Ból rzepki – co to znaczy, jakie są przyczyny, jak leczyć, kiedy operacja?

Staw kolanowy porusza się dzięki małej, trójkątnej kości, którą jest rzepka. Ułatwia ona mechanizm wyprostu stawu kolanowego oraz ochrania go przed urazami zewnętrznymi. Kłujący ból rzepki jest częstą przypadłością u osób w różnym wieku i może mieć różnorodne przyczyny. Wskutek uderzenia czy upadku mogą się przytrafić urazy rzepki, np. złamanie czy zwichnięcie, które wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Większość dolegliwości ma jednak związek z aktywnością sportową, w wyniku której dochodzi do zmian przeciążeniowo-zwyrodnieniowych. Warto udać się do specjalisty i zdiagnozować problem, ponieważ nieleczony ból rzepki może prowadzić do wielu powikłań w stawie kolanowym.

Od czego boli rzepka – chondromalacja

Chondromalacja oznacza rozmiękanie chrząstki stawowej, która pokrywa rzepkę kolanową. Chondromalacja może być konsekwencją urazów, przeciążeń lub być powiązana z martwicą kości, niewłaściwym położeniem rzepki lub słabymi mięśniami stawu kolanowego. Rzepka robi się miękka, pęka i powstają w niej szczeliny, których odsłonięcie powoduje ból pod rzepką w kolanie i nawracający stan zapalny. Utrudnione jest dłuższe siedzenie, pojawia się ból rzepki przy chodzeniu, kucaniu, klęczeniu oraz w trakcie wchodzenia po schodach.

Można również odczuwać sztywność stawu, jego blokowanie czy trzeszczenie podczas ruchów. Choroba dotyczy najczęściej ludzi młodych i – niestety – przyczynia się do powstania trwałych zmian zwyrodnieniowych, które upośledzają funkcję kolana wskutek braku odpowiedniego leczenia.

Przyczyna bólu rzepki – złamanie

Najczęściej przyczyną jest uraz rzepki poprzez uderzenie lub upadek na ziemię. Zdarzają się również złamania przez zwichnięcie, wskutek infekcji czy chorób metabolicznych. Złamanie rzepki daje charakterystyczne objawy: nagły, ostry ból, obrzęk i krwiak, zniekształcenie obrysów rzepki oraz ograniczenie wyprostu kolana.

Z podejrzeniem urazu należy jak najszybciej udać się na pogotowie. Zdjęcie RTG lub rezonans magnetyczny potwierdzi uraz rzepki.

Leczenie obejmuje założenie gipsu na staw kolanowy na około 6 tygodni lub zabieg operacyjny, jeśli doszło do złamania z przemieszczeniem rzepki lub jej rozerwania.

Ból rzepki w kolanie a zwichnięcie

Zwichnięcie oznacza przemieszczenie rzepki w kolanie z bruzdy międzykłykciowej kości udowej w nieprawidłowym kierunku, najczęściej do boku. Dotyczy to zwłaszcza dzieci, u których występują anomalia anatomiczne (np. koślawe kolana, nieprawidłowa budowa i ustawienie rzepki) czy słabe napięcie mięśni i dochodzi do jej nawykowego zwichnięcia.

Inne przyczyny obejmują m.in.: dysplazję stawu rzepkowo-udowego, wiotkość stawów czy wcześniejszy uraz stawu kolanowego. Zdarza się, że przemieszczona rzepka wraca na swoje miejsce i jest to uraz niegroźny.

Większość zwichnięć to jednak poważne urazy wymagające natychmiastowej interwencji lekarskiej. Pojawiają się wtedy charakterystyczne objawy, takie jak silny ból w rzepce, obrzęk, powiększenie zarysu stawu, krwawienie wewnątrzstawowe oraz ograniczenie ruchomości stawu. Taki uraz może również uszkodzić inne struktury (np. więzadła trzymające rzepkę) oraz spowodować oderwanie elementu kostnego lub uszkodzenia łąkotek.

Ból rzepki – przyczyną kolano skoczka

Kolano skoczka oznacza uszkodzenie więzadła rzepki w miejscu, które określamy wierzchołkiem. Wskutek sumujących się przeciążeń stawu kolanowego, związanych z częstymi wyskokami i lądowaniem na stopach, dochodzi do niszczenia struktur więzadła. Dotyczy to więc nie tylko narciarzy, ale także siatkarzy, koszykarzy czy szczypiornistów.

Oprócz charakterystycznego bólu pod rzepką w okolicy wierzchołka pojawia się obrzęk i ograniczenie funkcji kolana. Dolegliwości bólowe, w zależności od stopnia przeciążenia więzadła rzepki są delikatne, lekko lub mocniej nasilone i występują początkowo po aktywności fizycznej, a następnie już w trakcie. Zaawansowane zmiany powodują silny ból rzepki przy zginaniu kolana, a więc również podczas takich czynności jak wchodzenie po schodach, klękanie czy kucanie.

Ból w rzepce a kolano biegacza

Kolano biegacza to potoczne określenie dolegliwości stawu rzepkowo-udowego, które mają związek z jego zmianami przeciążeniowymi. Wskutek mocnego przypierania rzepki do kości udowej dochodzi do naciskania na pokrywającą staw chrząstkę. Inne przyczyny zmian zwyrodnieniowo-przeciążeniowych stawu rzepkowo-udowego mogą obejmować np. przykurcze tkanek miękkich czy niewłaściwe ustawienie rzepki. Powstają bóle z przodu i z boku rzepki, nasilające się przy aktywności, w której nadmiernie zginamy kolano.

Dotyczy to zwłaszcza biegaczy, kolarzy, piłkarzy oraz tenisistów. Prócz dolegliwości bólowych słychać trzeszczenia w stawie rzepkowo-udowym, czuć blokadę jego ruchów, dochodzi do osłabienia mięśnia czworogłowego oraz obrzęku stawu, zwłaszcza po przeciążeniach.

Rzepka w kolanie – badanie

Warto udać się do lekarza specjalisty, który przeprowadzi dokładny wywiad z pacjentem, wykona badanie manualne stawu kolanowego oraz ewentualnie zleci badania dodatkowe. Badanie określi rodzaj i dokładną lokalizację bólu w okolicy rzepki, obecność płynu w stawie oraz ruchomość stawu.

Dodatkowe badania kolana (np. USG, rezonans magnetyczny czy tomograf) w pełni ocenią uszkodzenia w stawie. Ostatecznym potwierdzeniem wielu dolegliwości, w tym np. chondromalacji rzepki jest artroskopia, która – dzięki wprowadzeniu do wnętrza stawu specjalnej rury z układem optycznym – daje możliwość dokładnej oceny struktur wewnątrz stawu.

Rzepka kolanowa – ćwiczenia, rehabilitacja, fizjoterapia

W początkowym okresie dolegliwości, kiedy ustanie ostry stan zapalny, zaleca się intensywną fizjoterapię, aby dolegliwości nie rozwinęły się. Fizjoterapia może obejmować:

  • fizykoterapię – zabiegi przeciwbólowe i przeciwzapalne (krioterapia) oraz zabiegi regeneracyjne i przyspieszające gojenie (magnetoterapia, laseroterapia, ultradźwięki, fala uderzeniowa, przezskórna elektroliza);
  • lecznicze ćwiczenia na rzepkę – poprawią one ruchomość stawu, wzmocnią, rozciągną oraz uelastycznią mięśnie, poprawią stabilizację oraz skorygują biomechanikę w stawie rzepkowo-udowym;
  • masaż tkanek głębokich i terapia punktów spustowych – zmniejszą napięcie tkanek miękkich oraz poprawią ukrwienie;
  • mobilizację rzepki – poprawia jej ruchomości;
  • kinesiotaping – zapewni lepszą stabilizację, usprawni procesy gojenia oraz zmniejszy ryzyko kontuzji podczas aktywności fizycznej;
  • farmakoterapię – leki poprawiające metabolizm chrząstki stawowej podawane doustnie lub do jamy stawu;
  • PRP – iniekcja do stawu osocza bogatopłytkowego, które jest skuteczną metodą regeneracji uszkodzonych tkanek miękkich.

Operacja rzepki – kiedy jest konieczna?

Natychmiastowej interwencji medycznej wymaga zwichnięcie oraz złamanie rzepki. Nastawieniu towarzyszy często punkcja stawu w celu usunięcia krwiaka lub zszycie uszkodzonych troczków rzepki. Po interwencji chirurgicznej staw jest unieruchamiany w gipsie lub ortezie na 3–5 tygodni. Inne uszkodzenia rzepki lub zmiany przeciążeniowo-zwyrodnieniowe leczy się w pierwszej kolejności zachowawczo poprzez fizjoterapię.

Ostatecznym leczeniem chondromalacji jest artroskopowe usunięcie uszkodzonej warstwy chrząstki lub jej odtworzenie za pomocą przeszczepów powierzchni chrzęstno-kostnych lub komórek z hodowli.

Uszkodzony staw rzepkowo-udowy można zastąpić endoprotezą. Zaniedbanie uszkodzonej rzepki może prowadzić do wielu powikłań, wśród których można wymienić: zwichnięcia nawykowe, uszkodzenie innych struktur stawu czy zaniki mięśniowe.

Ból rzepki – domowe sposoby

W okresie ostrych dolegliwości bólowych zaleca się unikać obciążenia bolącego kolana. Niektórzy specjaliści zalecają zabezpieczenie stawu miękką ortezą stabilizującą, bandażem elastycznym (jeśli występuje obrzęk kolana) czy plastrami do kinesiotapingu.

Można stosować miejscowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne w postaci żelu lub maści na kolano. Niektórzy specjaliści zalecają również podanie kortykosteroidu w bolące miejsce. Jeśli występuje obrzęk, zaleca się wykonywanie domowej krioterapii za pomocą kawałków lodu z zamrażarki lub specjalnych termożeli zakupionych w aptece.

Bibliografia

  • Klupiński K., Kolano skoczka. Metody leczenia z punktu widzenia fizjoterapeuty. Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja, 2018, 93: 46–51.
  • Godek P., Diagnostyka różnicowa stawu kolanowego, Część 2. Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja, 2018, 98: 54–64.
  • Michoński A., Przezskórna elektroliza EPTE w leczeniu entezopatii więzadła właściwego rzepki. Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja, 2018, 97: 54–56.
  • Kruczyński J., Ruszkowski K., Uszkodzenia wewnętrzne stawu kolanowego [w:] Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja, pod red. W. Marciniaka i A. Szulc. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.
  • Jóźwiak M., Wrodzone i nawykowe podwichnięcie lub zwichnięcie rzepki [w:] Wiktora Degi ortopedia i rehabilitacja, pod red. W. Marciniaka i A. Szulc. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.
Opublikowano: ; aktualizacja: 21.12.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie, operacja

Choroba zwyrodnieniowa stawów (artroza) należy do najczęściej spotykanych i najbardziej uciążliwych problemów medycznych wieku średniego ...

Ból kolana – przyczyny, objawy, leczenie, zabiegi i ćwiczenia na bolące kolano

Ból kolana to jedna z najczęstszych przyczyn wizyt u ortopedy. Ból w kolanie pojawia się ...

Ból kolana, piszczeli lub uda przy bieganiu – co oznacza?

Ból kolan, łydek czy piszczeli to częste dolegliwości związane z treningiem biegaczy. Dyskomfort może być ...

Ból przy zginaniu kolana – jakie mogą być przyczyny?

Ból przy zginaniu kolana bardzo często pojawia się po urazie lub przeciążeniu stawu kolanowego. Ból ...

Kolana szpotawe i koślawe

Wady stawów kolanowych są najczęściej rozpoznawane już w wieku dziecięcym, gdy dochodzi do szybkiego rozwoju ...

Ból kolana po wewnętrznej stronie – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia, rehabilitacja, domowe sposoby

Ból kolana po wewnętrznej stronie to objaw wielu schorzeń czy urazów stawu. Przyczyny to m.in.: ...

Kolano biegacza – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja, ćwiczenia

Kolano biegacza to uraz występujący najczęściej u osób aktywnych fizycznie i uprawiających sport (np. narciarze, ...

Niestabilność kolana (stawu kolanowego) – objawy, leczenie, rehabilitacja

Niestabilność stawu kolanowego to jego nadmierna ruchomość związana z niewydolnością jednego lub kilku więzadeł. Przyczyną ...

Ból kolana przy chodzeniu, wchodzeniu po schodach i podczas biegania – jakie przyczyny i leczenie

Ostry ból kolana może pojawić się w różnych okolicznościach. Jego lokalizacja i odpowiedź na pytanie ...

Artroskopia kolana – wskazania, przebieg, rekonwalescencja, rehabilitacja, ćwiczenia, powikłania

Artroskopia kolana oznacza badanie inwazyjne stawu. Polega na wprowadzeniu do jego wnętrza specjalnej metalowej rurki ...

Zwichnięcie rzepki – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, rehabilitacja, powikłania

Zadaniem rzepki w kolanie jest m.in. ochrona przedniej strony stawu kolanowego. Przyczyną jej zwichnięcia może ...

Skręcenie kolana – przyczyny, objawy, badania, leczenie, rekonstrukcja, rehabilitacja, powikłania

Przyczyną skręcenia stawu kolanowego jest brak osłony mięśniowej i jego zabezpieczenie jedynie spłaszczoną kością – ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon