pH krwi a równowaga kwasowo-zasadowa organizmu

pH krwi oznaczane jest podczas gazometrii, w trakcie której ocenia się także saturację O2 i CO2. Trzeba pamiętać, że zaburzenia homeostazy (równowagi kwasowo-zasadowej organizmu) mogą prowadzić nawet do śmierci. Badanie odczynu krwi wykonuje się w przypadku przewlekłej niewydolności oddechowej (duszność, zadyszka, sinica) i chorób metabolicznych (np. cukrzyca). Co oznacza pH krwi powyżej i poniżej normy?

pH krwi a równowaga kwasowo-zasadowa

pH krwi jest odzwierciedleniem przeciwstawnych procesów komórkowych: produkcji CO2 i nielotnych kwasów oraz jednoczesnego wydalania CO2 i jonów wodorowych. Za utrzymanie fizjologicznego pH odpowiadają liczne układy buforowe krwi i komórek, wymiana gazowa w płucach oraz wydalanie jonów wodorowych z moczem.

Zaburzenie homeostazy, czyli równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, prowadzi do nieprawidłowości elektrolitowych, neurologicznych oraz metabolicznych. W skrajnych przyczynach może prowadzić do śmierci.

Gazometria, obejmująca m.in. oznaczenie pH oraz ocenę saturacji O2 i CO2, dostarcza cennych informacji o zaburzeniach równowagi kwasowo-zasadowej oraz wymianie gazowej organizmu. Badanie powinno być wykonywane z krwi tętniczej (gazometria krwi tętniczej), choć w stanach nagłych dopuszczalne jest oznaczenie z krwi włośniczkowej.

Gazometria (badanie pH krwi i saturacji) – kiedy?

Najczęściej wskaźnik odczynu krwi sprawdzany jest w przypadku przewlekłej niewydolności oddechowej, którą sugerować mogą objawy, takie jak: duszności, zadyszka, łatwe męczenie się, sinica (sine zabarwienie warg, czasem płatków uszu i koniuszka nosa), kaszel i świszczący oddech.

Inne wskazania do badania pH krwi to: choroby metaboliczne, długotrwałe wymioty, urazy szyi i głowy, sepsa, ostra niewydolność serca czy powikłana cukrzyca, a także stany nagłe – rozległe urazy, zaburzenia świadomości czy inne objawy neurologiczne oraz poważne zaburzenia oddechu.

Szczególnym przypadkiem jest badanie pH skalpu płodu lub pH krwi pępowinowej. Takie badania krwi noworodka wykonywane jest okołoporodowo w przypadku: przewlekłego zapalenia nerek, nadciśnienia bądź cukrzycy u matki, hipotrofii płodu, skurczów porodowych o nadmiernej amplitudzie bądź częstotliwości, przedłużającego się porodu, smółki w płynie owodniowym, innych powikłań porodowych.

Odczyn krwi – badanie – przebieg i normy

Poziom pH krwi powinien być oznaczany w próbce krwi tętniczej (badanie krwi), pobranej w warunkach anaerobowych, czyli bez kontaktu w powietrzem. Próbkę pobiera się najczęściej z tętnicy promieniowej po wewnętrznej stronie nadgarstka. Po nakłuciu krew pobierana jest do cienkiej kapilary, której końce zatykane są koreczkami. Ważne jest, aby do probówki nie dostały się pęcherzyki powietrza, a pH oznaczone zostało jak najszybciej.

Niekiedy wykonuje się oznaczenie pH krwi włośniczkowej, po pobraniu krwi z nakłucia opuszka palca lub płatka ucha. Nakłuwane miejsce powinno zostać uprzednio ogrzane w celu przekrwienia. pH płodu bada się natomiast na drodze nacięcia skalpu na długość około 2 mm.

Wartości pH przekraczające dolny zakres normy wskazują na kwasowe pH krwi, zaś przekraczające górną jej granicę – zasadowe pH.

Jeśli chodzi o odczyn krwi, norma zależy od tego, z jakiej próbki oznaczane jest badanie:

  • pH krwi tętniczej mieści się w zakresie 7,35–7,45;
  • pH krwi żylnej mieści się w zakresie 7,32–7,42.
  • pH krwi płodu powinno wynosić 7, 20–7,40.

