AFP (alfa fetoproteina) – badanie

Brak zdjęcia

26 lipca 2013

Alfa fetoproteina to białko płodowe, wytwarzane przez pęcherzyk żółtkowy. Wskazaniem do oznaczenia AFP jest monitorowanie i wykrywanie wznowy nowotworów. Stosuje się go również jako test przesiewowy w populacjach szczególnie narażonych na nowotwory.

Co to jest alfa fetoproteina (AFP)?

Alfa fetorpoteina (AFP) jest to białko płodowe, wytwarzane w dużej ilości przez pęcherzyk żółtkowy płodu, po jego zaniku produkcję przejmuje wątroba i przewód pokarmowy. W 13 tygodniu ciąży stężenie alfa fetoproteiny jest najwyższe, w momencie porodu jej stężenie zaczyna maleć, aby do czasu ukończenia pierwszego roku osiągnąć wartości prawidłowe.

Guz nowotworowy wywodzący się z tkanki zarodkowej również wydziela AFP. Klinicznie oznaczenie alfa fetoproteiny znalazło swoje zastosowanie w monitorowaniu leczenia chirurgicznego albo radiochemioterapeutycznego. Spadek poziomu AFP świadczy o skuteczności leczenia, natomiast nagły wzrost wskazuje na wznowę guzów nowotworowych albo pojawienie się odległych przerzutów.

Oznaczenie AFP może służyć także do rozpoznania wad rozwojowych w trakcie ciąży.

Wskazania do badania alfa fetoproteiny

Wskazaniem do oznaczenia alfa fetoproteiny jest monitorowanie i wykrywanie wznowy nowotworów.

Stosuje się go również jako test przesiewowy w populacjach szczególnie narażonych na nowotwory (Chińczycy, Eskimosi). Oznaczenie AFP ma również zastosowanie przy różnicowaniu:

  • noworodkowego zapalenia wątroby,
  • noworodkowej atrezji dróg żółciowych.

Na podstawie tego badania można również rozpoznać wady rozwojowe płodu oraz choroby łożyska w czasie ciąży. Badanie prenatalne oznaczenia AFP w surowicy ciężarnej kobiety przeprowadza się między 15 a 20 tygodniem ciąży. Zaleca się oznaczenie również β gonadotropiny kosmówkowej oraz estriolu znajdujących się we krwi matki – jest to tzw. test potrójny.

Technika oraz przygotowanie do badania AFP

Badanie stężenia AFP wykonuje się na podstawie pobranej od pacjenta niewielkiej ilości krwi do probówki próżniowej. Materiał pobierany jest zazwyczaj z żył najlepiej widocznych i zlokalizowanych w dole łokciowym, u dzieci natomiast stosuje się niewielkie nacięcie nożem lekarskim (lancetem) na skórze w celu wywołania niewielkiego krwawienia. Otrzymaną próbkę wysyła się do analizy.

Badanie nie wymaga szczególnego przygotowania, nie trzeba być na czczo.

Wartości referencyjne badania alfa fetoproteiny

Podaje się, że wartości prawidłowe dla oznaczenia alfa fetoproteiny nie przekraczają

  • 15 ng/ml,

natomiast u kobiet w ciąży powinny mieścić się w zakresie:

  • 28-120 ng/ml – oznaczane w 16-18 tygodniu ciąży.

Interpretacja wyniku badania stężenia alfa fetoproteiny

Wzrost AFP rejestruje się w:

  • nowotworach zarodkowych jajników oraz jąder,
  • nowotworach przewodu pokarmowego (rak trzustki, rak żołądka, rak jelita grubego),
  • chorobach wątroby – WZW, pomartwicza marskość wątroby, poalkoholowa marskość wątroby, pierwotna marskość żółciowa wątroby,
  • przebiegu raka płuca,
  • tyrozynemii – choroba genetyczna, charakteryzująca się pojawieniem tyrozyny oraz jej metabolitów w moczu pacjenta,
  • dziedzicznie uwarunkowanym utrzymywaniu się wysokiego AFP.

AFP nie występuje:

  • u osób zdrowych (powyżej 1 roku życia),
  • w nasieniaku jądra,
  • w kosmówczaku, gruczolaku jajnika.

Niskie stężenie AFP po 10 tygodniu może świadczyć o zespole Downa lub wadzie cewy nerwowej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Dieta a rak jelita grubego

Rak jelita grubego jest drugim wśród najczęściej występujących w Polsce nowotworów – po raku piersi ...

CA 72-4 – badanie

CA 72-4 jest markerem nowotworowym oznaczanym w sytuacji, kiedy u pacjenta występuje podejrzenie choroby nowotworowej. ...

Rak trzustki – objawy, rokowanie i leczenie raka trzustki

Objawy raka trzustki pojawiają się w zaawansowanym stadium choroby, dlatego diagnostyka nowotworu jest znacznie utrudniona. ...

Rak żołądka – objawy

Wczesne objawy raka żołądka nie są charakterystyczne. Należą do nich m.in. częste, uporczywe bóle w ...

Rak jelita grubego – przyczyny

Rak jelita grubego, to nowotwór złośliwy, rozwijający się w odbytnicy, okrężnicy lub wyrostku robaczkowym. Jest ...

Tomografia komputerowa jamy brzusznej

Tomografia komputerowa układu pokarmowego to badanie, które umożliwia zobrazowanie przekroju ciała od sklepienia przepony do ...

Test bibułkowy (bibułowy) na krew utajoną w kale

Test bibułkowy na krew utajoną w kale pozwala wykryć obecność krwi w stolcu, która nie ...

Polipy jelita grubego a rak jelita grubego – czy to nowotwór?

Najczęstszym typem polipów nowotworowych u dorosłych są polipy nowotworowe łagodne. Prawdopodobieństwo przemiany zmiany łagodnej w ...

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego jest to jeden ze sposobów obrazowania tego układu. Odznacza się ...

Test FOB (FOBT) na krew utajoną w kale – co oznacza wynik dodatni, jak wykonać, jaka jest cena?

Test FOB na krew utajoną w kale jest badaniem w kierunku wczesnego wykrycia raka jelita ...

Nowotwory u kobiet

Spośród wszystkich nowotworów, na które zapadają kobiety, należy wymienić: raka sutka, raka płuc, raka jelita ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Komentarze (0)