Badanie krwi na czczo – przed którymi nie wolność jeść i ile godzin?

Podczas wykonywania badań laboratoryjnych konieczne jest odpowiednie przygotowanie do badania, w przeciwnym razie można uzyskać wynik zafałszowany. Najważniejsze zalecenie dotyczy pobrania próbek krwi na czczo. Co to znaczy być na czczo? I w przypadku jakich badań takie zalecenie musi być bezwzględnie przestrzegane?

Ile godzin przed badaniem krwi nie można jeść, pić?

Większość badań krwi powinna być wykonana na czczo, czyli po dłuższej przerwie w przyjmowaniu posiłków. Ile nie jeść przed badaniem krwi? Oznacza to, że przed badaniem krwi należy zachować post przez 10–12 godzin. Dotyczy to zakazu spożywania posiłków, niewskazana jest ponadto kawa i słodzona herbata. ile godzin przed badaniem krwi nie można pić alkoholu? Przed badaniem bezwzględnie zakazany alkohol i papierosy. Najlepiej ograniczyć jego spożycie do całego dnia poprzedzającego diagnostykę.

Dopuszczalne jest jedynie wypicie niewielkich ilości wody lub gorzkiej herbaty; jest to szczególnie zalecane latem, gdyż nawet minimalne odwodnienie spowodowane upałem może utrudnić wkłucie się do żyły. Przed pobraniem krwi nie należy ponadto żuć gumy ani spożywać cukierków odświeżających. Przeciwwskazane może być też stosowanie płynów do płukania ust. Część z nich zawiera alkohol.

Oddanie krwi na czczo – jak się przygotować?

Poza ograniczeniem spożywania posiłków i przyjmowania większości płynów, istnieją także inne zalecenia przed pobraniem krwi. Mowa o:

  • stosowaniu lekkostrawnej diety w dniu poprzedzającym badanie;
  • unikaniu intensywnej aktywności fizycznej;
  • powstrzymaniu się od zażycia ziół, suplementów diety czy leków po pobraniu krwi (o ile jest to możliwe i nie ma przeciwwskazań lekarskich to przesunięcia zażycia leku na trochę późniejszą godzinę).

Pobranie krwi na czczo jest możliwe we wszystkich laboratoriach już od wczesnych godzin porannych.

Dlaczego bycie na czczo przed badaniem krwi jest tak ważne?

Spożycie posiłku przed badaniem krwi może wpływać na wyniki badań, stanowiąc źródło wyników fałszywie dodatnich lub fałszywie ujemnych. Najbardziej oczywisty jest wpływ posiłku na wyniki pomiaru stężenia glukozy, trójglicerydów lub aminokwasów. Są to podstawowe makroskładniki diety, które zostają przyswojone z posiłku i przedostają się do krwi. Prowadzi to do zawyżenia wyników badań. Kolejny mechanizm zmian w wynikach badań krwi wynika z jelitowego lub wątrobowego metabolizmu wchłoniętych z przewodu pokarmowego składników, co ingeruje w oznaczanie poziomu amoniaku czy mocznika.

Niekiedy wpływ przyjęcia posiłku przed badaniem krwi nie wynika z bezpośredniej ingerencji w poziom oznaczanych parametrów, a związany jest z niepożądaną interferencją w przebieg metody analitycznej. Przykładem może być wpływ poposiłkowej lipemii (wysokiego poziomu trójglicerydów we krwi) na oznaczanie poziomu leukocytów czy hemoglobiny w próbce krwi. Podobne zależności dotyczą wyników morfologii na czczo względem wyników po spożyciu posiłku.

Morfologia na czczo

Brak jest ścisłego wymogu dotyczącego wykonywania morfologii krwi na czczo, jednak każde laboratorium zaleca takie rozwiązanie. Oczywiście od tej reguły można odstąpić w przypadku np. małych dzieci, które muszą rano spożyć posiłek, a także w przypadku badań wykonywanych w trybie pilnym. W każdej innej sytuacji warto pojawić się na badania morfologii krwi na czczo. Spożycie posiłku może bowiem zwiększać poziom leukocytów we krwi (leukocytoza), a poposiłkowa obecność trójglicerydów w próbce krwi może powodować hemolizę erytrocytów. Wówczas w badaniu krwi uzyskamy fałszywie zaniżony wynik liczby krwinek czerwonych RBC, a w biochemii krwi – zawyżony wynik potasu czy dehydrogenazy mleczanowej.

Jakie badania muszą być wykonane na czczo?

Istnieją takie badania krwi, które bezwzględnie muszą być wykonane na czczo. W przypadku wielu innych bycie na czczo nie jest wymagane, ale jest zalecane. Jeśli wyniki tych badań przyjmą wartości ujemne lub wynik jest niezgodny z objawami klinicznymi, wówczas wymagane jest powtórzenie badania na czczo.

Badania krwi na czczo, które wymagają co najmniej 10-godzinnej przerwy od spożywania posiłków to:

  • oznaczanie poziomu glukozy na czczo (Glu) – poziom cukru we krwi podnosi się bardzo szybko po posiłku,
  • doustny test tolerancji glukozy (obciążenia glukozą), czyli krzywa cukrowa (OGTT),
  • poziom żelaza (Fe),
  • lipidogram (poziom trójglicerydów, cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL i cholesterolu HDL),
  • prolaktyna (PRL),
  • białko,
  • badanie całkowitej zdolności wiązania żelaza (TIBC),
  • aminotransferaza alaninowa (AlAt) i aminotransferaza asparaginianowa (AspAt),
  • potas (K),
  • witamina B12,
  • czas krzepnięcia INR,
  • mocznik, kreatynina, kwas moczowy.

Przed którymi badaniami krwi nie trzeba być na czczo?

Badania laboratoryjne, które nie muszą być bezwzględnie wykonywane na czczo to m. in.: CRP czyli białko C – reaktywne, grupa krwi, immunoglobuliny, hemoglobina glikowana (HbA1c), hormony tarczycy – tyroksyna T4, trójjodotyronina T3, hormon tyreotropowy TSH. Inne badania kiedy nie jest jest niezbędne oddawanie krwi na czczo to: ASO czyli antystreptolizyna, a także antygeny HBs, HCV czy HIV.

Nie trzeba być na czczo przed badaniem krwi na Helicobacter pylori. Nie jest konieczne bycie na czczo do badania krwi na boreliozę, ponieważ posiłek nie ma wpływu na obecność swoistych przeciwciał.

Bibliografia

  • Guder W., Narayanan S., Wisser H., Zawta B., Próbki – od pacjenta do laboratorium; Wydawnictwo MedPharma 2009,
  • Wallach J., Interpretacja badań laboratoryjnych; Wydawnictwo MediPage, 2011.
Opublikowano: ; aktualizacja: 08.01.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Biochemia krwi – normy, wyniki, interpretacja, cena badania

Badania biochemiczne krwi to zróżnicowana grupa badań laboratoryjnych. Pozwalają ocenić stan zdrowia pacjentów w oparciu ...

Hormon anty-Mullerowski (AMH) – badanie

Hormon anty-Mullerowski (AMH) to hormon, który produkowany jest przez męskie i żeńskie komórki rozrodcze. Stężenie ...

Badanie krwi RDW – wyniki i normy wskaźnika RDW czerwonych krwinek

Badanie krwi RDW (red blood cell distribution width) służy określeniu anizocytozy, czyli stopnia zróżnicowania krwinek ...

D-dimery – co oznaczają podwyższone i wysokie D-dimery?

D-dimery są specyficznymi cząsteczkami powstałymi z rozpadu zakrzepu zlokalizowanego w naczyniach krwionośnych. Oznaczenie D-dimerów dostarcza ...

Morfologia z rozmazem – normy i wyniki badania krwi

Jednym z najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych jest morfologia krwi. Badanie to wykonywane jest w systemie ...

Monocyty podwyższone – co oznaczają w wynikach badania krwi?

Monocyty to komórki układu białokrwinkowego, które regulują procesy odpornościowe organizmu. Monocyty oznaczane są w morfologii ...

Limfocyty – co oznaczają obniżone i podwyższone limfocyty?

Limfocyty stanowią bardzo ważny element układu odpornościowego. Ich rolą jest wspomaganie rozpoznania antygenów, a następnie ...

MPV – co to za parametr morfologii krwi? Jak odczytać badanie krwi MPV?

Morfologia krwi to najczęściej wykonywane badanie krwi. Jednym z elementów ocenianych w przypadku morfologii są ...

Amylaza we krwi – co oznacza wysoka i niska w morfologii?

Amylaza (ślinowa, w moczu, surowicy) to enzym syntetyzowany przez niektóre narządy, np. trzustkę, jajniki czy ...

pH krwi a równowaga kwasowo-zasadowa organizmu

pH krwi oznaczane jest podczas gazometrii, w trakcie której ocenia się także saturację O2 i ...

Fosfor nieorganiczny – badanie – normy w wynikach morfologii

Fosfor nieorganiczny odpowiada za regulację gospodarki kostnej oraz kurczliwość mięśni. Badanie jego poziomu w morfologii ...

Ferrytyna – badanie – wskazania, normy, wyniki

Badanie ferrytyny, białka magazynującego żelazo w organizmie, pozwala dokładnie określić jego poziom we krwi. Wskazania ...

Komentarze (1)


czy można pić kawę przed pobraniem krwi?
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon