AFP (Alfa fetoproteina) – marker, badanie, norma i wyniki

Brak zdjęcia

26 lipca 2013

Alfa fetoproteina to białko płodowe, którego poziom w sposób fizjologiczny wzrasta w czasie ciąży. Marker AFP wytwarzany jest przez pęcherzyk żółtkowy. Wskazaniem do oznaczenia AFP u dorosłych, nie tylko kobiet w ciąży i interpretacji jego wyników, jest monitorowanie i wykrywanie wznowy nowotworów. Stosuje się go również jako test przesiewowy w populacjach szczególnie narażonych na nowotwory.

Co to jest alfa fetoproteina (AFP)?

Alfa fetorpoteina (AFP) jest to białko płodowe, wytwarzane w dużej ilości przez pęcherzyk żółtkowy płodu, po jego zaniku produkcję przejmuje wątroba i przewód pokarmowy. W 13 tygodniu ciąży stężenie alfa fetoproteiny jest najwyższe, w momencie porodu jej stężenie zaczyna maleć, aby do czasu ukończenia pierwszego roku osiągnąć wartości prawidłowe.

Oznaczenie AFP może służyć także do rozpoznania wad rozwojowych w trakcie ciąży.

Marker AFP w wykrywaniu raka?

Podwyższone wartości obserwowane są u dorosłych, zarówno u mężczyzn jak i u kobiet. Dzieje się tak dlatego, że guz nowotworowy wywodzący się z tkanki zarodkowej również wydziela AFP. Klinicznie oznaczenie alfa fetoproteiny znalazło swoje zastosowanie w monitorowaniu leczenia chirurgicznego albo radiochemioterapeutycznego. Spadek poziomu AFP świadczy o skuteczności leczenia nowotworów, natomiast nagły wzrost wskazuje na wznowę guzów nowotworowych albo pojawienie się odległych przerzutów.

Alfa-fetoproteina jest markerem wielu zmian złośliwych, jak: rak wątroby, rak płuc, rak żołądka, rak trzustki i dróg żółciowych i wiele innych.

Wskazania do badania alfa fetoproteiny w ciąży

Wskazaniem do oznaczenia alfa fetoproteiny jest monitorowanie i wykrywanie wznowy nowotworów.

Stosuje się go również jako test przesiewowy w populacjach szczególnie narażonych na nowotwory (Chińczycy, Eskimosi). Oznaczenie AFP ma również zastosowanie przy różnicowaniu:

  • noworodkowego zapalenia wątroby,
  • noworodkowej atrezji dróg żółciowych.

Na podstawie tego badania można również rozpoznać wady rozwojowe płodu oraz choroby łożyska w czasie ciąży. Badanie prenatalne oznaczenia AFP w surowicy ciężarnej kobiety przeprowadza się między 15 a 20 tygodniem ciąży. Zaleca się oznaczenie również β gonadotropiny kosmówkowej oraz estriolu znajdujących się we krwi matki – jest to tzw. test potrójny.

Wspomniany test potrójny pozwala na podstawie trzech składowych (stężenia alfa-fetoproteiny, estriolu i gonadotropiny kosmówkowej) określić czy występuje u dziecka ryzyko wystąpienia wad ośrodkowego układu nerwowego, rozszczepu kręgosłupa, a także zespołu Downa i zespołu Edwardsa. Wynik ujemny w ciąży wyklucza wadę u dziecka, choć część matek rozszerza diagnostykę o kolejne badania, np. o tzw. test NIFTY.

Technika oraz przygotowanie do badania AFP

Badanie stężenia AFP wykonuje się na podstawie pobranej od pacjenta niewielkiej ilości krwi do probówki próżniowej. Materiał pobierany jest zazwyczaj z żył najlepiej widocznych i zlokalizowanych w dole łokciowym, u dzieci natomiast stosuje się niewielkie nacięcie nożem lekarskim (lancetem) na skórze w celu wywołania niewielkiego krwawienia. Otrzymaną próbkę wysyła się do analizy.

Badanie nie wymaga szczególnego przygotowania, nie trzeba być na czczo.

Marker AFP – norma i wartości referencyjne

Podaje się, że wartości prawidłowe dla oznaczenia alfa fetoproteiny nie przekraczają

  • 15 ng/ml (u dorosłych u mężczyzn i kobiet poza stanem fizjologicznym, jakim jest ciąża),

natomiast u kobiet w ciąży powinny mieścić się w zakresie:

  • 28–120 ng/ml – oznaczane w 16–18 tygodniu ciąży.

Interpretacja wyniku badania stężenia alfa fetoproteiny

Wzrost AFP rejestruje się w:

  • nowotworach zarodkowych jajników oraz jąder,
  • nowotworach przewodu pokarmowego (rak trzustki, rak żołądka, rak jelita grubego),
  • chorobach wątroby – WZW, pomartwicza marskość wątroby, poalkoholowa marskość wątroby, pierwotna marskość żółciowa wątroby,
  • przebiegu raka płuca,
  • tyrozynemii – choroba genetyczna, charakteryzująca się pojawieniem tyrozyny oraz jej metabolitów w moczu pacjenta,

Warto wspomnieć, że podwyższone wartości utrzymują się w tzw. dziedzicznie uwarunkowanym wysokim AFP.

Podwyższony poziom AFP nie stanowi podstawy dla postawienia diagnozy. Zły wynik to zawsze wskazanie do poszerzenia diagnostyki, wykonania dalszych badań.

Niskie AFP i jego brak we krwi

Marker AFP nie występuje w badaniu krwi:

  • u osób zdrowych bez względu na płeć (powyżej 1 roku życia),
  • w nasieniaku jądra,
  • w kosmówczaku, gruczolaku jajnika.

Niskie stężenie AFP po 10 tygodniu ciąży może świadczyć o zespole Downa lub wadzie cewy nerwowej.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Nowotwory u kobiet

Spośród wszystkich nowotworów, na które zapadają kobiety, należy wymienić: raka sutka, raka płuc, raka jelita ...

Test bibułkowy (bibułowy) na krew utajoną w kale

Test bibułkowy na krew utajoną w kale pozwala wykryć obecność krwi w stolcu, która nie ...

Tomografia komputerowa jamy brzusznej

Tomografia komputerowa układu pokarmowego to badanie, które umożliwia zobrazowanie przekroju ciała od sklepienia przepony do ...

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego jest to jeden ze sposobów obrazowania tego układu. Odznacza się ...

Rak jelita grubego – przyczyny

Rak jelita grubego, to nowotwór złośliwy, rozwijający się w odbytnicy, okrężnicy lub wyrostku robaczkowym. Jest ...

Test FOB (FOBT) na krew utajoną w kale – co oznacza wynik dodatni, jak wykonać, jaka jest cena?

Test FOB na krew utajoną w kale jest badaniem w kierunku wczesnego wykrycia raka jelita ...

Dieta a rak jelita grubego

Rak jelita grubego jest drugim wśród najczęściej występujących w Polsce nowotworów – po raku piersi ...

Polipy jelita grubego a rak jelita grubego – czy to nowotwór?

Najczęstszym typem polipów nowotworowych u dorosłych są polipy nowotworowe łagodne. Prawdopodobieństwo przemiany zmiany łagodnej w ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Rak żołądka – objawy

Wczesne objawy raka żołądka nie są charakterystyczne. Należą do nich m.in. częste, uporczywe bóle w ...

CA 72-4 – badanie

CA 72-4 jest markerem nowotworowym oznaczanym w sytuacji, kiedy u pacjenta występuje podejrzenie choroby nowotworowej. ...

Rak trzustki – objawy, rokowanie i leczenie raka trzustki

Objawy raka trzustki pojawiają się w zaawansowanym stadium choroby, dlatego diagnostyka nowotworu jest znacznie utrudniona. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon