Żywienie pozajelitowe – wskazania, przebieg, preparaty, powikłania

Żywienie pozajelitowe to sposób odżywiania stosowany w chorobach z upośledzonym wchłanianiem pokarmu w jelitach. Wskazaniem do żywienia parenteralnego bywają oparzenia przewodu pokarmowego czy chemioterapia. Preparaty to mieszanki wszystkich składników odżywczych. Po przeszkoleniu żywienie pozajelitowe można prowadzić w warunkach domowych. Aby uniknąć powikłań, np. w postaci infekcji, należy zachować sterylność.

Żywienie pozajelitowe – na czym polega?

Żywienie pozajelitowe nazywane jest też żywieniem dożylnym oraz parenteralnym. Żywienie parenteralne to sposób podawania wszystkich składników odżywczych oraz wody bezpośrednio do krwi z pominięciem przewodu pokarmowego. Karmienie pozajelitowe obejmuje dostarczanie białka, tłuszczu, węglowodanów, elektrolitów, pierwiastków śladowych i witamin w specjalnych mieszankach przygotowywanych zgodnie z zapotrzebowaniem organizmu pacjenta według wytycznych lekarza prowadzącego. Mieszanki podaje się prosto do krwiobiegu (żywienie kroplówką), najczęściej poprzez cewnik umieszczony na stałe na klatce piersiowej założony do żyły głównej, z której krew płynie bezpośrednio do serca.

Drugi sposób podawania pokarmu pozajelitowo polega na wkraplaniu go do żył obwodowych za pomocą wenflonu. Metoda ta jest stosowana krótkotrwale i niesie ryzyko zapalenia żył. Żywienie pozajelitowe umożliwia pacjentom długie życie i normalne funkcjonowanie w społeczeństwie. Staje się integralnym elementem życia osób, które nie mogą przyjmować jedzenia poprzez przewód pokarmowy. Metoda ta znajduje zastosowanie zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Żywienie pozajelitowe dzieci zapewnia im prawidłowy wzrost i rozwój.

Jakie są wskazania do żywienia pozajelitowego?

Żywienie parenteralne stosuje się, gdy wchłanianie składników pokarmowych z przewodu pokarmowego jest niewystarczające lub całkowicie niemożliwe. W wielu przypadkach jest to jedyny sposób na uchronienie pacjenta przed śmiercią głodową. Żywienie pozajelitowe wprowadza się w:

  • w rozległych oparzeniach, szczególnie gdy dotyczą przewodu pokarmowego,
  • u dzieci z wadami wrodzonymi układu pokarmowego oraz u wcześniaków, u których przewód pokarmowy nie jest wystarczająco rozwinięty,
  • w okresie chemioterapii i radioterapii (w niektórych przypadkach),
  • w śpiączce i innych przypadkach pozostawania przez dłuższy czas w stanie utraty świadomości,
  • w niedrożności przewodu pokarmowego, w przetokach przewodu pokarmowego,
  • w okresie okołooperacyjnym u chorych niedożywionych lub wyniszczonych,

Karmienie dożylne wdraża się ponadto w zespole jelita krótkiego (po usunięciu fragmentów jelita), w zaburzeniach wchłaniania jelitowego, w chorobie Leśniowskiego-Crohna, także w ostrym zapaleniu trzustki. Niekiedy pozajelitowo żywi się osoby w ciężkich stanach anoreksji i bulimii.

Żywienie pozajelitowe a żywienie enteralne

Żywienie pozajelitowe i enteralne to dwa zupełnie odmienne sposoby postępowania leczniczego stosowane w innych chorobach. W żywieniu pozajelitowym (parenetralnym) składniki odżywcze podaje się do krwi z pominięciem przewodu pokarmowego, natomiast w żywieniu enetralnym (dojelitowym) bezpośrednio do żołądka lub do jelit. Gdy taki sposób karmienia jest wymagany na krótko, stosuje się żywienie przez zgłębnik założony przez nos. W sytuacji, gdy żywienie dojelitowe konieczne jest przez miesiące i lata, stosuje się karmienie przez PEG przetokę odżywczą umieszczoną w otworze w jamie brzusznej.

Karmienie dojelitowe jest wykorzystywane przy:

  • nowotworach nosa, gardła i krtani,
  • chorobach neurologicznych wywołujących zaburzenia połykania (dysfagią),
  • innych chorobach, np. AIDS, mukowiscydozie, operacjach odtwórczych okolicy twarzy.

Żywienie parenteralne – preparaty do odżywiania

Mieszanki do żywienia pozajelitowego są złożone ze specjalnie przygotowanych składników możliwych do wprowadzania bezpośrednio do krwi, które pokrywają zapotrzebowanie organizmu. Zawierają one węglowodany, tłuszcze w postaci emulsji, aminokwasy, wodę, elektrolity, pierwiastki śladowe i witaminy. Węglowodany powinny pokrywać 60–80 proc. zapotrzebowania organizmu na energię, a tłuszcze – 20–40 proc. Aminokwasów nie uwzględnia się w puli energii, gdyż mają być wykorzystywane do celów budulcowych.

Węglowodany podaje się najczęściej w postaci roztworów glukozy. Tłuszcze w mieszance to tłuszcze nienasycone pozyskiwane z olejów roślinnych i rybich, aminokwasy natomiast są pozyskiwane syntetycznie. Karmienie pozajelitowe obejmuje również dostarczanie sodu, potasu, wapnia, magnezu i fosforu (w postaci ich soli), żelaza, cynku, miedzi, manganu, molibdenu, selenu, chromu, fluoru i jodu oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczu i w wodzie. Preparaty do żywienia pozajelitowego muszą być jałowe i przygotowywane w sterylnych warunkach, aby minimalizować ryzyko infekcji.

Jak wygląda żywienie pozajelitowe w domu?

Pacjenci karmieni pozajelitowo nie są skazani na pobyt w szpitalu przez całe życie. Prowadzą oni żywienie pozajelitowe w warunkach domowych. W tym celu muszą przejść szczegółowe przeszkolenie dotyczące samodzielnego sporządzania mieszanek, ich podawania i postępowania z cewnikiem. Duży nacisk kładzie się na znaczenie czystości i sterylności, ponieważ podawanie pokarmu do krwi zwiększa ryzyko infekcji. Właśnie infekcje są najczęstszym powikłaniem żywienia pozajelitowego.

Rzadko zdarzają się przypadki odmy opłucnowej, nakłucia tętnicy i posocznicy. Powikłania metaboliczne to hipokalemia, hipofosfatemia i hipomagnezemia czyli niedobory potasu, fosforu i magnezu we krwi, a także hiperglikemia (wysoki poziom cukru we krwi) występująca często na początku terapii.

Sam proces podawania mieszanki składników odżywczych jest długotrwały. To, jak długo trwa żywienie pozajelitowe, zależy od kiedy proceder jest stosowany. Początkowo trwa nawet 20 godzin, co oznacza, że pacjent przez większość doby jest podłączony pod kroplówkę. Stopniowo skraca się czas podawania mieszanek i wydłuża przerwy między karmieniem. Osoby odżywiające się w ten sposób latami najczęściej przyjmują mieszanki w nocy podczas snu, a w dzień funkcjonują normalnie – chodzą do szkoły, pracy, spotykają się z ludźmi

Opublikowano: ; aktualizacja: 08.03.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Dieta na zmarszczki – dieta na opóźnienie starzenia skóry

O kondycji skóry decyduje odpowiednia jej pielęgnacja i wybór właściwych kosmetyków. By zapobiegać starzeniu się ...

Co wypłukuje witaminy i składniki mineralne z organizmu?

Odpowiedni poziom witamin i składników mineralnych w organizmie nie zależy tylko od ilości dostarczanych wraz ...

Wideo – Tłuszcze nasycone i kwasy tłuszczowe trans

Tłuszcz jest jednym z niezbędnych składników odżywczych w naszej diecie. Wiadomo jednak, że są tłuszcze ...

Dieta w kamicy struwitowej i cystynowej

Kamica struwitowa występuje częściej u kobiet, które często chorują na choroby infekcyjne układu moczowego. Utworzony ...

Witarianizm – zasady, efekty, jadłospis i wpływ na zdrowie diety witariańskiej

Witarianizm do dieta, w jadłospisie której występują jedynie surowe, nieprzetworzone produkty spożywcze, stąd określana bywa ...

Dieta na wzmocnienie naczyń krwionośnych – sposób na pękające naczynka

Dieta na wzmocnienie naczynek to jeden ze sposobów na teleangiektazje, czyli tzw. pajączki. Aby zapobiec ...

Odchudzanie a laktacja

Po narodzinach dziecka każda kobieta pragnie wrócić do dawnej sylwetki. Odchudzanie zaraz po porodzie jest ...

Co obniża poziom cukru we krwi?

Glukoza to cukier prosty stanowiący podstawowe źródło energii dla komórek ludzkiego organizmu. Utrzymujący się długotrwale ...

Barwniki spożywcze - czy są bezpieczne dla zdrowia?

Barwniki spożywcze, oznaczane na etykietach literą E z trzycyfrową liczbą, są dla konsumentów enigmatycznymi i ...

Które ryby wybierać? Które są najzdrowsze?

Ryby powinny znaleźć się w diecie przynajmniej dwa razy w tygodniu. W wielu domach jednak ...

Dieta przyspieszająca przemianę materii

W pogoni za szczupłą sylwetką często sięgamy po restrykcyjne diety, które mają zapewnić widoczną utratę ...

Laktoowowegetarianizm – co można jeść, wady, zalety, jadłospis

Laktoowowegetarianizm to odmiana wegetarianizmu zakładająca stosowanie diety bez mięsa, jednak z uwzględnieniem jajek i niektórych ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon