Jak leczyć torbiele na jajnikach? Czy są groźne i trzeba je usuwać?

Torbiele jajników to zmiany na jajniku, które mogą rozwinąć się u kobiet w każdym wieku. Twory te mają łagodny charakter i nie zawsze muszą być operowane. Torbiele jajnika dzielą się na czynnościowe – pęcherzykowe i ciałka żółtego oraz nieczynnościowe – skórzaste i endometrialne. Leczenie torbieli jajnika zależy od jej rodzaju. Czynnościowe zazwyczaj ustępują samoistnie, pozostałe usuwa się operacyjnie.

Czym jest torbiel na jajniku?

Torbiel, inaczej cysta, to według definicji zamknięta jama wypełniona płynem. Torbiele jajników mogą występować u kobiet w każdym wieku. Dzielą się na czynnościowe (związane z funkcją jajnika) i patologiczne. Torbiele nie zawsze trzeba operować, zawsze jednak należy je obserwować.

W większości przypadków mają one charakter łagodny, jednak nawet łagodne torbiele mogą dawać objawy. Torbiele jajnika dzielą się na czynnościowe i nieczynnościowe. Te pierwsze związane są bardziej z wahaniami gospodarki hormonalnej.

Czynnościowe i nieczynnościowe torbiele jajnika

Torbiele czynnościowe jajnika, czyli związane z funkcją jajnika pojawiają się w okresie rozrodczym i są spowodowane zmianami hormonalnymi w trakcie cyklu menstruacyjnego. Dzieli się je na torbiele pęcherzykowe i torbiele ciałka żółtego.

Torbiel pęcherzykowa jajnika powstaje, gdy pęcherzyk Graafa, który tworzy się z dojrzewającej komórki jajowej nie pęka jak powinien tylko wypełnia się płynem i rośnie.

Pęcherzyk Graafa po pęknięciu tworzy tzw. ciałko żółte. Gdy nie dochodzi do zapłodnienia zanika ono, jednak czasem, wskutek zmian hormonalnych tak się nie dzieje a w jego wnętrzu zbiera się płyn – powstaje torbiel ciałka żółtego.

Torbiele jajnika nieczynnościowe dzielą się na endometrialne i dermoidalne.

  • Torbiele endometrialne. Bywają nazywane czekoladowymi. Jak sama nazwa wskazuje tworzą się w przebiegu endometriozy. Nazwa torbiel czekoladowa pochodzi od ciemnej, brunatnej krwi wypełniającej wnętrze torbieli. Rozwijają się one z tkanki endometrium, która znajduje się poza jamą macicy.
  • Torbiele dermoidalne (skórzaste). W swoim wnętrzu torbiele te zawierają różne tkanki m.in. skórę ale także tkankę tłuszczową, kostną czy włosy lub zęby. Tkanki te pochodzą z organizmu nierozwiniętego płodu. Przyczyna ich powstawania nie jest do końca jasna.

Jakie objawy daje torbiel na jajniku?

Objawy torbieli jajnika są zróżnicowane i często niecharakterystyczne. Najczęściej są to zaburzenia miesiączkowania – nieregularne miesiączki bądź ich brak lub krwawienia między terminami krwawień miesięcznych. Inne objawy torbieli na jajnikach:

  • ból w podbrzuszu,
  • mdłości i wymioty,
  • bóle głowy a niekiedy nawet omdlenia.

Czasem pojawia się ból jajnika, co objawia się kłuciem, czasem ból pojawia się podczas stosunku. Gdy powiększający się jajnik uciska na sąsiednie struktury również może objawiać się to dolegliwościami bólowymi lub na przykład częstszym oddawaniem moczu, wzdęciami czy zaparciami. W przypadku pęknięcia torbieli jajnika może dojść do zapalenia otrzewnej i objawów tzw. „ostrego brzucha”.

Torbiel jajnika może być wyczuwalna w badaniu ginekologicznym. W postawieniu diagnozy konieczne jest wykonanie USG. Torbiele na jajniku mogą być widoczne w USG przezbrzusznym jednak dokładniejszym badaniem w takim przypadku jest USG przezpochwowe. Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego USG transwaginalne powinna mieć wykonywane co roku każda kobieta powyżej 35 roku życia. Czasami wykonuje się biopsję torbieli w celu potwierdzenia lub wykluczenia złośliwego charakteru zmiany.

Jak leczy się torbiele jajnika?

Różne rodzaje torbieli na jajnikach wymagają różnego postępowania. W przypadku torbieli czynnościowych wystarczająca jest zazwyczaj kontrola torbieli w badaniu USG. Badanie takie wykonuje się w 5–7 dniu cyklu. Leczenie zazwyczaj nie jest konieczne i torbiele te ustępują samoistnie.

Torbiele czekoladowe w endometriozie reagują na leczenie gestagenami lub analogami gonadoliberyny, jednak często konieczne bywa ich usunięcie operacyjne. W przypadku torbieli endometrialnych dość często zdarza się pęknięcie torbieli, które może skutkować groźnym zapaleniem otrzewnej i wstrząsem. Dlatego też często konieczne jest leczenie operacyjne, aby temu zapobiec. W przypadkach małych torbieli możliwe jest ich nakłucie i drenaż. Niestety torbiele endometrialne charakteryzują się dużą częstością nawrotów i wtedy konieczna jest bardziej radykalna operacja z usunięciem jajnika.

Również torbiele skórzaste, ze względu na częstość powikłań leczy się operacyjnie. Powikłaniem torbieli skórzastej jajnika może być nie tylko jej pęknięcie do jamy otrzewnej ale również jej zropienie, skręt szypuły torbieli (który może doprowadzić do martwicy przydatków) czy przebicie torbieli do pęcherza moczowego. Torbiele skórzaste są najczęściej łagodne jednak w około 2% przypadków okazują się zmianami złośliwymi.

Zespół policystycznych (wielotorbielowatych) jajników

Zespół policystycznych jajników to zaburzenie hormonalne, które dotyka około 10–15 % kobiet w wieku rozrodczym. Przyczyny występowania zespołu nie są do końca jasne, jednak wiadomo, że pewną rolę odgrywa insulinooporność, często powiązana z nadwagą lub otyłością. Zespół rozwija się również, wtedy gdy jajniki są stymulowane przez nadmierną ilość takich hormonów jak androgeny (męskie hormony płciowe, przede wszystkim testosteron) czy hormon luteinizujący.

Kryteria rozpoznania zespołu policystycznych jajników to rzadkie owulacje lub ich brak, objawy nadmiaru androgenów (występowanie somatycznych cech męskich u kobiety) oraz charakterystyczny obraz jajników w badaniu USG. W jajnikach występuje wiele powiększonych pęcherzyków. Bywa, że lekarze określają ten stan jako jajniki drobnopęcherzykowe. Niektórzy opisują te zmiany jako torbielki na jajnikach. Jajniki przez występowanie licznych torbieli na jajnikach mogą być powiększone. Zespół ten oprócz powodowania znacznych trudności z zajściem w ciążę zwiększa ryzyko wystąpienia takich chorób jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, otyłość, dyslipidemia czy choroby układu krążenia.

Leczenie zespołu policystycznych jajników ma na celu zapobieganie konsekwencjom choroby oraz łagodzenie objawów. Zaleca się leczenie hormonalne (tabletki antykoncepcyjne zawierające w swoim składzie substancje działające antyandrogennie). Insulinooporność leczy się doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, głównie metforminą. Ważna jest również odpowiednia, zbilansowana dieta zapobiegająca otyłości, cukrzycy i zaburzeniom lipidowym. Jeśli kobieta z PCOS chce zajść w ciążę konieczne bywa leczenie pobudzające owulację (lek clomifen).

Operacja usunięcia torbieli jajnika

Wskazaniami do usunięcia torbieli są:

  • zagrożenie pęknięciem torbieli jajnika,
  • duża torbiel na jajniku uciskająca sąsiednie struktury,
  • torbiel jajnika niereagująca na leczenie farmakologiczne,
  • objawy bólowe,
  • ryzyko rozwoju raka jajnika.

Jeśli torbiel jest niewielka i/lub pojedyncza a pozostała tkanka jajnika zdrowa można usunąć jedynie torbiel oszczędzając jajnik. Często jednak bywa tak, że konieczne jest usunięcie całego jajnika. Jeśli drugi jajnik jest zdrowy kobieta ma szanse na zajście w ciążę i urodzenie dziecka.

Operację usunięcia torbieli jajnika bardzo często można wykonać laparoskopowo co jest szczególnie korzystne u kobiet młodych, planujących zajście w ciążę. Zmniejsza to uraz operacyjny, skraca czas hospitalizacji oraz powrotu do zdrowia. Do operacji klasycznej (otwartej) często kwalifikuje się chore z podejrzeniem zmiany złośliwej w jajniku lub w przypadku znacznych rozmiarów torbieli, która uciska sąsiadujące tkanki. Również powikłania torbieli jajnika czyli na przykład pęknięcie torbieli jajnika z zapaleniem otrzewnej czy skręt szypuły torbieli leczy się operacyjnie wykonując otwartą operację.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Torbiel ciałka żółtego

Torbiele na jajnikach występują u kobiet bardzo często. Dotyczą one głównie kobiet w okresie rozrodczym ...

Torbiel krwotoczna – przyczyny i objawy torbieli krwotocznej jajnika

Torbiel krwotoczna to jeden z rodzajów torbieli na jajniku. Torbiel krwotoczna jajnika zazwyczaj jest bezobjawowa. ...

Torbiel czekoladowa – endometrioza i torbiel na jajniku

Torbiel czekoladowa to torbiel na jajniku, która powstaje w przebiegu endometriozy. Objawy torbieli czekoladowej to: ...

Torbiel jajnika a ciąża – czy torbiel jajnika utrudnia zajście w ciążę?

Torbiel jajnika jest to ograniczona własną ścianą przestrzeń w obrębie jajnika. Istnieje kilka rodzajów torbieli ...

Torbiel jajnika

Torbiel jajnika to częsta dolegliwość diagnozowana u kobiet w okresie rozrodczym, jak i menopauzalnym. Objawy ...

Laparoskopia ginekologiczna

Laparoskopia to zabieg coraz częściej wykonywany w ginekologii, zarówno w celach diagnostycznych jak i leczniczych. ...

Torbiel na jajniku – przyczyny – objawy – leczenie

Torbiele jajnika są częstymi zmianami występującymi w obrębie tego narządu, które niepokoją wiele pacjentek. Zazwyczaj ...

Torbiel jajnika – objawy

Najczęściej torbiel na jajnika nie daje żadnych objawów. W miarę rozwoju zmiany może pojawić się ...

Cysta na jajniku – co oznacza torbiel na jajniku?

Torbiel na jajniku to diagnoza stawiana bardzo często. Ma ona postać pęcherzyka wypełnionego płynem. Jej ...

Guz jajnika – rodzaje, objawy, rokowania, leczenie

Rak jajnika stanowi obecnie najczęstszą grupę ginekologicznych nowotworów złośliwych. Powstaje, kiedy torbiel na jajniku zostanie ...

Torbiel skórzasta jajnika (dermoidalna) – jakie są objawy i jak leczyć?

Torbiel skórzasta (dermoidalna) jajnika jest rodzajem łagodnego nowotworu występującego w tym narządzie – potworniaka dojrzałego. ...

Torbiel pęcherzykowa jajnika

Torbiel pęcherzykowa jajnika to często występująca, zwykle niezłośliwa choroba jajników, która makroskopowo jest tkankowym zbiornikiem ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon