uszkodzenie nerwu. Do uszkodzenia nerwu łokciowego może dojść w przypadku powstania ran ciętych przedramienia.

Ucisk na nerw łokciowy w wyniku którego może powstać ręka spastyczna może być wywołany przez:

  • pasmo łącznotkankowe znajdujące się między przegrodą międzymięśniową przyśrodkową, a głową przyśrodkową mięśnia trójgłowego;
  • zbyt duża głowa przyśrodkowa lub ścięgno mięśnia trójgłowego;
  • tkankę łączną znajdującą się nad bruzdą nerwu łokciowego;
  • mięsień nadkłykciowo-łokciowy;
  • zmiany zlokalizowane w okolicy dołu łokciowego: torbiele galaretowate, przerośnięta błona maziowa.

Zespół kanału nerwu łokciowego jest rodzajem neuropatii związanej z uwięźnięciem nerwu łokciowego w tunelu, który utworzony jest przez struktury otaczające nerw łokciowy. W fizjologicznych warunkach, podczas zgięcia w stawie łokciowym dochodzi do rozciągnięcia nerwu łokciowego oraz zwężenia kanału przez, który przebiega nerw łokciowy. W wyniku patologicznych przemian może dojść do nieprawidłowego rozrostu tkanki łącznej, która może powodować powstanie ucisku nerwu łokciowego oraz dawać objawy ręki szponiastej.

Ręka szponiasta – objawy

Ręka szponiasta jest ostatecznym objawem związanym z porażeniem nerwu łokciowego. Jeśli jest rozwijający się patologiczny proces w obrębie przedramienia, pacjenci będą odczuwać objawy zwiastujące ucisk nerwu. Jeśli ręka szponiasta powstaje tuż po urazie (złamanie, rana cięta) może świadczyć o trwałym uszkodzeniu nerwu łokciowego. Przywrócenie sprawności palców ręki wymaga leczenia operacyjnego oraz długiej rehabilitacji.

Rozwijający się patologiczny ucisk nerwu łokciowego będzie dawał początkowo objawy drętwienia i mrowienia palca V i IV ręki. Ból przeważnie zlokalizowany jest w okolicy łokcia. Pacjenci mogą natomiast odczuwać promieniowanie bólu do palców po stronie przyśrodkowej przedramienia. Osoby wykonujące precyzyjną pracę mogą zauważyć u siebie szybszą męczliwość rąk, niezgrabność palców, niekiedy przedmioty, którymi wykonują pracę mogą wypadać im z rąk.

Zaawansowane porażenie nerwu łokciowego może prowadzić do zaniku mięśni kłębiku oraz mięśni międzykostnych. Zginacze oraz prostowniki zachowują swoją funkcję ponieważ unerwione są przez pozostałe nerwy: pośrodkowy i promieniowy. Finalnie dochodzi do szponiastego ustawienia ręki. Patologiczne ustawienie dotyczy szczególnie palca IV i V – wyprost w stawie śródręczno-paliczkowym oraz zgięcie w stawach międzypaliczkowych. Opisywane uszkodzenie należy odróżniać od tego czym jest ręka błogosławiąca (wtedy uszkodzony jest nerw pośrodkowy) i ręka opadająca (uraz dotyczy nerwu promieniowego).

Leczenie porażenie nerwu łokciowego

Leczenie chirurgiczne podejmuje się w przypadku uszkodzenia nerwu łokciowego w wyniku przecięcia lub uszkodzenia w przebiegu wieloodłamowego złamania końca bliższego kości przedramienia. Po zabiegu konieczna jest rehabilitacja.

Operacja nie jest konieczna w przypadku lżejszego porażenia nerwu łokciowego, które leczy się zachowawczo stosując poduszki ochronne na łokcie, zmianę nawyków związanych z opieraniem się na łokciach na twardym podłożu. Unikanie maksymalnego zgięcia w łokciach. Niekiedy można zostawać unieruchomienie stawu łokciowego w szynie gipsowej lub ortezie.

Bibliografia

„Neurologia Tom 1 i 2” – W. Kozubski, P. Liberski – Wydawnictwo lekarskie PZWL, Warszawa 2013,

„Ręka, łokieć, ramię” – pod redakcją T. Sz. Gaździk, Wrocław 2010.

„Traumatologia narządu ruchu, tom 2” – D. Tylman, A. Dziak, Warszawa 1996.

Opublikowano: ; aktualizacja: 26.03.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Ból przedramienia – jakie ma przyczyny i jak leczyć ból ręki w przedramieniu?

Ból przedramienia to częsta dolegliwość związana zwykle z urazem mechanicznym lub przeciążeniem kończyny górnej. Przyczyną ...

Porażenie nerwu promieniowego – jakie są objawy uszkodzenia nerwu promieniowego?

Nerw promieniowy to jeden z nerwów splotu ramiennego. Dość często dochodzi do jego uszkodzenia lub ...

Złamania kości śródręcza

Złamania kości ręki dotyczą głównie sportowców uprawiających boks. Innymi przyczynami takich urazów mogą być różnego ...

Wybity bark (zwichnięcie stawu ramiennego) – przyczyny, objawy i rehabilitacja

Zwichnięcie stawu barkowego (ramiennego) określane jest potocznie jako wybicie barku. Przyczyną tego uszkodzenia jest upadek ...

Objaw Trendelenburga – co to jest i jak leczyć dodatni wynik testu Trendelenburga?

Objaw Trendelenburga to opadanie miednicy podczas stania na jednej nodze. Dodatni objaw Trendelenburga świadczy o ...

Przykurcz Volkmanna – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja, ćwiczenia

Przykurcz Volkmanna, określany przykurczem niedokrwiennym ręki, jest postępującym zwyrodnieniem i martwicą nerwów oraz mięśni na skutek ...

Ból uda – przyczyny i leczenie bólu w udzie

Bóle uda są powszechną dolegliwością zarówno u ludzi młodych, aktywnych fizycznie, jak i osób w ...

Artroskopia kolana – wskazania, przebieg, rekonwalescencja, rehabilitacja, ćwiczenia, powikłania

Artroskopia kolana oznacza badanie inwazyjne stawu. Polega na wprowadzeniu do jego wnętrza specjalnej metalowej rurki ...

Bóle krzyża – jakie są przyczyny, co pomaga i jak leczyć ból w krzyżu?

Ból krzyża, czyli ból w dole pleców, to ból kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym. Bóle krzyżowe ...

Zakwasy – przyczyny i objawy – jakie są sposoby na zakwasy?

Zakwasy (np. zakwasy po bieganiu, zakwasy brzucha, zakwasy w nogach) nie są przyjemnym doznaniem. Przyczyną ...

Przyczyny bólu mięśni

Ból mięśni, czyli mialgia jest niespecyficznym objawem. Może być konsekwencją nadmiernego przeciążenia organizmu na przykład ...

Uszkodzenie i porażenie nerwu łokciowego

Nerw łokciowy to jeden z nerwów splotu ramiennego. Jest nerwem mieszanym to znaczy, że zakres ...

Komentarze (0)