Badanie nie wymaga żadnego przygotowania ze strony pacjenta. Nakłucie tętnicy nie należy do przyjemnych i może wiązać się z bólem. Po pobraniu krwi pacjent powinien odpoczywać i uciskać miejsce wkłucia przez kilkanaście minut.

pH krwi (wysokie i niskie w morfologii) – co to znaczy?

Interpretacja pH dla płodu przedstawia się następująco: pH w zakresie 7,29 do 7,40 oznacza dobrostan płodu. Wartości pH 7,26–7,28 to wartości graniczne, zaś 7,10–7,25 to mniej lub bardziej nasilona kwasica, która może stanowić wskazanie do jak najszybszego rozwiązania porodu. pH płodu 6,70–7,09 to nasilona kwasica płodu i zagrożenie życia, zaś pH poniżej 6,70 – strefa śmierci wewnątrzmacicznej płodu.

Wysokie lub podwyższone pH krwi w wynikach badania może być wynikiem:

  • zasadowicy spowodowanej przewlekłymi wymiotami, długotrwałym stosowaniem glikokortykosteroidów czy diuretyków, a także pod wpływem niektórych toksyn;
  • hipokaliemii;
  • aktywacji glikolizy beztlenowej.

Obniżone (za niskie) pH krwi świadczy natomiast o:

  • kwasicy spowodowanej zatruciem alkoholem, niedotlenienieniem organizmu, cukrzycą, przewlekłą biegunką, niewydolnością nerek, chorobami płuc lub serca;
  • hiperkaliemii;
  • zaburzeniach metabolizmu;
  • przewlekłym zmęczeniu.

Jeśli chodzi o interpretację pH, oznaczanie jednocześnie innych parametrów w ramach gazometrii krwi ułatwia ocenę stanu zdrowia pacjenta. Jakiekolwiek zaburzenia powinny być dokładnie zdiagnozowane, gdyż utrzymujące się zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej organizmu stanowić mogą nawet zagrożenie życia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 21.04.2017

Oceń:
4.3


Może cię

Zakwaszenie organizmu – objawy, przyczyny, skutki

Zakwaszenie organizmu pojawia się w momencie zachwiania równowagi kwasowo-zasadowej i w zaburzonym środowisku wodno-elektrolitowym, kiedy ...

Kwasica ketonowa, mleczanowa, oddechowa

Kwasica organizmu jest efektem zachwiania gospodarki wodno-elektrolitowej. Pojawia się on wtedy, gdy pH krwi obniża ...

Chlorki w moczu – badanie

Aniony chlorkowe – chlorki, są głównymi anionami przestrzeni pozakomórkowej. Podobnie jak w surowicy krwi, poziom ...

Krew włośniczkowa – badanie gazometryczne

Gazometryczne badanie krwi włośniczkowej wykonuje się najczęściej w celu określenia równowagi kwasowo-zasadowej. Krew pobierana jest ...

Chlorki we krwi – badanie stężenia

Badanie st ężenia chlorków we krwi przeprowadza się zazwyczaj razem z oznaczaniem poziomu innych elektrolitów. ...

Gazometria

Gazometria to badanie krwi obejmujące kilka parametrów (stężenie gazów we krwi, wartość pH, poziom wodorowęglanów, ...

Zasadowica oddechowa – przyczyny, objawy, leczenie

Alkaloza, czyli zasadowica oddechowa, to stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej i wzrostu pH krwi, który może ...

Zakwaszony organizm – jakie są objawy zakwaszenia organizmu?

Optymalne środowisko dla przebiegu procesów metabolicznych to pH krwi wynoszące około 7,35–7,45. Zachwianie równowagi między ...

Zasadowica metaboliczna (alkaloza) – przyczyny, objawy, leczenie

Zasadowica metaboliczna jest zaburzeniem równowagi kwasowo-zasadowej, w którym dochodzi do wzrostu pH krwi. Przyczyną tego ...

Kwasica

Kwasica jest stanem, w którym równowaga kwasowo-zasadowa organizmu ulega zaburzeniu, przewagę uzyskują kwasy. W kwasicy ...

Równowaga kwasowo-zasadowa

Każde zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej oznacza, że prawidłowy układ jonów w komórkach ulega zachwianiu. Wskaźnikiem, który ...

Chlorki w dobowej zbiórce moczu

Badanie chlorków w dobowej zbiórce moczu wchodzi w skład badania elektrolitów lub badań metabolicznych. Stężenie ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon