Dieta a rak jelita grubego

Rak jelita grubego jest drugim wśród najczęściej występujących w Polsce nowotworów – po raku piersi (u kobiet) oraz raku płuc (u mężczyzn). Ponadto dynamika wzrostu liczby zachorowań na tę chorobę jest w ostatnim czasie największa w Europie. Wczesna diagnoza nowotworu jelita grubego daje szansę na szybkie rozpoczęcie leczenia oraz na skuteczniejszą terapię. Nie bez znaczenia dla ograniczenia rozwoju choroby jest odpowiednia dieta.

Rozwój raka jelita grubego

Jelito grube to odcinek przewodu pokarmowego, w którym zachodzi końcowy proces formowania kału, czemu towarzyszy ostateczny etap wchłaniania z resztek pokarmowych wody, elektrolitów i soli mineralnych. W tym fragmencie jelita zachodzi także, dzięki obecności bakterii symbiotycznych, produkcja witaminy K oraz niektórych witamin z grupy B. Jelito grube dzieli się na następujące części: jelito ślepe (zwane kątnicą), okrężnicę oraz jelito proste (zwane odbytnicą).

Nabłonek tworzący ścianę jelita grubego niekiedy ulega niekorzystnym przemianom. Dochodzi wówczas do rozwoju polipów, czyli łagodnych gruczolaków. To właśnie one, narastając miejscowo w postaci guzków lub uwypukleń, ulegają przekształceniu w nowotwór. Rak jelita grubego najczęściej dotyczy okrężnicy i odbytnicy. Następnie, poprzez sieć naczyń krwionośnych i chłonnych, nowotwór rozprzestrzenia się do innych narządów – wątroby, płuc, nadnerczy, kości, jajników, mózgu. Taka przemiana gruczolaka w nowotwór jest okresem długotrwałym – trwa zwykle kilka lat. Niestety, jest najczęściej etapem bezobjawowym, co ma bezpośredni wpływ na rozwój choroby oraz dobór metody leczenia.

Zachorowalność na raka jelita grubego

Najnowsze dane statystyczne są niepokojące. Dynamika wzrostu liczby zachorowań na raka jelita grubego w Polsce jest w ostatnim czasie największa w całej Europie. Rocznie ponad 15,5 tys. osób ma stawianą właśnie taką diagnozę. Rak jelita grubego jest drugim najczęściej występującym po raku piersi (u kobiet) i raku płuc (u mężczyzn).

Niestety, także dane dotyczące umieralności z powodu schorzeń nowotworowych w Polsce pokazują, że rak jelita grubego jest, częściej niż w krajach Europy Zachodniej i Północnej, przyczyną zgonów (zwłaszcza u mężczyzn). Na świecie u około 1,2 mln osób wykrywa się corocznie nowotwór jelita grubego, z czego aż 60% przypadków jest diagnozowanych w krajach wysoko rozwiniętych. Na terenie krajów Unii Europejskiej na ten typ nowotworu zapada około 500 tys. pacjentów na rok.

Diagnostyka raka jelita grubego

Czas w rozwoju raka jelita grubego odgrywa kluczową rolę. Proces przemiany łagodnego gruczolaka (polipa) w zmianę nowotworową jest długoletni. Przebiega bez zauważalnych, w pełni widocznych objawów. Naszą czujność powinny wzmóc:

  • krwawienie z odbytu, świeża krew w kale (pozytywny wynik testu na krew utajoną),
  • nagła zmiana rytmu wypróżnień bez zmiany w diecie, utrzymująca się dłużej niż 6 tygodni (np. biegunki występujące naprzemiennie z zaparciami),
  • częste zaparcia,
  • dolegliwości bólowe w dolnej okolicy brzucha,
  • uczucie niepełnego wypróżnienia tuż po oddaniu kału,
  • trudności w przełykaniu pokarmu (w przypadku niedrożności jelit),
  • nudności, wymioty,
  • anemia, zmęczenie, zauważalny nieuzasadniony spadek masy ciała.

Wcześnie postawiona diagnoza raka jelita grubego to szansa na szybkie rozpoczęcie leczenia i skuteczniejszą terapię. W przypadku raka jelita grubego nie do przecenienia jest wykonywanie badania kolonoskopowego, które (wykonane odpowiednio wcześnie) aż o 60–90% zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwór złośliwy jelita grubego. Pozwala ono bowiem na wykrycie łagodnych zmian, czyli polipów, a ich usunięcie we wczesnym stadium zapobiega rozwojowi choroby i znacznie zwiększa szansę powrotu do zdrowia.

Przyczyny raka jelita grubego

Osoby cierpiące na polipowatość, wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy chorobę Leśniowskiego-Crohna to chorzy należący do grupy wysokiego ryzyka rozwoju raka jelita grubego. Obciążenie genetyczne w wywiadzie, czyli stwierdzony nowotwór jelita grubego wśród najbliższych członków rodziny również zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju tego schorzenia.

Rak jelita grubego a dieta

Istnieje kilka czynników ryzyka o udokumentowanym wpływie na rozwój nowotworu w obrębie jelita grubego. Na niektóre, jak choćby na wiek, nie mamy wpływu. Częstość występowania schorzeń jelita grubego o podłożu nowotworowym wzrasta po ukończeniu 50 roku życia. Część czynników ryzyka pozostaje jednak pod naszą kontrolą. Warto zatem zwrócić uwagę na kilka z nich.

  • Dieta obfitująca w białko zwierzęce (np. wędliny, mięso) i tłuszcze – udowodniono, że spożywanie ich w dużych ilościach, przy małej podaży warzyw i owoców znacznie zwiększa ryzyko powstania raka jelita grubego. W krajach rozwiniętych, gdzie dominuje dieta bogata w produkty pochodzenia zwierzęcego, liczba zachorowań na raka jelita grubego jest zdecydowanie większa niż w społeczeństwach uboższych.
  • Wyższa podaż błonnika w diecie – błonnik pozwala na regulację rytmu wypróżnień poprzez przyśpieszenie ruchów perystaltycznych jelit oraz pasażu treści przez układ pokarmowy, zapobiega zaleganiu mas kałowych w jelitach (chronicznym zaparciom). Wpływa także na rozwój korzystnej flory bakteryjnej jelit. Jest to składnik pożywienia, który nie ulega procesowi trawienia i wchłaniania w organizmie, lecz jego niska zawartość w diecie odbija się niekorzystnie na pracy układu pokarmowego.
  • Dieta bogata w mikro- i makroelementy, w tym np. magnez, witaminę D czy wapń. Najnowsze badania naukowe wskazują, że dodatkowa suplementacja 100 mg magnezu może zredukować szansę rozwoju raka jelita grubego o około 12%. Także witamina D oraz wapń postrzegane są jako redukujące prawdopodobieństwo wystąpienia raka jelita grubego.
  • Rzucenie palenie papierosów. U palaczy ryzyko rozwoju raka jelita grubego istotnie wzrasta – o około 30% u mężczyzn i o około 40% u kobiet w stosunku do osób, które nigdy nie paliły.
  • Regularna aktywność fizyczna. Siedzący tryb życia w połączeniu z niezbilansowaną dietą prowadzą do wielu zaburzeń organizmu m.in. otyłości, nadwagi.
Opublikowano: ; aktualizacja: 27.03.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Test bibułkowy (bibułowy) na krew utajoną w kale

Test bibułkowy na krew utajoną w kale pozwala wykryć obecność krwi w stolcu, która nie ...

Rak jelita grubego – przyczyny

Rak jelita grubego, to nowotwór złośliwy, rozwijający się w odbytnicy, okrężnicy lub wyrostku robaczkowym. Jest ...

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego jest to jeden ze sposobów obrazowania tego układu. Odznacza się ...

Dieta w chorobie Leśniowskiego-Crohna – wytyczne, produkty zalecane i przeciwwskazane w okresie zaotrzenia i remisji

W chorobie Leśniowskiego-Crohna dieta pełni rolę leczniczą i zapobiega nasilaniu objawów. Przestrzeganie zaleceń żywieniowych może ...

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego

Obecność kamieni żółciowych stwierdza się w Polsce u 15–20% osób, 3 do 4 razy częściej ...

Badanie proktologiczne (per rectum) – jak się przygotować, wskazania, czy boli?

Badanie proktologiczne (badanie per rectum), czyli badanie odbytnicy i odbytu, jest wykonywane przez lekarza jako ...

Polipy jelita grubego a rak jelita grubego – czy to nowotwór?

Najczęstszym typem polipów nowotworowych u dorosłych są polipy nowotworowe łagodne. Prawdopodobieństwo przemiany zmiany łagodnej w ...

Wideo – Rak jelita grubego – czynniki ryzyka

Jak w wielu innych nowotworach, w tym nowotworach przewodu pokarmowego, ryzyko zachorowania na raka jelita ...

Choroby jelita grubego

Choroby jelita grubego dotykają wielu osób, jednak często z racji obecności niecharakterystycznych, skąpych objawów lub ...

Test FOB (FOBT) na krew utajoną w kale – co oznacza wynik dodatni, jak wykonać, jaka jest cena?

Test FOB na krew utajoną w kale jest badaniem w kierunku wczesnego wykrycia raka jelita ...

Zespół jelita drażliwego – przyczyny, objawy, badania, leczenie, domowe sposoby

Zespół jelita drażliwego (ang. irritable bowel syndrome, IBS) to choroba przewlekła cechująca się zaburzoną perystaltyką ...

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – objawy, diagnostyka, leczenie

Dokładna przyczyna wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (łac. colitis ulcerosa, CU; ang. ulcerative colitis) nie została ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon