Amoniak we krwi

Brak zdjęcia

28 stycznia 2015

Badanie amoniaku we krwi wykonuje się głównie przy podejrzeniu chorób wątroby. Wysoki poziom amoniaku we krwi wskazuje na niewydolność wątroby. Oznaczenie amoniaku w surowicy przeprowadza się u pacjentów, u których podejrzewa się: marskość wątroby, nadciśnienie wrotne. Wysoki amoniak we krwi może być diagnozowany u osób nadużywających alkoholu, w chorobach nerek.

Co to jest amoniak?

Przemiany metaboliczne aminokwasów zawartych w przyjmowanych pokarmach przez człowieka, prowadzą do powstania amoniaku w organizmie. Proces ten zachodzi w świetle przewodu pokarmowego. Niezbędna do tego celu jest fizjologiczna flora bakteryjna bytująca w przewodzie pokarmowym. Deaminacja, czyli wyeliminowanie grupy aminowej (-NH2) z aminokwasów prowadzi do produkcji amoniaku, który następnie w wątrobie syntetyzowany jest do mocznika i w tej postaci zostaje przetransportowany do nerek, a stamtąd z moczem usunięty z organizmu.

W warunkach kiedy w organizmie panuje fizjologiczne pH amoniak we krwi występuje przeważnie w postaci jonów NH4+. Wzrost amoniaku we krwi spowodowany jest zaburzeniem przemiany mocznika na którymś z etapów.

Amoniak ma zdolność przenikania bariery krew-mózg. W przypadku kiedy amoniak nie jest prawidłowo metabolizowany przez wątrobę i usuwany przez nerki w postaci mocznika kumuluje się w mózgu prowadząc do powstania encefalopatii. W przebiegu encefalopatii dochodzi do zaburzeń poznawczych, dezorientacji, zmian neurologicznych. Może pojawić się splątanie, nadmierna senność, która następnie może przejść w śpiączkę. W najgorszym wypadku encefalopatia finalnie prowadzi do zgonu.

Wskazania do oznaczenia amoniaku we krwi

Oznaczenie amoniaku we krwi przeprowadza się:

  • w podejrzeniu ostrej lub przewlekłej niewydolności wątroby, prowadzącej do upośledzenia funkcji tego narządu,
  • u pacjentów z nadciśnieniem wrotnym,
  • u pacjentów z marskością wątroby,
  • u pacjentów z encefalopatią wątrobową, czyli u takich pacjentów z chorobami wątroby, u których dochodzi do zaburzeń funkcjonowania centralnego układu nerwowego,
  • w kontroli leczenia encefalopatii wątrobowej,
  • w celu określenia bloku metabolicznego w cyklu mocznikowym,
  • w podejrzeniu zaburzeń metabolicznych u noworodków,
  • w nadmiernym procesie rozkładu zachodzącym w jelitach.

Jak wykonuje się badanie amoniaku we krwi?

Pacjent na oznaczenie amoniaku we krwi powinien zgłosić się na czczo.

Do wykonania oznaczenia amoniaku we krwi potrzebna jest próbka krwi uzyskana od pacjenta. Dogodnym miejscem pobrania krwi jest żyła łokciowa położona w dole łokciowym po wewnętrznej stronie kończyny górnej. Na początku należy odpowiednio odkazić miejsce pobrania, następnie cienką igłą wkłuć się do naczynia żylnego. Krew pacjenta aspiruje się do jednorazowej strzykawki. Po zakończeniu miejsce ukłucia należy ucisnąć jałowym gazikiem.

U małych dzieci zezwala się na nacięcie skóry cienkim nożykiem (lancetem) i umieszczenie wypływającej krwi w probówce. Materiał do oznaczenia amoniaku we krwi oddaje się do analizy.

Wyniki badania amoniaku we krwi

Normy oznaczenia amoniaku we krwi są zależne od płci. Prawidłowe wyniki powinny mieścić się w granicach dla:

  • mężczyzn – 27–102 µg/dl, (16-60 µmol/l),
  • kobiet – 19–87 µg/dl, (11-51 µmol/l).

Wzrost amoniaku powyżej normy może wskazywać na choroby wątroby i jej nieprawidłowe funkcjonowanie. Jak wspomniano wcześniej wątroba bierze udział w przemianie amoniaku w mocznik, który następnie jest usuwany przez nerki. W wyniku niewydolności wątroby przemiana ta nie zachodzi lub jest upośledzona, co w konsekwencji prowadzi do wzrostu poziomu amoniaku we krwi.

Poniżej przedstawione są wyniki liczbowe odnoszące się do poszczególnych stanów wywołanych wzrostem amoniaku we krwi:

  • powyżej 150 µg/dl – ciężkie uszkodzenie wątroby z objawami encefalopatii,
  • powyżej 300 µg/dl – śpiączka wątrobowa.

Inną przyczyną podwyższonego poziomu amoniaku we krwi są defekty genetyczne, które prowadzą do niedoborów enzymatycznych biorących udział w przemianie amoniaku w wątrobie. U noworodków mogą być to wrodzone niedobory albo defekty enzymatyczne cyklu mocznikowego.

Nieprawidłowe funkcjonowanie nerek w przebiegu ostrej lub przewlekłej choroby nerek również jest przyczyną wzrostu amoniaku we krwi. W wyniku niedostatecznego usuwania mocznika przez nerki dochodzi do kumulacji amoniaku w organizmie.

Do wzrostu amoniaku we krwi dochodzi także w przebiegu zespołu Reye’a. Jest to groźne schorzenie obarczone dużą śmiertelnością. Jest związane z rozlanym uszkodzeniem mitochondriów. Prócz wysokiego amoniaku w zespole tym występuje hipoglikemia, wysokie stężenie mleczanów, a także wzrost aminotransferaz.

Innymi przyczynami, które prowadzą do wzrostu amoniaku we krwi jest palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu, a także nadmierny wysiłek w wyniku, którego mięśnie produkują amoniak. Źródłem amoniaku są również białka uwolnione w jelicie podczas rozpadu komórek krwi pochodzących z krwawienia do przewodu pokarmowego.

Obniżenie stężenia amoniaku we krwi występuje w niewielu przypadkach. Stan ten jest związany z nieprawidłowym ciśnieniem tętniczym krwi. Amoniak poniżej dolnej granicy normy może występować w przypadku nadciśnienia pierwotnego, którego przyczyna nie jest znana, albo w przypadku nadciśnienia złośliwego.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.08.2017

Oceń:
4.1


Może cię

Dieta wątrobowa – zasady, zalecenia, jadłospis, produkty zakazane

Dieta wątrobowa to dieta lekkostrawna, główną zasadą jest ograniczenie tłuszczu w jadłospisie. Stosowana jest między ...

Dieta oczyszczająca wątrobę

Nieprawidłowa dieta, zwłaszcza tłusta i ciężkostrawna, częste spożywanie alkoholu, stosowanie leków, które głównie metabolizują się ...

Ból wątroby – objawy – gdzie i jak boli wątroba?

Gdzie jest wątroba i czy może boleć? To częste pytanie zadawane przez pacjentów. Narząd daje ...

Przyczyny i objawy niewydolności wątroby

Niewydolność wątroby jest stanem, w którym narząd ten nie spełnia prawidłowo swojej funkcji. Ponieważ wątroba ...

Niewydolność wątroby – przyczyny, objawy, leczenie

Niewydolność wątroby to znaczne zaburzenie jej funkcji. Przyczyny problemów z wątrobą obejmują czynniki zewnętrzne (np. ...

Dieta na wątrobę

Zdrowa dieta ma ogromny wpływ na funkcjonowanie poszczególnych narządów organizmu, w tym na wątrobę. Dieta ...

Nadciśnienie wrotne – co to jest, jakie są objawy, powikłania i jak leczyć?

Jedną z najczęstszych przewlekłych chorób wątroby jest marskość wątroby, która w przeważającej większości przypadków wywoływana ...

Zakrzepica żył wątrobowych (zespół Budda-Chiariego) – przyczyny, objawy, leczenie

Do zakrzepicy żył wątrobowych dochodzi wskutek wzrostu krzepliwości krwi w wyniku nowotworów, ciąży czy nadpłytkowości. ...

Stłuszczenie wątroby – przyczyny, objawy leczenie stłuszczonej wątroby

Stłuszczenie wątroby polega na gromadzeniu się tłuszczu w hepatocytach. Przyczyną otłuszczonej wątroby jest najczęściej zespół ...

Amoniak w moczu

Badanie amoniaku w moczu pozwala na określenie czy organizm utrzymuje równowagę kwasowo-zasadową. Norma amoniaku w ...

Wątroba a leki – jakie leki są groźne dla wątroby i mogą ją uszkodzić?

Część leków, zwłaszcza tych przyjmowanych przewlekle bądź jednorazowo, ale w dawce przewyższającej terapeutyczną, może prowadzić ...

Encefalopatia wątrobowa – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Encefalopatia wątrobowa to zaburzenie neurologiczne, które powstaje na skutek chorób wątroby. Przyczyną jest najczęściej niewydolność ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon