Krzywa cukrowa – co to jest, wyniki badania, normy, jak się przygotować?

Badanie krzywej cukrowej wykonywane jest w przebiegu diagnostyki zaburzeń gospodarki węglowodanowej, zwłaszcza cukrzycy. Ponadto obowiązkowo wykonywane jest badanie na krzywą cukrową w ciąży, co ma na celu zdiagnozowanie cukrzycy ciążowej. Obecnie w ciąży wykonywany jest test obciążenia glukozą 75 g. Interpretacja wyników u kobiet ciężarnych i pozostałych pacjentów jest taka sama.

Co to jest krzywa cukrowa?

Krzywa cukrowa (krzywa glikemiczna, krzywa glukozowa) to badanie polegające na pomiarze poziomu glikemii, czyli poziomu glukozy we krwi na czczo oraz po spożyciu roztworu zawierającego glukozę w określonej ilości. Jest to badanie czynnościowe, pozwalające oszacować szybkość wydzielania insuliny i wynikające z tego zmiany glikemii po spożyciu określonej ilości glukozy.

Dzięki dwukrotnemu oznaczeniu poziomu glukozy we krwi po wypiciu roztworu glukozy można oszacować rezerwę insuliny zgromadzoną w trzustce i uwalnianą szybko po przyjęciu glukozy, jak i pulę syntetyzowaną w odpowiedzi na spożycie cukru.

Podstawowy schemat próby cukrowej zakłada oznaczenie glukozy na czczo, a także po 60 oraz 120 minutach od spożycia 75 g glukozy. Taki schemat stosowany jest w przypadku diagnostyki cukrzycy, a także jako krzywa cukrowa w ciąży.

Kiedyś w ciąży wykonywana była krzywa cukrowa jednopunktowa, czyli test tolerancji glukozy z 50 g glukozy i oznaczeniem na czczo oraz po 60 minutach. Możliwe są rozmaite modyfikacje przebiegu krzywej cukrowej, np. oznaczanie poziomu glukozy tylko na czczo i po 120 minutach czy przedłużenie testu do 180 minut w przypadku diagnozowania hipoglikemii reaktywnej.

Badanie krzywej cukrowej – wskazania

Kiedy wykonać badanie na krzywą cukrową? Podstawowym wskazaniem do wykonania krzywej glukozowej jest diagnostyka cukrzycy bądź innych schorzeń przebiegających z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Najczęściej badanie krzywej cukrowej wykonywane jest po uzyskaniu nieprawidłowych wyników glikemii na czczo.

Norma glukozy na czczo to 3,9–5,5 mmol/l. Gdy uzyskamy wynik w przedziale 5,6–6,9 mmol/l, wtedy stwierdzany jest nieprawidłowy poziom glikemii na czczo, określany także jako stan przedcukrzycowy – wówczas dalszym etapem diagnostyki jest doustny test tolerancji glukozy.

Krzywa cukru – inne wskazania do wykonania krzywej glikemicznej to:

  • pojawienie się objawów cukrzycy: świądu skóry, częstego oddawania moczu (zwłaszcza nocą), wzmożonego pragnienia czy nawracających infekcji układu moczowo-płciowego;
  • obecność glukozy w moczu;
  • urodzenie dziecka o masie ciała powyżej 4500 g;
  • podejrzenie poposiłkowej hipoglikemii, czyli nadmiernej sekrecji insuliny po posiłku, prowadzącej do spadku poziomu glukozy we krwi poniżej normy;
  • czynniki rozwoju cukrzycy: występowanie choroby w rodzinie, nadwaga lub otyłość, zaburzenia gospodarki lipidowej (wysoki poziom trójglicerydów), nadciśnienie tętnicze;
  • występowanie retinopatii (zmiany w naczyniach krwionośnych oka) lub neuropatii (zaburzenia czucia) o nieustalonej przyczynie.

Krzywa cukrowa w ciąży – kiedy, wyniki

W ciąży konieczne jest regularne monitorowanie poziomu glukozy we krwi, co ma na celu jak najwcześniejsze rozpoznanie cukrzycy ciążowej. To zaburzenie dotyka nawet 3–5 proc. kobiet. Podczas pierwszych wizyt lekarskich kobieta ciężarna powinna wykonać oznaczanie poziomu glukozy we krwi. Jeśli wynik glikemii na czczo w ciąży jest prawidłowy, czyli mieści się w przedziale 3,9–5,5 mmol/l, wtedy krzywa glikemiczna wykonana powinna być między 24. a 28. tygodniem ciąży.

Próba cukrzycowa w ciąży jest szczególnie ważna dla kobiet narażonych na czynniki rozwoju cukrzycy ciężarnych, z których najistotniejsze to:

  • nadwaga,
  • nadciśnienie,
  • wiek powyżej 35 lat,
  • cukrzyca występująca w poprzednich ciążach,
  • urodzenie dziecka o masie powyżej 4500 gramów,
  • cukrzyca typu 2 występująca rodzinnie,
  • zespół policystycznych jajników.

Krzywa cukrowa – jak się przygotować do badania, jaka dieta?

Dla właściwej interpretacji badania krzywej glukozowej konieczne jest odpowiednie przygotowanie do badania i przestrzeganie określonych reguł podczas badania. Jak przygotować się do badania krzywej cukrowej w ciąży i w każdym innym przypadku, gdy konieczne jest wykonanie krzywej cukrowej?

Powinna być wykonana na czczo, ostatni posiłek powinien być spożyty na 12 godzin przed badaniem. Przez 3 dni poprzedzające badanie należy zachować standardową dietę, nie ograniczając spożycia węglowodanów. Jeśli lekarz nie widzi przeciwwskazań, na około 3 dni przed badaniem warto jest odstawić leki, które mogą zaburzać gospodarkę węglowodanową, np. leki moczopędne czy steroidowe. Na dobę przed badaniem nie wolno palić papierosów i pić alkoholu. Można pić wodę.

Na test obciążenia glukozą należy zjawić się w dobrym stanie zdrowia, każda infekcja może zafałszować wynik badania. Najczęściej w dniu poprzedzającym próbę glukozową wykonywany jest pomiar glukozy na czczo, co ma na celu wykluczenie osób z bardzo wysokim poziomem glikemii na czczo. Gdy poziom glukozy na czczo jest bardzo wysoki (graniczna wartość ustalana jest dla każdego laboratorium), nie jest podawany doustny roztwór glukozy.

Jak wygląda badanie krzywej cukrowej?

Badanie krzywej cukrowej składa się z kilku oznaczeń poziomu glukozy, a pierwsze to glukoza na czczo. Jak wygląda badanie krok po kroku?

Pierwszym etapem krzywej cukrowej jest pobranie krwi na czczo w celu oznaczenia poziomu glukozy. Następnie pacjent wypija 75 g glukozy rozpuszczone w 250–300 ml wody. Roztwór ten należy wypić jak najszybciej, najlepiej do 5 minut. Nie jest to łatwe, gdyż roztwór jest bardzo słodki, nie wolno jednak przepijać go wodą czy innymi płynami.

Po wypiciu roztworu glukozy pacjent powinien przebywać na terenie placówki medycznej i pozostawać w pozycji siedzącej; nie należy się forsować. Kolejne pobrania krwi mają miejsce w 60. oraz 120. minucie testu.

Krzywa cukrowa – wyniki i interpretacja

Gdy wykonywana jest krzywa cukrowa, normy są takie same w przypadku kobiet w ciąży, jak i innych pacjentów. Prawidłowe wyniki krzywej cukrowej w ciąży są następujące:

  • krzywa cukrowa na czczo: 3,9–5,5 mmol/l (70–99 mg/dl),
  • krzywa cukrowa – norma po 1. godzinie: poniżej 10 mmol/l (poniżej 180 mg/dl),
  • krzywa cukrowa – norma po 2. godzinie: poniżej 7,8 mmol/l (poniżej 140 mg/ dl).

Gdy wykonywana jest krzywa cukrowa 3-punktowa, normy są takie same także dla pacjentów nie będących w ciąży. Nie zawsze jednak otrzymamy prawidłową krzywą cukrową. Jaki wynik świadczy o cukrzycy? Jeśli wykonywana jest krzywa cukrowa w ciąży, normy po 75 g glukozy mogą być przekroczone nieznacznie – i wtedy diagnozowany jest tzw. stan przedcukrzycowy. Mowa o następujących wynikach:

  • glukoza na czczo: 5,6–6,9 mmol/l (100–125 mg/dl),
  • glukoza po 2 godzinach: 7,8–11 mmol/l (140–199 mg/dl).

Natomiast na cukrzycę wskazują następujące wyniki krzywej cukrowej:

  • glukoza na czczo: powyżej 7 mmol/l (126 mg/dl),
  • glukoza po 2 godzinach: powyżej 11,1 mmol/l (200 mg/dl).

Wynik krzywej cukrowej powyżej normy w ciąży wymaga konsultacji ze specjalistą, który wdroży odpowiednie leczenie.

Krzywa insulinowa – czym się różni od krzywej glikemicznej?

Cennym uzupełnieniem badania krzywej cukru jest tzw. krzywa insulinowa. Badanie to polega na oznaczaniu poziomu insuliny, czyli hormonu syntetyzowanego przez trzustkę po spożyciu posiłku zawierającego węglowodany. Badanie wykonywane jest tak samo jak krzywa glikemiczna, krew pobierana jest na czczo, a następnie w 60. i 120. minucie po wypiciu 75 g glukozy.

Krzywa insulinowa służy głównie diagnozowaniu stanu insulinooporności. W przebiegu insulinooporności stwierdzana jest zmniejszona wrażliwość tkanek na insulinę, co prowadzi do nadprodukcji insuliny.

Bibliografia

  1. Górska-Ciebiada M., Loba M., Barylski M., Ciebiada M., Rozpoznawanie i leczenie cukrzycy – co nowego w wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego?, Geriatria, 2016, 10: 112–119.
  2. Standardy Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego postępowania u kobiet z cukrzycą – aktualizacja, Ginekologia Polska 2014.
Opublikowano: ; aktualizacja: 12.08.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Jakie badania wykryją wirusa opryszczki? Kto powinien je wykonać?

Badania na opryszczkę wykonuje się u osób dotkniętych wirusem HSV 1 lub HSV 2. W ...

Posiew kału

Posiew kału to badanie kału, które ma na celu stwierdzenie czy w próbce kału oddanej ...

Stan przedcukrzycowy – przyczyny, leczenie, dieta

Stan przedcukrzycowy to stan podwyższonego poziomu cukru we krwi, rozpoznany w teście obciążenia glukozą. Wiąże ...

Odczyn Biernackiego (opad Biernackiego) – badanie OB – norma i wyniki

Badanie OB (odczyn Biernackiego lub opad Biernackiego) to nieswoiste oznaczenie toczącej się choroby. Wykonywane jest ...

Gen APC (badanie) a rak jelita grubego i polipy jelit

Rak jelita grubego rozwija się najczęściej na podłożu polipów jelita i często ma podłoże rodzinne. ...

Glukoza na czczo – co oznacza wysoki i niski cukier na czczo?

Oznaczanie poziomu glukozy we krwi na czczo to jedno z najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych. Stężenie ...

Amoniak we krwi

Badanie amoniaku we krwi wykonuje się głównie przy podejrzeniu chorób wątroby. Wysoki poziom amoniaku we ...

Glukoza na czczo – co oznacza wysoki i niski cukier na czczo?

Oznaczanie poziomu glukozy we krwi na czczo to jedno z najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych. Stężenie ...

Test obciążenia glukozą (OGTT) – doustny test – interpretacja wyniku, normy

Test obciążenia glukozą (badanie OGTT) służy do diagnozowania stanów predysponujących do rozwoju cukrzycy. Badanie glukozy ...

Wysoki poziom cukru we krwi - podwyższony cukier

Wysoki poziom cukru we krwi, czyli hiperglikemia, kojarzy się przede wszystkim z cukrzycą – zarówno ...

Poziom wapnia we krwi – za wysoki, za niski, normy wapnia całkowitego

Poziom wapnia we krwi zależy od wielu czynników, a utrzymanie wyników badania Ca w normie ...

Fosfor nieorganiczny – badanie – normy w wynikach morfologii

Fosfor nieorganiczny odpowiada za regulację gospodarki kostnej oraz kurczliwość mięśni. Badanie jego poziomu w morfologii ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon