Zapalenie gardła i migdałków – przyczyny, objawy, leczenie

Ostre zapalenie gardła, któremu często towarzyszy także zapalenie migdałków podniebiennych, najczęściej spowodowane jest infekcją wirusową, natomiast u dzieci częstą przyczyną są także bakterie (wówczas jest to tak zwana angina). Objawy zapalenia gardła to głównie ból gardła i problemy z przełykaniem. Leczenie zapalenia ściśle zależy od przyczyny, która ją wywołała. Stosuje się leki przeciwwirusowe lub antybiotyki.

Jak można się zarazić?

Ostre zapalenie gardła i migdałków podniebiennych jest wywoływane zakażeniem. U dorosłych powodem jest najczęściej infekcja wirusowa (90–95% przypadków), natomiast u dzieci bakteryjna (w większości przypadków wywoływana przez paciorkowca beta-hemolizującego grupy A – czyli angina). Najczęściej, zarówno bakteryjnym, jak i wirusowym zapaleniem gardła można się zarazić od osoby chorej – drogą kropelkową lub przez kontakt bezpośredni. Rzadziej zarażać mogą osoby nie mające objawów choroby.

W przypadku zakażeń wirusowych układu oddechowego – okres wylęgania, czyli okres od zakażenia do rozwinięcia się objawów ostrego zapalenia gardła i migdałków wynosi od 1 do 6 dni, a zakaźności 1–2 dni przed pojawieniem się objawów i nawet do 3 tygodni po chorobie.

Jeśli chodzi o bakteryjne zapalenie gardła, objawy pojawiają się od 12 godzin do 4 dni. Chory może zakażać inne osoby do doby od rozpoczęcia antybiotykoterapii lub nawet 7 dni, gdy nie stosuje leczenia. Najwięcej osób choruje późną jesienią, zimą oraz wczesną wiosną.

Objawy zapalenia gardła

Objawy ostrego zapalenia gardła zależą od etiologii choroby. W przypadku zapalenia wirusowego najczęstszym objawem jest ból gardła – kłujący, piekący, drapiący, powodujący problemy z przełykaniem. Gardło jest zaczerwienione. Mogą wystąpić także inne objawy, takie jak:

  • bóle mięśni i stawów,
  • bóle głowy,
  • zapalenie spojówek,
  • nieżyt nosa,
  • kaszel,
  • powiększenie węzłów chłonnych,
  • temperatura ciała może być nieznacznie podwyższona lub w normie.

W przypadku bakteryjnego zapalenia gardła i migdałków charakterystyczny jest nagły początek choroby (silny ból gardła i ból podczas przełykania) oraz gorączka, zwykle wysoka. Występuje ból głowy, bóle mięśni, nudności i wymioty (zwykle u dzieci), powiększenie i tkliwość węzłów chłonnych szyjnych przednich. Gardło jest zaczerwienione, błona śluzowa obrzęknięta. Widoczne są naloty na podniebieniu i migdałkach. Język jest zwykle charakterystycznie malinowy. Kaszel i nieżyt nosa nie występują – objawy te są charakterystyczne dla infekcji wirusowych.

Jak rozpoznać zapalenie gardła i migdałków?

W kontekście późniejszego leczenia bardzo ważne jest rozróżnienie ostrego zapalenia gardła i chorych migdałków o etiologii wirusowej od anginy. W tym celu oprócz wywiadu i badania przedmiotowego można wykonać posiew wymazu z gardła i migdałków (na którego wyniki jednak długo się czeka) lub specjalne szybkie testy na obecność antygenu paciorkowca beta-hemolizującego z grupy A (PBHA).

Gdy wynik takiego testu jest dodatni, zakażenie bakteryjne jest potwierdzone. Ujemny wynik u dorosłego wyklucza zakażenie, natomiast u dziecka należy jeszcze dla pewności wykonać posiew. Dla lekarza w celu postawienia ostatecznej diagnozy nadal najważniejsze pozostaje dokładne zbadanie pacjenta i wywiad przeprowadzony z chorym.

Leczenie zapalenie gardła i migdałków

Większość zapaleń gardła i migdałków ustępuje samoistnie po kilku dniach, bez względu na leczenie. Leczenie, jak już wcześniej wspomniano, zależy od czynnika etiologicznego.

W przypadku zakażeń wirusowych leczenie jest zwykle objawowe – stosuje się leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne (paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne) oraz preparaty o miejscowym działaniu, zmniejszające ból gardła. Ważne jest odpowiednie nawodnienie organizmu i odpoczynek.

Aby skutecznie zwalczyć i wyeliminować wirusa oraz zmniejszyć ryzyko wystąpienia infekcji wirusowej w przyszłości, stosuje się leki przeciwwirusowe. Skutecznym lekiem na grypę i przeziębienie jest inozyna. Preparat dostępny jest bez recepty i może być stosowany przez dzieci, które ukończyły pierwszy rok życia. Inozyna działa immunostymulująco – poprzez zwiększenie odporności.

W przypadku anginy bakteryjnej stosuje się dodatkowo antybiotykoterapię. Antybiotyk powinno się stosować długo, nawet 10 dni, mimo że objawy mijają zwykle wcześniej (już po około 4 dniach). Leczenie należy monitorować i w przypadku nieskuteczności zmienić stosowany antybiotyk na inny.

Powikłania zapalenia gardła i migdałków

Jest ważne, by nie dopuścić do powikłań zapalenia gardła i migdałków. W zapaleniu paciorkowcowym mogą wystąpić powikłania ropne – ropień okołogardłowy, ropne zapalenie węzłów chłonnych, ucha środkowego, zatok przynosowych. Dodatkowo antygeny bakterii są bardzo podobne do antygenów w organizmie człowieka i może dojść (rzadko u dorosłych, raczej u dzieci) do reakcji autoimmunologicznej, gdy przeciwciała wytworzone przeciwko antygenom bakteryjnym zaczną atakować własne tkanki.

Może rozwinąć się wtedy gorączka reumatyczna lub zapalenie kłębuszków nerkowych. Objawy gorączki reumatycznej pojawiają się zwykle około 3 tygodni od zapalenia gardła. Mogą wystąpić zmiany zapalne w obrębie dużych stawów, zapalenie serca mogące doprowadzić do wad zastawkowych (zazwyczaj zastawki mitralnej), guzki podskórne, rumień brzeżny, tzw. pląsawice Sydenhama (mimowolne ruchy mięśni twarzy i kończyn, labilność emocjonalna, osłabienie) oraz inne objawy.

Nawracające paciorkowcowe zapalenie gardła i migdałków może prowadzić do przerostu migdałków. Ze względu na te powikłania bardzo ważne jest prawidłowe i odpowiednio długo trwające leczenie zapalenia gardła, zwłaszcza u dzieci.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Bakteryjne a wirusowe zapalenie gardła

Zapalenie gardła to jedna z najczęstszych infekcji, na którą zapadają zarówno dorośli, jak i dzieci. ...

O czym świadczą naloty na migdałkach?

Migdałki to niewielkie narządy odpowiedzialne za odporność organizmu. Są podatne na wiele różnych stanów chorobowych: ...

Zapalenie migdałków

Zapalenie błony śluzowej migdałków podniebiennych wywołane jest zakażeniem lub podrażnieniem. Przyczyną są zwykle wirusy, bakterie ...

Ropne zapalenie gardła

Zapalenie gardła może być wywoływane przez bakterie, wirusy bądź grzyby. Za ropne zapalenie gardła odpowiadają ...

Sposoby na chore gardło

Typowe objawy chorego gardła to: drapanie, pieczenie, kłucie i ból gardła przy przełykaniu. Pacjenci skarżą ...

Przyczyny zapaleń gardła

Infekcje gardła rozwijają się na podłożu zakażenia wirusowego i bakteryjnego. W pierwszej fazie zakażenie wirusowe ...

Zapalenie gardła

Stan zapalny błony śluzowej gardła to typowa dolegliwość dla każdej grupy wiekowej w okresie zimowym ...

Przekrwione gardło – zapalenie czy angina?

Pacjenci często zgłaszają się do lekarza z objawami, takimi jak ból, podrażnienie, suchość czy przekrwienie ...

Co na zapalenie gardła?

Zapalenie gardła to schorzenie wywołane przez bakterie, wirusy lub grzyby. Obejmuje błonę śluzową oraz migdałki ...

Jak leczyć przewlekłe zapalenie gardła?

Objawy przewlekłego zapalenia gardła, takie jak ból podczas przełykania, drapanie i pieczenie, są wynikiem stanu ...

Ból gardła – objawy, przyczyny i leki na bolące gardło

Przyczyną bólu gardła jest zazwyczaj infekcja wirusowa. Ostremu bólowi towarzyszy gorączka, kaszel czy katar. Objawy ...

Przeziębienie

Przyczyną przeziębienia są wirusy, a nie bakterie. Do objawów zalicza się złe samopoczucie, uczucie drapania ...

Komentarze (0)