Mocznik we krwi – badanie

Brak zdjęcia

3 marca 2014

Badanie mocznika we krwi jest jednym z podstawowych w diagnostyce chorób nerek. Stężenie mocznika w surowicy pozwala określić poważne dysfunkcje pracy nerek, choć nie jest on markerem swoistym. Mocznik badany jest zazwyczaj razem z oznaczeniem stężenia kreatyniny. Wysokie stężenie mocznika występuje też przy odwodnieniu.

Czym jest mocznik?

Badanie mocznika w surowicy, choć powstaje on w wątrobie, to w diagnostyce laboratoryjnej stanowi podstawowy test funkcji nerek

Mocznik stanowi końcowy produkt metabolizmu białek, powstający w wątrobie w tak zwanym cyklu mocznikowym, a usuwany z organizmu z moczem.. Z reguły wzrost jego stężenia we krwi związany jest z upośledzonym procesem filtracji. Wnioski takie możemy wysuwać, ponieważ obok takich substancji jak kreatynina, amoniak i kwas moczowy, mocznik jest niemal w całości usuwany z organizmu za pośrednictwem nerek. Jedynie śladowe ilości tego związku znajdują się w pocie oraz w kale.

Mocznik stanowi związek służący neutralizacji niezwykle toksycznej substancji, jaką jest amoniak. Ilość wytwarzanego mocznika zależy m.in. od podaży białka dostarczanego w diecie oraz procesów anabolicznych i katabolicznych organizmu.

Pierwsze z nich polegają na syntezie białek, dominują na przykład w organizmie młodego człowieka, który intensywnie rośnie i przybiera masy mięśniowej. Natomiast procesy kataboliczne dominują u osób starszych lub chorych, zwłaszcza na choroby nowotworowe, a ich przykładem jest także trawienie, czyli rozkład substancji pokarmowych w celu wytwarzania energii. Zatem ilość powstającego mocznika stanowi niejako wypadkową tych dwóch procesów zachodzących w organizmie, natomiast jego stężenie we krwi jest wypadkową procesu diurezy, czyli wytwarzania moczu w nerkach.

Wskazania do badania mocznika

Wskazania do przeprowadzenia oznaczenia poziomu mocznika we krwi obejmują:

  • wszelkie stany dysfunkcji nerek,
  • ocenę nasilenia procesów katabolicznych i anabolicznych,
  • diagnostykę nadmiaru związków azotowych w organizmie.

Z reguły łącznie z mocznikiem oznaczany jest poziom kreatyniny, która stanowi lepszy wskaźnik funkcji nerek, ponieważ jej wartość jest mniej uzależniona od diety i stopnia procesów katabolicznych. Oba parametry pozwalają natomiast odróżnić nerkowe i przednerkowe przyczyny zwiększonej ilości związków azotowych.

Jak wygląda badanie mocznika?

Metoda badania polega na rozkładzie mocznika zawartego w próbce krwi za pomocą enzymu ureazy, na amoniak i dwutlenek węgla. Jest to zatem proces odwrotny do tego, który zachodzi w wątrobie. Następnie powstały amoniak oznacza się ilościowo w tak zwanej reakcji GLDH lub Berthelota i na jego podstawie oblicza stężenie mocznika. Wartość wyraża się [mg/dl] lub [mmmol/l].

Badanie mocznika wykonuje się z próbki krwi pobranej od pacjenta w dowolnym czasie, nie jest konieczne pobieranie krwi na czczo.

Ważne, aby nie stosować jako środka konserwującego heparyny amonowej, ponieważ zawarty w niej amoniak spowoduje zafałszowanie wyniku.

Ponieważ stężenie mocznika we krwi zależy m.in. od podaży białek w diecie, stopnia endogennej syntezy, lub rozpadu białek, a także funkcji wątroby, warto oceny dokonywać łącznie z informacjami zebranymi podczas wywiadu lekarskiego.

Badanie mocznika – norma

Prawidłowy poziom mocznika w surowicy wynosi:

  • 10-50 [mg/dl].

Czasem laboratoria podają dodatkowo wartość BUN (z ang. Blood Urea Nitrogen) czyli azot mocznika, wyliczony według wzoru: BUN [mg/dl] = mocznik [mg/dl] / 2,14. Norma stężenia mocznika we krwi wynosi wówczas:

  • 5,6-18,8 [mg/dl].

Interpretacja wyników

Zwiększenie stężenia mocznika jest prawie zawsze związane z obniżeniem perfuzji nerkowej, aczkolwiek nie jest to marker swoisty. Jego czułość w ocenie przepływu przez nerki jest znacznie mniejsza, niż oznaczenie stężenia kreatyniny, bowiem dopiero przy upośledzeniu funkcji nerek powyżej 25%, dochodzi do podwyższenia stężenia mocznika.

Innymi przyczynami podwyższonych wartości są:

  • stany znacznego rozpadu tkanek (oparzenia, rozległe urazy, choroby nowotworowe),
  • duża ilość białka w diecie,
  • znaczne odwodnienie,
  • stany nasilonego katabolizmu w przebiegu nadczynności tarczycy, chemioterapii, stosowaniu glikokortykosteroidów.

Z wartościami mocznika poniżej normy mamy do czynienia często u dzieci, z racji dominowania u nich procesów anabolicznych.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.10.2017

Oceń:
4.6


Może cię

Mocznik w moczu – badanie

Badanie mocznika w moczu jest jednym z wielu oznaczeń ogólnego badania moczu. Wykonuje się je ...

Amoniak w moczu

Badanie amoniaku w moczu pozwala na określenie czy organizm utrzymuje równowagę kwasowo-zasadową. Norma amoniaku w ...

Mocznik w dobowej zbiórce moczu

Badanie stężenia mocznika najczęściej oznaczane jest z próbki krwi. Badanie mocznika przy ocenie dobowej zbiórki ...

Hipoglikemia reaktywna – przyczyny, objawy, leczenie

Hipoglikemia reaktywna to jedno z zaburzeń gospodarki węglowodanowej, które dotyczy nie tylko osób chorych na ...

Mocznik w surowicy – badanie

Badanie stężenia mocznika bada się głównie w celu zbadania pracy nerek. Badanie wykonuje się z ...

Kalprotektyna w kale – norma, wyniki, interpretacja

Kalprotektyna to białko, które jest biomarkerem. Stężenie kalprotektyny wzrasta w przypadku wystąpienia stanów zapalnych przewodu ...

Plazminogen – badanie stężenia

Badanie stężenia plazminogenu stosuje się przede wszystkim w diagnostyce trombofilii, choroby, której objawem jest predyspozycja ...

Dehydrogenaza alkoholowa (ADH) – co to jest, kiedy się bada i jak interpretować wyniki?

Dehydrogenaza alkoholowa to enzym odpowiedzialny za metabolizm alkoholu. Jego aktywność zależy od genów i od ...

Bilirubina wolna – badanie

Bilirubina wolna określana jest także jako bilirubina niesprzężona lub bilirubina pośrednia. Badanie wolnej bilirubiny wykonuje ...

Fruktozamina – co oznacza niska i wysoka fruktozamina w badaniu krwi?

W przypadku cukrzycy mamy do czynienia z wahaniami poziomu cukru we krwi – od hipoglikemii ...

Badanie fosforu nieorganicznego w moczu

Badanie stężenia fosforu prowadzona jest w diagnostyce chorób kości, przytarczyc i tarczycy, w rozpoznawaniu zaburzeń ...

AFP (alfa-fetoproteina) – marker, badanie, norma i wyniki

Alfa-fetoproteina to białko płodowe, którego poziom w sposób fizjologiczny wzrasta w czasie ciąży. Marker AFP ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon