Amylaza we krwi – co oznacza wysoka i niska w morfologii?

Amylaza (ślinowa, w moczu, surowicy) to enzym syntetyzowany przez niektóre narządy, np. trzustkę, jajniki czy jądra. Badanie stężenia amylazy trzustkowej we krwi wykonuje się w przypadku objawów, takich jak: wymioty i biegunki, silne bóle brzucha, a także w sytuacji podejrzenia chorób trzustki. Podwyższone i wysokie stężenie enzymu w morfologii może świadczyć o zapaleniu otrzewnej lub nerek, niskie zaś – o uszkodzeniu wątroby lub zawale.

Amylaza – ślinowa, w moczu, surowicy i we krwi

Amylaza (amylase enzyme) to enzym syntetyzowany przede wszystkim przez trzustkę, ale także przez jajniki, jądra, gruczoł mleczny czy ślinianki. Jej rola w organizmie to trawienie cukrów złożonych do cukrów prostych.

Enzym ten zostaje wydalany przez przewód pokarmowy oraz moczowy. Amylaza w surowicy jest głównie pochodzenia trzustkowego, zatem jej stężenie zależy bezpośrednio od funkcji trzustki, ale także nerek, które oczyszczają krew z enzymu.

Największe znaczenie diagnostyczne ma amylaza podwyższona, choć wynik badania poniżej normy także dostarcza cennych informacji o stanie zdrowia. Najczęściej oznaczane jest jej stężenie we krwi, rzadziej bada się amylazę w moczu czy ślinie.

Amylaza trzustkowa we krwi – kiedy badać?

Badanie amylazy wykonywane jest najczęściej w przypadku podejrzenia chorób trzustki. Niepokojące objawy, które powinny skłonić do oznaczenia amylazy w moczu lub we krwi to: gorączka, silny ból brzucha oraz wymioty i biegunka.

Takie symptomy mogą wskazywać na ostre zapalenie trzustki. Z kolei utrzymujące się przez dłuższy czas umiarkowane bóle brzucha z towarzyszącymi biegunkami tłuszczowymi i utratą masy ciała mogą sugerować przewlekłe zapalenie trzustki.

Inne wskazania do oznaczenia poziomu amylazy we krwi to: podejrzenie perforacji wrzodu żołądka lub dwunastnicy, niedrożność jelit (bóle brzucha, nudności i wymioty, silne wzdęcia), niedokrwienie jelit (silny ból brzucha, stolce z domieszką krwi), podejrzenie zapalenia lub nowotworu ślinianek (obrzęk policzka lub małżowiny usznej, trudności z połykaniem i towarzyszący ból suchość w jamie ustnej).

Amylaza trzustkowa – badanie, norma, jak się przygotować

Amylaza we krwi oznaczana jest z próbki pobranej z żyły łokciowej. Wymagane jest, aby pacjent przybył na badanie na czczo. Gdy enzym ten oznacza się w moczu, wymagane jest przeprowadzenie jego dobowej zbiórki.

Norma amylazy wynosi 25–125 IU/ l, zaś u osób w podeszłym wieku, powyżej 70 r. ż., prawidłowa wartość w wynikach badań to 20–160 IU/ l. Aby wynik był wiarygodny, należy oznaczyć amylazę jak najszybciej po pojawieniu się charakterystycznych objawów, gdyż enzym ten osiąga maksimum stężenia we krwi w ciągu 6–12 godzin. Kiedy upłynie więcej czasu, dobrze jest oznaczyć także amylazę w moczu, gdyż jej podwyższone stężenie utrzymuje się w nim dłużej niż we krwi.

Podwyższona amylaza trzustkowa – co to znaczy?

Znacznie podwyższona amylaza, przyjmująca wartości 575–1150 U/l, towarzyszy najczęściej ostremu zapaleniu trzustki, którego najpowszechniejszymi przyczyny to: kamica żółciowa bądź nadużywanie alkoholu, rzadziej uraz czy powikłania polekowe. Wśród innych schorzeń, którym towarzyszy amylaza powyżej normy, wymienia się: zapalenie otrzewnej, perforacja wrzodu żołądka lub jelit, niedrożność jelit, kamica żółciowa, ostre zapalenie nerek, zapalenie pęcherzyka żółciowego

Amylaza przekroczona w stopniu umiarkowanym, mieszcząca się w zakresie 115–575 IU/ l, towarzyszy m.in.: zaostrzeniu przewlekłego zapalenia trzustki, spowodowanego nadużywaniem alkoholu, paleniem papierosów bądź procesami autoimmunologicznymi. Wtedy podwyższeniu ulega amylaza trzustkowa. Gdy natomiast przyczyną przekroczenia normy amylazy są choroby ślinianek i świnka, wtedy we krwi zwiększa się amylaza ślinowa.

Niska i wysoka amylaza w morfologii – o czym świadczy?

Obniżona amylaza w badaniu krwi może wynikać z masywnego uszkodzenia miąższu trzustki oraz znacznego spadku sekrecji enzymu, np. w przebiegu mukowiscydozy czy zaawansowanego stanu zapalnego trzustki.

Wśród innych przyczyn niskiej amylazy wymienia się: uszkodzenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, rozległe poparzenia, podwyższony poziom lipidów we krwi (hiperlipidemia) oraz stosowanie niektórych leków, np. wiążących wapń (cytrynianów i szczawianów).

Za wysoka amylaza może towarzyszyć natomiast: radio- i chemioterapii, przewlekłej chorobie nerek, niewydolności wątroby oraz zatruciu metanolem. Wysoka amylaza to także objaw w przypadku nowotworów tarczycy, wątroby, jelita grubego, płuc, oskrzeli, jajnika lub prostaty. Podwyższona amylaza u kobiet może świadczyć o ciąży pozamacicznej lub pęknięciu jajowodu. Wysokie stężenie tego enzymu u dzieci wynika najczęściej z chorób ślinianek lub przewlekłego stosowania glikokortykosteroidów.

Wyjątkową sytuacją jest podwyższona amylaza we krwi bez towarzyszącego podwyższonego stężenia enzymu w moczu. Taka sytuacja określana jest mianem makroamylazemii i wynika z obecności we krwi połączonych cząsteczek amylazy. Takie duże kompleksy enzymatyczne nie są usuwane z moczem, gdyż ich rozmiary uniemożliwiają ich przefiltrowanie do moczu. Takie zjawisko ma podłoże genetyczne i nie wynikają z niego żadne konsekwencje zdrowotne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 13.04.2017

Oceń:
4.1


Może cię

Hematokryt – co oznacza niski i podwyższony wynik badania HCT?

Hematokryt jest jednym z najczęściej oznaczanych parametrów w zakresie podstawowego badania krwi – tzw. morfologii, ...

Kalendarz badań w ciąży

Współczesna medycyna umożliwia leczenie niektórych wad rozwojowych w czasie ciąży lub po jej rozwiązaniu, dlatego ...

MPV – co to za parametr morfologii krwi? Jak odczytać badanie krwi MPV?

Morfologia krwi to najczęściej wykonywane badanie krwi. Jednym z elementów ocenianych w przypadku morfologii są ...

Leukocyty we krwi (krwinki białe) – normy w wynikach morfologii

Leukocyty, inaczej białe krwinki, to komórki stanowiące ważną część układ odpornościowego, które biorą udział w ...

Morfologia krwi

Morfologia krwi jest najczęściej wykonywanym badaniem w praktyce lekarza rodzinnego. Pozwala diagnozować częste choroby tj. ...

pH krwi a równowaga kwasowo-zasadowa organizmu

pH krwi oznaczane jest podczas gazometrii, w trakcie której ocenia się także saturację O2 i ...

Badanie amylazy w surowicy

Badanie amylazy w surowicy przeprowadzanie jest szczególnie w bólach nadbrzusza, Badanie amylazy we krwi służy ...

Amylaza w moczu podwyższona – norma, wyniki i cena badania alfa-amylazy trzustkowej w moczu?

Badanie amylazy w moczu wykonywane jest kiedy podejrzewa się przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki, a ...

Badania w chorobach trzustki

Przy podejrzeniu chorób trzustki wykonuje się szereg różnorodnych badań krwi. Wśród nich jest badanie stężenia ...

Monocyty podwyższone – co oznaczają w wynikach badania krwi?

Monocyty to komórki układu białokrwinkowego, które regulują procesy odpornościowe organizmu. Monocyty oznaczane są w morfologii ...

Enzymy trzustkowe – objawy niedoboru, badanie

Enzymy trzustkowe tworzą tak zwany sok trzustkowy, dzięki czemu możliwe jest prawidłowe trawienie tłuszczów. Najważniejsze ...

Niska hemoglobina – o czym świadczy niski poziom hemoglobiny?

Niski poziom hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość. Ten parametr wraz z niskim hematokrytem i małą liczba ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon