Zator (zawał) krezki – co to jest, objawy, diagnostyka, leczenie, rokowania

Zator krezki to utrudnienie przepływu w tętnicach krezkowych spowodowane obecnością materiału zatorowego. Ostry zator prowadzi do groźnego niedokrwienia jelit. Choroba może także rozwijać się przewlekle (przewlekły zator tętnicy krezkowej), wywołując takie objawy jak bóle brzucha, utratę masy ciała oraz symptomy niedrożności przewodu pokarmowego. Leczenie zawału krezki należy podjąć jak najszybciej, ze względu na i tak niepomyślne rokowania.

Krezka – co to jest i jakie pełni funkcje?

Krezka jest narządem położonym wewnątrz jamy brzusznej. Składa się tak naprawdę z dwóch przylegających do siebie blaszek otrzewnej. Jest to cienka błona pełniąca rolę więzadła dla narządów wewnętrznych jamy brzusznej. Pod pojęciem krezki rozumie się głównie błonę podtrzymującą jelito cienkie, choć własną krezkę mają również jajowody.

Krezka, wbrew pozorom, spełnia wiele ważnych funkcji. Przede wszystkim zaopatruje w naczynia krwionośne jelito cienkie i grube. Zawiera ona odgałęzienia tętnicy krezkowej górnej i tętnicy krezkowej dolnej (łac. arteria mesenterica superior i arteria mesenterica inferior). Przez krezkę przebiegają również początkowe odgałęzienia żyły wrotnej. Poza tym znajduje się w niej bogata sieć naczyń i węzłów limfatycznych, a także nerwów układu autonomicznego i gruczołów wydzielania wewnętrznego.

Zator tętnicy krezkowej – przyczyny

Ostry zator krezki to stan, w którym dochodzi do nagłego przerwania przepływu w tętnicy krezkowej. Konsekwencją jest ostre niedokrwienie jelit. Choroba ta występuje dosyć rzadko. Najczęściej do epizodów niedokrwienia dochodzi u kobiet w podeszłym wieku obciążonych dodatkowo chorobami układu krążenia, takimi jak migotanie przedsionków czy przebyty zawał mięśnia sercowego. Zator tętnicy krezkowej może być również powikłaniem zabiegów wewnątrznaczyniowych, takich jak koronarografia czy wszczepianie stentów.

Przewlekłe niedokrwienie jelit jest spowodowane głównie zwężeniem tętnic trzewnych na podłożu miażdżycowym. W większości przypadków schorzenie to rozwija się u kobiet. Choroba dotyczy głównie osób z czynnikami ryzyka rozwoju miażdżycy, takimi jak palenie papierosów i cukrzyca. Pełnoobjawowe przewlekłe niedokrwienie rozwija się rzadko, ponieważ w obrębie unaczynienia jelit istnieje rozwinięte krążenie oboczne. Często musi dojść do ograniczenia przepływu w dwóch lub większej ilości naczyń. Jeśli naczynie oboczne zostanie nagle przecięte lub podwiązane podczas zabiegu chirurgicznego w jamie brzusznej, istnieje ryzyko wystąpienia zawału krezki. Przewlekłe niedokrwienie jelit może być również powikłaniem rozwarstwienia lub tętniaka aorty brzusznej.

Zawał krezki jelitowej nie zawsze musi być związany z występowaniem materiału zatorowego. Ostre niedokrwienie jelit może rozwinąć się również w wyniku wstrząsu, kiedy zbyt mała ilość krwi dociera do jelit. Paradoksalny skurcz naczyń może być także powikłaniem po leczeniu przewlekłego niedokrwienia jelit.

Zator krezki – objawy – jak rozpoznać zawał jelita?

Zawał jelita objawia się najczęściej silnym bólem brzucha w okolicy pępka, a dolegliwości nie ustępują nawet po podaniu silnych leków przeciwbólowych. Ruchy perystaltyczne jelit w początkowym okresie są nasilone, czemu towarzyszą wymioty i biegunka. W miarę upływu czasu motoryka jelit ustaje. Rośnie również ryzyko perforacji ściany jelita i zapalenia otrzewnej. Badania krwi wykazują zwykle zwiększoną liczbę białych krwinek i kwasicę mleczanową.

Przewlekłe niedokrwienie jelit charakteryzuje się triadą objawów, do których należą:

  • bóle brzucha utrzymujące się od 1 do 3 godzin po posiłku,
  • utrata masy ciała spowodowana zaburzeniami wchłaniania i celowym powstrzymywaniem się od jedzenia,
  • biegunka.

Do pozostałych objawów należą nudności, wymioty, uczucie sytości nawet po małych posiłkach. Przewlekłe niedokrwienie jelit należy podejrzewać u osób z chorobami sercowo-naczyniowymi na podłożu miażdżycy, u których występują wymienione objawy.

Diagnostyka zatoru krezki jelita – jakie badania wykonać?

W trakcie badania fizykalnego nad brzuchem mogą być słyszalne szmery spowodowane burzliwym przepływem przez zwężone naczynia. Diagnozę stawia się na podstawie obrazu klinicznego i niedrożności tętnicy krezkowej stwierdzonej w badaniach obrazowych. Podstawowym badaniem obrazowym jest w tym wypadku badanie USG tętnic trzewnych metodą Duplex Doppler. W celu pogłębienia diagnostyki wykonuje się badanie angio-TK. Natomiast przed planowaną angioplastyką przeprowadza się angiografię.

W obrazowej diagnostyce zatoru krezki jelitowej najlepszą metodą jest arteriografia. Jest to badanie obrazowe, które pozwala uwidocznić na obrazie RTG tętnice po wewnątrznaczyniowym podaniu kontrastu. Przy podejrzeniu niedokrwienia badanie to powinno być wykonane jak najszybciej.

USG jest mało przydatne ze względu na dużą ilość gazu w jelitach, który zniekształca obraz. Badanie to może być jednak wykonane w celu wykluczenia innych przyczyn dolegliwości. Lekarz zwykle stawia rozpoznanie na podstawie objawów, badań obrazowych oraz informacji o współistniejącej choroby serca lub przebytych zabiegów wewnątrznaczyniowych.

Zawał jelita cienkiego – leczenie i rokowania

W przypadku leczenia ostrego zatoru tętnicy krezkowej górnej największe znaczenie ma zabieg chirurgiczny. Wykonuje się embolektomię, czyli operacyjne usunięcie materiału zatorowego lub wszczepienie by-passu. Konieczne jest również wycięcie fragmentu jelita objętego martwicą. Po jednym lub dwóch dniach wykonuje się ponowną operację w celu oceny stanu pozostałych części jelit. Jeśli badania obrazowe wykazały niedrożność na krótkim odcinku tętnicy krezkowej, można rozważyć leczenie wewnątrznaczyniowe. Po przywróceniu krążenia w objętych niedokrwieniem częściach jelit do krążenia dostają się toksyczne substancje. Obydwie metody leczenia obarczone są ryzykiem wystąpienia groźnych dla życia powikłań.

Jeśli zawał krezki jelita cienkiego nie jest wywołany zatorem, a np. wstrząsem, podstawowym leczeniem jest uzupełnienie płynów, poprawa funkcji serca i intensywny monitoring pacjenta. W przypadku wystąpienia skurczu naczyniowego podaje się do tętnicy lek rozkurczający. Operacja usunięcia zmienionego martwiczo fragmentu jelita może być konieczna nawet po leczeniu farmakologicznym.

Leczeniem zatoru jelita pierwszego rzutu przewlekłego niedokrwienia jelit jest wewnątrznaczyniowa rewaskularyzacja. W przypadku jej niepowodzenia stosuje się chirurgiczną endarterektomię lub wykonanie by-passu omijającego zwężenie. Po zabiegu konieczne jest wykonywanie regularnych badań kontrolnych i powtórne wykonanie angioplastyki w razie potrzeby.

Rokowanie w przypadku zawału jelit jest niepomyślne. Jest to stan obciążony wysokim ryzykiem zgonu zwłaszcza u pacjentów, u których doszło do znacznej martwicy. Przewlekłe niedokrwienie jelit na ogół nie stanowi takiego zagrożenia. W wyniku leczenia u większości pacjentów udaje się osiągnąć znaczną poprawę. U ok. 30 proc. pacjentów może okazać się konieczne wykonanie powtórnej interwencji wewnątrznaczyniowej.

Bibliografia

  • P. Gajewski (red.): Interna Szczeklika 2015. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2015; s. 494-496
  • W. Noszczyk (red.): Chirurgia. Tom 1. Wyd. I. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2009; s. 571-572
Opublikowano: ; aktualizacja: 26.03.2019

Oceń:
4.7


Może cię

Choroby chirurgiczne w ciąży – operacje i zabiegi w ciąży

Może zdarzyć się, że w czasie ciąży konieczne okaże się wykonanie operacji lub drobnego zabiegu ...

Nowotwór wątroby – rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie

Nowotwory wątroby to bardzo duża grupa różnorodnych chorób, które praktycznie nie są ze sobą związane ...

Jak leczyć refluks żołądkowy?

Refluks żołądka w terminologii medycznej określa się jako refluks żołądkowo-przełykowy. Daje uczucie pieczenia za mostkiem ...

Zespół Criglera-Najjara

Zespół Criglera-Najjara (ang. Crigler-Najjar syndrome; CNS) jest chorobą genetyczną, w przebiegu której dochodzi do zwiększenia ...

Ból w prawym podbrzuszu – jakie są przyczyny bólu z prawej strony podbrzusza?

Ból brzucha po prawej stronie może występować jako objaw niegroźnych schorzeń, ale bywa też manifestacją ...

Gazy jelitowe – jak się ich pozbyć i dlaczego powstają?

Nadmiar gazów jelitowych może być następstwem niewłaściwego składu flory bakteryjnej w jelitach. Przyczyny to także: ...

Ból brzucha w okolicy pępka – jakie przyczyny są możliwe?

Ból brzucha w okolicy pępka to dość częsty objaw. Przyczynami bólu brzucha w okolicy pępka ...

Ostre zapalenie trzustki

Głównym objawem ostrego zapalenia trzustki, z którym chory zgłasza się do lekarza, jest uporczywy i ...

Rak wątroby – przyczyny, pierwsze objawy, rokowanie, leczenie

Rak wątroby jest jednym z najczęściej występujących nowotworów na świecie. Wśród przyczyn raka wątroby należy ...

Niedrożność jelit – przyczyny, objawy, badania, leczenie, dieta, powikłania

Wyróżnia się czynnościową i mechaniczną niedrożność jelit. W chorobie treść jelitowa nie może swobodnie przedostawać ...

Żółty, jasny stolec – czy oznacza chorobę?

Kolor kału zależy m.in. od przyjmowanych pokarmów i ilości wypijanych płynów w ciągu dnia. Prawidłowy ...

Wewnętrzne żylaki odbytu – hemoroidy wewnętrzne

Żylaki odbytu, inaczej hemoroidy lub guzki krwawnicze są przyczyną choroby hemoroidalnej, która jest najczęstszą chorobą ...

Komentarze i opinie (1)


Moja Mama zmarła na Zator krezki ponieważ po dwutygodniowym pobycie w szpitalu nikt nie zdiagnozować problemu tylko wypali do domu z zaleceniem diety. Zostałem sam z poczuciem winy, że nie pojechałem z Mamą do innego szpitala widząc jak cierpiała a lekarze mówili, że jest wszystko dobrze.
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon