Fetyszyzm a seks

Fetyszyzm rozumiany jako upodobanie do pewnej cechy partnera będącej bodźcem seksualnym jest zjawiskiem normalnym, w dużej mierze uwarunkowanym kulturowo. O patologii mówimy, gdy podniecenie i orgazm są możliwe wyłącznie w obecności fetysza lub gdy on sam wystarcza do osiągnięcia satysfakcji seksualnej.

Różne wymiary fetyszyzmu

Fetyszyzm jest rodzajem parafilii, polegającej na uzyskiwaniu satysfakcji seksualnej przede wszystkim lub wyłącznie w wyniku kontaktu z obiektem pobudzającym, czyli fetyszem. Parafilia to ogólna nazwa zaburzeń preferencji seksualnych (kiedyś „dewiacja seksualna”), gdzie pojawienie się podniecenia i satysfakcji seksualnej zależy od specyficznych obiektów, rytuałów, sytuacji, które nie są częścią normatywnej stymulacji i powodują znaczącą przykrość lub pogorszenie w ważnych dziedzinach funkcjonowania. O fetyszyzmie jako patologii mówimy wówczas, gdy dany bodziec jest niezbędny do odczuwania podniecenia i orgazmu, a nie tylko wzmacnia doznania erotyczne związane z osobą partnera seksualnego. Na tej zasadzie, jeśli np. kobieca bielizna działa pobudzająco na mężczyznę, ale nie jest konieczna do osiągnięcia podniecenia i też sama w sobie nie wystarcza do uzyskania satysfakcji, nie możemy mówić o dewiacji. Z tzw. fetyszyzmem małym mamy do czynienia wówczas, gdy do osiągnięcia podniecenia konieczna jest druga osoba wyposażona w fetysz, natomiast w przypadku fetyszyzmu dużego, druga osoba staje się zbędna i do osiągnięcia satysfakcji seksualnej wystarcza sam przedmiot. Ten drugi typ fetyszyzmu jest niebezpieczny ze względu na wyłączenie partnera jako obiektu koniecznego do odbycia satysfakcjonującego kontaktu seksualnego. Natomiast wówczas, gdy przedmioty są wykorzystywane do zwiększania atrakcyjności kochanka, mamy do czynienia z osobą o rysie fetyszystycznym, natomiast nie będzie to jeszcze dewiacja. Warunkiem jest, aby partner akceptował bodziec wprowadzany do współżycia w charakterze fetysza. Również niektórych autoerotycznych zachowań związanych z fetyszem, który kojarzy się z partnerem i dlatego działa pobudzająco, nie klasyfikujemy jako dewiacji, lecz zastępczą formę zaspokajania popędu seksualnego, np. podczas dłuższej przerwy we współżyciu. Wówczas osiąganie satysfakcji w kontakcie z fetyszem nie stanowi preferowanej formy działania, ale pojawia się czasowo, gdy nie ma dostępu do partnera. Kluczem do oceny zjawiska jest motywacja towarzysząca podejmowaniu zachowań seksualnych.Zjawisko dotyczy ok. 4-6% populacji.

Rodzaje fetyszy

Bodźcem seksualnym może stać się każdy obiekt, dlatego wszelkie istniejące klasyfikacje uwzględniają tylko te rodzaje fetyszyzmu, z którymi w swojej praktyce zetknęli się specjaliści, a nie są wyczerpującą typologią. Niektóre z nich to:

  • akrotomofilia – fetysz: okaleczone ciało partnera,
  • dysmorfofilia – fetysz: zdeformowane ciało partnera,
  • apotemnofilia – fetysz: własne okaleczone ciało,
  • koprofilia – fetysz: kał,
  • urofilia – fetysz: mocz,
  • anastemafilia- fetysz: partner niskiego wzrostu,
  • pyrofilia – fetysz: ogień, gorące przedmioty na narządach płciowych,
  • mizofilia – fetysz: brud,
  • dorafilia – fetysz: skóra zwierzęcia lub futro,
  • dendrofilia – fetysz: drzewa,
  • pubefilia – fetysz: włosy łonowe,
  • grawiditofilia – fetysz: brzuch ciężarnej kobiety,
  • klismafilia – fetysz: wlew doodbytniczy,
  • podofilia – fetysz: stopa,
  • heterochromofilia – fetysz: odmienny kolor skóry partnera seksualnego,
  • laktafilia – fetysz: piersi wydzielające mleko.

Powstawanie fetyszyzmu

Etiologię fetyszyzmu wyjaśnia się zasadą warunkowania. Jeśli pobudzeniu seksualnemu towarzyszy określony bodziec, zaczyna on być kojarzony z sytuacją podniecenia i jego pojawienie się wywołuje reakcję seksualną. Podstawowymi mechanizmami są najprawdopodobniej imprinting i uczenie się. Pierwszy polega na szybkim uczeniu się w sytuacji dużego napięcia - w ten sposób pierwsze podniecenie seksualne trwale kojarzone jest z okolicznościami, które mu towarzyszyły. Natomiast o uczeniu się mówimy, gdy pewien bodziec systematycznie powtarza się w sytuacji pobudzenia i poprzez częstość występowania dominuje pozostałe bodźce. Taki etap fiksacji na niezwykłych przedmiotach związanych z sytuacją masturbacji nie jest niczym niepokojącym u dorastającej osoby i zwykle mija w momencie rozpoczęcia współżycia, ponieważ uwaga zostaje przekierowana na nowe bodźce związane z partnerem seksualnym. Jeśli do takiej zmiany nie dojdzie, pojawia się zaburzenie preferencji pod postacią fetyszyzmu. Ponieważ u mężczyzn erekcja jest zjawiskiem wyraźnie postrzeganym, procesy poznawcze mogą pośredniczyć w powstawaniu reakcji seksualnej, natomiast u kobiet świadomość podniecenia jest znacznie mniejsza z uwagi na sposób, w jaki pobudzenie się objawia, więc czynnik ten nie mediuje odpowiedzi seksualnej na określony bodziec. Masturbacja i orgazm wzmacniają związek pomiędzy fetyszem a pobudzeniem. Dotąd nie wiadomo, dlaczego u niektórych osób dochodzi do wybiórczego wzmocnienia reakcji na określony bodziec. Pojawiają się dwie hipotezy:

  1. Pierwsza dotyczy trudności z włączeniem procesu seksualnego uczenia się w związki diadyczne;
  2. Druga mówi o zaburzeniach procesu uczenia się.

Według jednej z koncepcji rozwoju seksualnego człowieka, dojrzała seksualność jest wynikiem scalenia trzech wątków rozwojowych, które w okresie dzieciństwa są niezależne od siebie:

  • tożsamość płciowa,
  • reaktywność seksualna,
  • zdolność do tworzenia związków diadycznych.

Dla powstania fetyszyzmu kluczowe są nieprawidłowości na poziomie integracji reaktywności seksualnej i związków w parze. W efekcie kształtują się względnie bezosobowe preferencje seksualne. Do powstania tego rodzaju parafilii przyczynia się zbyt wczesne doświadczenie bodźca jako obiektu seksualnego i rozwojowo zbyt szybkie uświadomienie sobie związku fetysza z reakcją seksualną. Kolejnym czynnikiem jest defekt w procesie rozwoju społeczno-seksualnego, który powoduje, że fetyszyzm wzmacnia się na zasadzie kompensacji (jest to tzw. teoria kompensacyjna powstawania fetyszyzmu). Prawdopodobnie doświadczenia zniechęcające do nawiązywania związków, działają niekorzystnie na uznanie osoby partnera jako bodźca seksualnego i mogą wpływać na ukierunkowanie zainteresowania w stronę fetysza. W powyższy sposób opisuje się mechanizm powstawania fetyszy będących częścią człowieka lub tzw. przedłużeniem osoby, jak bielizna, obuwie. Niekiedy jednak bodźcem są przedmioty niezwykłe, pozbawione związku z człowiekiem. Tego rodzaju fetyszyzm wyjaśniany jest występowaniem seksualnego uczenia się w takim wieku, gdy jeszcze nie funkcjonuje żadne pojęcie seksualności, stąd pobudzenie może powiązać się z bodźcami na ogół nie kojarzonymi erotycznie. Niektórzy badacze na podstawie badań wysuwają twierdzenia o występowaniu zainteresowania fetyszem już w okresie wczesnodziecięcym jeszcze zanim stał się bodźcem pobudzającym seksualnie.

Fetyszyzm u kobiet

Fetyszyzm występuje znacznie częściej wśród mężczyzn niż kobiet. Wynika to z odmiennego przebiegu procesu rozwoju psychoseksualnego. Atrakcyjność obiektu seksualnego dla kobiet wiąże się bardziej z jakością relacji, kontekstem sytuacji erotycznej oraz zachowaniem partnera niż jego konkretną cechą, a tym bardziej przedmiotem nie związanym z danym układem partnerskim. Jednak u kobiet również spotyka się tzw. fetyszyzm mały, który powstaje w warunkach silnej więzi emocjonalnej z partnerem. Na przykład zapach kojarzący się z partnerem oraz pozytywnymi doświadczeniami seksualnymi może stać się czynnikiem warunkującym podniecenie i również po rozstaniu z partnerem wywoływać gotowość seksualną na zasadzie skojarzenia zapachu z sytuacją erotyczną. U kobiet poza zapachem, częstym fetyszem są muskularne ramiona, określony kształt dłoni, typ zarostu. Nie zawsze fetyszyzm powstaje na bazie pozytywnych doznań – bywa, że bodźcem pobudzającym erotycznie jest cecha lub przedmiot kojarzony z doświadczeniem przemocy w okresie kształtowania się preferencji seksualnych.

Transwestytyzm fetyszystyczny

Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10, odmiennym zjawiskiem od fetyszyzmu jest tzw. transwestytyzm fetyszystyczny, który zalicza się również do grupy zaburzeń określanych jako parafilie. Polega on na upodabnianiu się do płci przeciwnej poprzez ubiór i makijaż w celu osiągnięcia satysfakcji seksualnej. Przyjmuje się, że zjawisko dotyczy mężczyzn. U transwestytów fetyszystycznych preferowanym sposobem uzyskiwania pobudzenia i orgazmu jest masturbacja lub podejmowanie aktywności seksualnej z drugą osobą w sytuacji przebrania w kobiece części garderoby. Mężczyźni o takich upodobaniach na co dzień nie ujawniają potrzeby doświadczania bycia osobą płci przeciwnej, ale okresowo, na krótki czas pragną upodobnić się do kobiety w celu osiągnięcia satysfakcji seksualnej. Jest to inne zjawisko niż transwestytyzm o typie podwójnej roli, który polega na upodobnianiu się do odmiennej płci dla zaspokojenia potrzeby emocjonalnej, ale nie seksualnej. W przypadku transwestytyzmu podwójnej roli osoba doświadcza zadowolenia z chwilowego „bycia” osobą płci przeciwnej, natomiast nie odczuwa potrzeby utrzymania tego stanu, czyli nie występuje tu niezgodności pomiędzy płcią psychiczną a somatyczną i pragnienie zmiany płci, jak ma to miejsce w przypadku transseksualizmu. Według DSM-IV, czyli klasyfikacji zaburzeń psychicznych Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, transwestytyzm fetyszystyczny określany jest jako fetyszyzm transwestycyjny.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Orientacja seksualna

Orientacja seksualna, w tym homoseksualizm i biseksualizm, jest wynikiem kombinacji czynników środowiskowych, emocjonalnych, hormonalnych i ...

Wideo – Fetyszyzm

Fetyszyzm należy do tzw. osiowych dewiacji seksualnych. Polega na tym, ze osoba dotknięta tym zaburzeniem ...

Leczenie opóźnionego wytrysku

W leczeniu opóźnionego wytrysku stosuje się terapię farmakologiczną i psychoterapię. Przyczynami problemów z wytryskiem mogą ...

Wideo – Ryzykowne zachowania seksualne

Najczęstszymi ryzykownymi zachowaniami seksualnymi są różne formy masturbacji, które zagrażają zdrowiu. W literaturze spotyka się ...

Awersja seksualna

Dysfunkcje seksualne są popularnym tematem. O problemach z orgazmem, czy libido można znaleźć wiele informacji, ...

Co decyduje o płci?

Określenie tego kto jakiej jest płci wydaje się bardzo proste. Okazuje się, że wcale takie ...

Feederyzm

Feederyzm to fetyszyzm związany z pobudzaniem się na otłuszczone ciało partnerki. Charakterystyczne dla tej dewiacji ...

Wideo – Opóźniony wytrysk

Dość rzadko zdarzają się pacjenci, którzy skarżą się na opóźnienie wytrysku bądź wręcz jego brak. ...

Wideo – Fetyszyzm

Fetyszyzm należy do tzw. osiowych dewiacji seksualnych. Polega na tym, ze osoba dotknięta tym zaburzeniem ...

Wideo – Jak opóźnić wytrysk?

Bardzo częstym pytaniem zadawanym w gabinecie seksuologicznym przez młodych mężczyzn, jest to, jak opóźnić wytrysk. ...

Gwałt

Gwałt został uznany za najbardziej drastyczne przestępstwo na tle seksualnym. Z reguły wpływa on na ...

Wideo – Pochwica – jakie są przyczyny pochwicy?

Pochwica to zaburzenie względnie rzadkie u kobiet, które ma uwarunkowania psychiczne. Polega na zaciskaniu się ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon