Nietrzymanie moczu – przyczyny

Brak zdjęcia

4 lutego 2013

Nietrzymanie moczu, inaczej zwane także inkontynencją, to bezwiedne wyciekanie moczu przez cewkę moczową. Jest to problem, z którym do lekarza zgłasza się duża liczba pacjentów obojga płci. Stanowi objaw wielu chorób urologicznych, dotykających ludzi w różnym wieku i potrafi skutecznie uprzykrzyć życie.

Przyczyny nietrzymania moczu

Przyczyny mimowolnego oddawania moczu są bardzo liczne i wyróżniamy kilka podstawowych rodzajów nietrzymania moczu.

Nietrzymanie prawdziwe

Występuje u osób z wrodzonymi wadami układu moczowo-płciowego, takimi jak wrodzona dysfunkcja pęcherza. Może także dotyczyć osób dorosłych i być spowodowana występowaniem zmian w ośrodkowym układzie nerwowym albo być skutkiem niektórych zabiegów operacyjnych, takich jak np. resekcji (wycięcia) części pęcherza.

Nietrzymanie z przepełnienia

Mamy z nim do czynienia, gdy utrudniony jest wypływ moczu z pęcherza, który w efekcie staje się całkowicie wypełniony. Do takiej sytuacji może dojść, jeżeli u pacjenta rozwinie się np. gruczolak stercza (prostaty), który uciska początkowy odcinek cewki moczowej, czyli kanalika wyprowadzającego mocz z pęcherza. To powoduje zwężenie kanalika i w znacznym stopniu hamuje wypływ moczu na zewnątrz. Wtedy następuje mimowolne opróżnianie pęcherza - co jakiś czas pęcherz kurczy się i wydalana jest część jego zawartości lub mocz wycieka z niego jednostajnie, kroplami.

Nietrzymanie wskutek zmniejszenia objętości pęcherza

Pewne rodzaje przewlekłego zapalenia pęcherza mogą powodować obniżenie jego pojemności, co wymaga częstszego oddawania moczu niż przy pęcherzu funkcjonującym prawidłowo. U chorych w tym przypadku nietrzymanie moczu spowodowane jest silnym parciem, którego pacjent nie jest w stanie powstrzymać i mimowolnie następuje mikcja (oddanie moczu). Z podobnym objawem mogą spotkać się także chorzy cierpiący na marskość pęcherza.

Nietrzymanie moczu z naglącym parciem

Ten rodzaj objawu manifestuje się nagłą niepohamowaną potrzebą oddania moczu, którego jednak wydalana ilość jest niewielka. Przyczyna takiej reakcji organizmu często jest niemożliwa do ustalenia, a towarzyszące objawy nazwane są Zespołem Pęcherza Nadreaktywnego - nieprawidłowo funkcjonujący pęcherz, który wypełniony jest jedynie częściowo, nagle kurczy się i powoduje oddanie moczu. Dzieje się to niezależnie od woli człowieka, ponieważ do ośrodka mikcji w korze mózgowej nie dociera żaden impuls, który sygnalizowałby, że pęcherz jest już wypełniony i należy oddać mocz.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Ten szczególny rodzaj inkontynecji dotyczy przeważnie kobiet i jest efektem osłabienia mięśni tworzących dno miednicy, potocznie nazywanymi mięśniami Kegla. Ale jak właściwie działają te mięśnie? Otóż tworzą one warstwę zamykającą od dołu miednicę i podtrzymującą jej narządy. Przez nią przechodzi cewka moczowa w swojej drodze od pęcherza na zewnątrz jamy brzusznej. W momencie zaciśnięcia (skurczu) tych mięśni cewka moczowa jest częściowo uciskana, co hamuje wypływ moczu i pomaga utrzymać kontrolę nad jego oddawaniem. Jednak zwłaszcza u kobiet mięśnie te narażone są na osłabienie, głównie w wyniku przebytych przez kobietę ciąży lub przewlekłych zaparć, a niechciane efekty pojawiają się zazwyczaj w okresie jakim jest menopauza.

Dlaczego ten rodzaj inkontynencji nazywany jest „wysiłkowym”? Ponieważ mimowolna mikcja następuje w momencie wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej, to znaczy przy wykonywaniu wysiłku związanego z napięciem mięśni brzucha, a to dzieje się też podczas kaszlu, kichania, czy nawet gdy się śmiejemy! Nic dziwnego więc, że problem jest szczególnie dokuczliwy, gdyż może wprawić nas w prawdziwe zakłopotanie w najmniej stosownym momencie.

Oprócz wymienionych przyczyn należy wspomnieć także o możliwości krótkotrwałych problemów związanych z nietrzymaniem moczu, a wynikających z chorowania w danym czasie na zapalenie pęcherza lub przyjmowania leków lub substancji moczopędnych. Takie problemy z oddawaniem moczu nie powinny zbytnio martwić, gdyż zazwyczaj ustępują i pacjent odzyskuje pełną kontrolę nad mikcją. Nietrzymanie moczu jest również przypadłością kobiet w ciąży z racji tego, że ciężarna macica uciska na pęcherz, a mięśnie dna miednicy są nieco rozluźnione w wyniku działania odpowiednich hormonów. Tym również raczej nie należy się niepokoić, gdyż objawy ustępują kilka miesięcy po porodzie.

Nietrzymanie moczu – grupa ryzyka

Nietrzymanie moczu jest powszechnym zjawiskiem. Na tę dolegliwość cierpi nawet 10-15 % populacji. Niestety, temat ten często jest pomijany i przemilczany jako wstydliwy.

Choć problem nietrzymania moczu dotyczy zarówno kobiet i mężczyzn w różnym wieku, na tę dolegliwość najbardziej narażone są panie - szczególnie po porodach i podczas menopauzy. Szacuje się, że ok. 30 % kobiet narzeka na kłopoty z kontrolowaniem oddawania moczu. Jeśli chodzi o panów, problem pojawia się często u chorujących na przerost prostaty. Niezależnie od płci, ryzyko zachorowania na tę dolegliwość wzrasta wraz z wiekiem - wśród osób powyżej 70 roku życia odsetek chorych może wynosić nawet 50 %.

Nietrzymanie moczu – jak zapobiegać?

Choć nie zawsze mamy wpływ na wystąpienie tego schorzenia, które może być objawem jednej z poważnych urologicznych chorób, w wielu przypadkach nietrzymania moczu da się uniknąć. Ważnym elementem profilaktyki jest zdrowa dieta wysokobłonnikowa, która pomoże uniknąć zaparć i kontrolować masę ciała, ograniczenie spożywania substancji moczopędnych, w tym mocnej kawy oraz coraz bardziej ostatnio popularne - ćwiczenia wzmacniające wspomniane już mięśnie dna miednicy (tzw. mięśnie Kegla). Ćwiczenia te są doskonałe dla obojga płci, szczególnie jednak zalecane są kobietom po porodzie, a ich efektem jest nie tylko wzmocnienie mięśni i lepsza kontrola nad oddawaniem moczu, ale także solidniejsze podtrzymywanie struktur miednicy (m.in. macicy) oraz zwiększenie satysfakcji seksualnej.

Nietrzymanie moczu – ćwiczenia mięśni Kegla

Ćwiczenia mięśni Kegla polegają na zaciśnięciu mięśni pochwy i odbytu na kilka sekund (w taki sposób, w jaki zaciskane są mięśnie w czasie wstrzymywania oddawania moczu), a następnie rozluźnianiu ich i powtarzaniu tej czynności kilkakrotnie, robiąc kilkusekundowe przerwy. Najlepiej ustalić konkretny wariant ćwiczeń i trzymać się go, zwiększając stopniowo intensywność ćwiczeń. Na przykład: zaciskamy mięśnie na 5 sekund, rozluźniamy na czas 3 sekund i powtarzamy czynność 25 razy, wykonując ćwiczenie 3 razy dziennie. W miarę wzmacniania mięśni można wydłużyć czas skurczu lub zwiększyć ilość powtórzeń, a także wykonywać ćwiczenie kilka razy w ciągu dnia. Ten rodzaj aktywności jest o tyle wygodny, iż nie wymaga żadnych specjalnych warunków ani przyrządów, można ćwiczyć niemal o każdej porze, a jeśli wykonane są sumiennie, ćwiczenia te przynoszą naprawdę wiele korzyści.

Nietrzymanie moczu – leczenie

W przypadku zaobserwowania nietrzymania moczu należy zgłosić się albo do lekarza rodzinnego, jak i do urologa lub ginekologa. Oczywiste jest, że problem wiąże się z pewnym dyskomfortem psychicznym, jednak nie należy obawiać się wizyty, ani odkładać jej w nieskończoność. W większości przypadków leczenie przynosi pożądane efekty i prowadzi do całkowitego pozbycia się problemu.

W procesie diagnostycznym lekarz może zlecić przeprowadzenie wielu badań, w tym badanie moczu, badanie jamy brzusznej, badanie ginekologiczne, neurologiczne, badanie per rectum, USG i badanie urodynamiczne, które ma na celu m.in. zmierzenie ilości moczu, czasu jego oddawania, a także ciśnienia wewnątrz pęcherza i napięcia zwieraczy. Wszystkie te badania mają na celu ustalenie optymalnego sposobu leczenia.

Rodzajów terapii jest wiele, począwszy od fizykoterapii (ćwiczenia mięśni Kegla, biofeedback, czyli ćwiczenia mięśni z dodatkową aparaturą wykazującą siłę skurczu, elektrostymulacja - wymuszanie skurczów za pomocą impulsów elektrycznych, stymulacja magnetyczna) poprzez farmakoterapię aż po leczenie operacyjne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 30.10.2017

Oceń:
4.8


Może cię

Nietrzymanie moczu u mężczyzn

Nietrzymanie moczu, czyli bezwiedny, mimowolny wyciek moczu z cewki moczowej, sprawia problemy higieniczne i socjalne. ...

Badanie urodynamiczne (urodynamika) – kiedy wykonać, jak się przygotować i jak przebiega?

Urodynamika z pomiarem przepływu moczu jest specjalistycznym badaniem urologicznym pozwalającym na sprawdzenie wielu parametrów mikcji ...

Nietrzymanie moczu u mężczyzn a choroby prostaty

Nietrzymanie moczu u mężczyzn zdarza się rzadziej niż u kobiet. Często jest objawem towarzyszącym różnym ...

Zaburzenia statyki narządu rodnego

Narząd rodny kobiety jest utrzymywany w anatomicznie prawidłowej pozycji dzięki siłom pochodzącym z aparatu podporowego ...

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to niekontrolowane wydalanie moczu. Większość chorych stanowią kobiety. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z ...

Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu to brak kontroli nad oddawaniem moczu, co powoduje problemy higieniczne i utrudnia kontakty ...

Nietrzymanie moczu po porodzie

Nietrzymanie moczu po porodzie jest wstydliwym i, niestety, bardzo powszechnym problemem – dotyczy około 70% ...

Leki na drogi moczowe

Leki na drogi moczowe to preparaty stosowane w leczeniu zakażeń dolnych dróg moczowych, ponieważ z ...

Leczenie operacyjne nietrzymania moczu

Na wysiłkowe nietrzymanie moczu skarży się co trzecia młoda kobieta, a po okresie przekwitania nawet ...

Leczenie nietrzymania moczu

Nietrzymanie moczu jest dolegliwością, która dotyka dorosłych – kobiety i mężczyzn, a także dzieci. Oprócz ...

Ćwiczenia na nietrzymanie moczu

Popuszczanie moczu w trakcie np. intensywnego kaszlu lub kichania to problem, którego nie należy bagatelizować. ...

Przezcewkowa elektroresekcja gruczołu krokowego – zabieg TURP

Przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, czyli elektroresekcja prostaty, inaczej zabieg TURP jest tzw. złotym standardem leczenia ...

Komentarze (0)