Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego

Brak zdjęcia

30 października 2013

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego jest to jeden ze sposobów obrazowania tego układu. Odznacza się bardzo dużą dokładnością, daje wiele możliwości co do przestrzennej wizualizacji narządów, zwłaszcza takich jak wątroba, naczynia krwionośne i węzły chłonne. W wielu schorzeniach rezonans magnetyczny jamy brzusznej jest podstawową metodą diagnostyki układu pokarmowego.

Czym jest rezonans magnetyczny układu pokarmowego?

Rezonans magnetyczny jest to aparat wytwarzający silne pole magnetyczne. Sprawia ono, że protony znajdujące się w wodorze (jednym z podstawowych pierwiastków budulcowych ludzkiego organizmu) zostają pobudzone w wprawione właśnie w rezonans, czyli same zaczynają emitować fale. Fale te odbierane są i przetwarzane właśnie w obraz, jaki pojawia się na kliszy czy ekranie komputera.

Rezonans magnetyczny jest bardzo dokładnym badaniem, daje o wiele lepszy kontrast pomiędzy tkankami zdrowymi i patologicznymi niż tomografia komputerowa. Jest całkowicie nieszkodliwy dla zdrowia, nie wytwarza żadnego promieniowania.

Jak działa rezonans magnetyczny?

Przewód pokarmowy za pomocą rezonansu magnetycznego można uwidocznić podając dożylny środek kontrastowy, ale bez kontrastu również możliwe jest uzyskaniu dobrego obrazu. W celu rozdęcia przewodu podaje się do wypicia wodę. Równocześnie można badać jelito cienkie i grube – zmiany w ich ścianach (pogrubienie, owrzodzenia), jak i zmiany pozajelitowe – powiększone węzły chłonne, płyn w jamie otrzewnej i inne. Ważna jest także możliwość badania naczyń doprowadzających krew do jelit.

Dzięki tworzeniu trójwymiarowych obrazów powstaje rodzaj wirtualnego badania endoskopowego. Rezonans magnetyczny pozwala także na zobrazowanie wątroby, trzustki i dróg żółciowych. Szczególnie badanie dróg żółciowych – cholangiopankreatografia MR (MRCP) jest częstym narzędziem w rękach chirurgów zajmujących się wątrobą i drogami żółciowymi. W badaniu tym wykorzystuje się zjawisko wzmocnienia sygnału płynu i wyciszenia tkanek litych, przez co przewody żółciowe wyraźnie odcinają się od otoczenia i są dobrze widoczne.

Wskazania do badania MRI układu pokarmowego

Wskazaniami do wykonania rezonansu magnetycznego jamy brzusznej są m.in.:

  • nowotwory przewodu pokarmowego. Rezonans magnetyczny największe znaczenie ma w ocenie stopnia zaawansowania raka odbytnicy,
  • różnicowanie zmian w jelicie cienkim (możliwość odróżnienia np. przetoki od ropnia),
  • choroby zapalne jelit. MR pozwala na rozpoznanie aktywnej postaci choroby Leśniowskiego-Crohna,
  • kamienie w drogach żółciowych. Jest nieinwazyjny sposób diagnostyki kamicy przewodowej, bez konieczności podawania środka kontrastowego. Charakteryzuje się dużą czułością i swoistością, a jego dodatkową zaletą jest obrazowanie również drobnych dróg wewnątrzwątrobowych,
  • zastój żółci (cholestaza) wywołany przez ucisk (najczęściej nowotwór). Oprócz obrazu samych dróg żółciowych, można uwidocznić okoliczne tkanki i stosunki istniejące w sąsiedztwie anatomicznym, co niej jest możliwe podczas badania endoskopowego przewodów żółciowych,
  • choroby wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych i wrodzone anomalie dróg żółciowych. W pierwotnym stwardniającym zapaleniu dróg żółciowych i torbielach dróg żółciowych jest to badanie z wyboru. Oprócz uwidocznienia najmniejszych nawet patologii w drobnych przewodach, obrazuje także stan wątroby,
  • pooperacyjna ocena dróg żółciowych. Rezonans umożliwia dokonanie oceny pooperacyjnych zwężeń oraz nawrotu choroby,
  • ocena po wątpliwej endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej (ECPW),
  • nowotwory trzustki. W obrazie rezonansu magnetycznego, po dożylnym podaniu środków kontrastowych, można ocenić z dużą dokładnością zarówno miąższ, jak i naczynia trzustki,
  • przewlekłe i ostre zapalenie trzustki. MR wykonywany jest w przypadku przeciwwskazań do wykonaniu tomografii komputerowej,
  • torbiele trzustki. Rezonans magnetyczny może wykazać komunikację wnętrza torbieli z przewodem trzustkowym, jest dokładniejszą metodą obrazowania od tomografii i nie jest tak inwazyjna jak endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna,
  • podejrzenie kamicy żółciowej w przewodach trzustkowych,
  • nieprawidłowości w przewodach trzustkowych,
  • diagnostyka różnicowa zmian ogniskowych w wątrobie. Rezonans magnetyczny charakteryzuje się większą czułością niż tomografia komputerowa w wykrywaniu małych zmian. Po podaniu środka kontrastowego możliwe jest badanie czynnościowe wątroby w fazie tętniczej oraz wrotnej. Ma to podstawowe znaczenie w różnicowaniu, ponieważ bez środka cieniującego różne zmiany mogą wyglądać podobnie, a po podaniu kontrastu charakterystycznie dla siebie ulegają wysyceniu kontrastem w różnych fazach przepływu krwi. MR ma szczególne znaczenie w wykrywaniu raka wątrobowokomórkowego. Obecnie trwają prace nad produkcją środków kontrastowych wychwytywanych wybiórczo przez komórki wątroby, co jeszcze bardziej zwiększy czułość badania,
  • ocena przedoperacyjna zmian ogniskowych w wątrobie,
  • choroby śródmiąższowe wątroby (np. hemochromatoza).

Jak wygląda badanie rezonansem magnetycznym?

Do rezonansu magnetycznego wątroby, trzustki i dróg żółciowych nie obowiązują specjalne przygotowania.

Inaczej sprawa ma się z przewodem pokarmowym. Przed badaniem rezonansu magnetycznego żołądka bezpośrednio przed badaniem chory musi przyjąć doustnie 750 ml wody, na czczo. Działanie to ma na celu rozdęcie żołądka i lepszy kontrast z otaczającymi tkankami. Do badania jelita cienkiego płyn (kontrast lub wodę) podaje się doustnie lub przez sondę bezpośrednio do jelita. Przed obrazowaniem jelita grubego należy je oczyścić środkami przeczyszczającymi i lewatywą.

Przed samym badaniem wprowadzany jest doodbytniczo lub doustnie płyn kontrastujący. Podawane są także środki hamujące pracę jelit (hioscyna, glukagon), by pozostały „nieruchome” podczas badania. Środki te podaje się również podczas rezonansu innych narządów, by praca jelit nie zakłócała obrazu. Podczas badania dróg żółciowych i trzustki dożylnie aplikowana jest sekretyna. Powoduje ona lepsze uwidocznienie końcowego odcinka przewodu żółciowego i trzustkowego, bo kurczy ich wspólny zwieracz.

Pacjent do badania powinien zgłosić się na czczo i mieć pusty pęcherz. Należy zdjąć wszystkie metalowe przedmioty i poinformować lekarza o implantach wewnątrz ciała (najczęściej ma to miejsce jeszcze podczas kierowania na badanie). Specjalny stół, na który pacjent się kładzie, wsuwa się do środka komory rezonansu. Badanie trwa kilkadziesiąt minut. Nie wolno się ruszać. Aparat wytwarza czasem głośne i nieprzyjemne dźwięki, dlatego pacjent otrzymuje zatyczki do uszu.

Nowoczesne maszyny wyposażone są w mikrofon w celu zakomunikowania lekarzowi prowadzącemu badanie, (który jest w oddzielnym pomieszczeniu) o ewentualnym pogorszeniu się samopoczucia i konieczności przerwania badania. Środek kontrastowy może wywołać zawroty głowy i uczucie gorąca, o których również trzeba poinformować personel.

Przeciwwskazania do badania MRI układu pokarmowego

Przeciwwskazaniem do badanie rezonansem magnetycznym są:

  • stymulator serca lub kardiowerter – defibrylator,
  • metalowe zastawki serca,
  • stent w naczyniu (w okresie 6 tygodni od zabiegu),
  • ferromagnetyczny klips naczyniowy,
  • odłamek metalowy w oku lub innych narządach,
  • inne metaliczne przedmioty w ciele,
  • protezy stawów,
  • szwy metalowe po zabiegach chirurgicznych,
  • neurostymulator,
  • implant uszny,
  • zaszyty pod skórą aparat słuchowy,
  • klaustrofobia.
Opublikowano: ; aktualizacja: 07.09.2017

Oceń:
4.8


Może cię

Test bibułkowy (bibułowy) na krew utajoną w kale

Test bibułkowy na krew utajoną w kale pozwala wykryć obecność krwi w stolcu, która nie ...

Choroby jelita grubego

Choroby jelita grubego dotykają wielu osób, jednak często z racji obecności niecharakterystycznych, skąpych objawów lub ...

Dieta a rak jelita grubego

Rak jelita grubego jest drugim wśród najczęściej występujących w Polsce nowotworów – po raku piersi ...

Test FOB (FOBT) na krew utajoną w kale – co oznacza wynik dodatni, jak wykonać, jaka jest cena?

Test FOB na krew utajoną w kale jest badaniem w kierunku wczesnego wykrycia raka jelita ...

CA 72-4 – badanie

CA 72-4 jest markerem nowotworowym oznaczanym w sytuacji, kiedy u pacjenta występuje podejrzenie choroby nowotworowej. ...

Badanie proktologiczne (per rectum)

Badanie proktologiczne (badanie per rectum), czyli badanie odbytnicy i odbytu, jest wykonywane przez lekarza jako ...

Rak jelita grubego – przyczyny

Rak jelita grubego, to nowotwór złośliwy, rozwijający się w odbytnicy, okrężnicy lub wyrostku robaczkowym. Jest ...

AFP (alfa fetoproteina) – badanie

Alfa fetoproteina to białko płodowe, wytwarzane przez pęcherzyk żółtkowy. Wskazaniem do oznaczenia AFP jest monitorowanie ...

Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego

Obecność kamieni żółciowych stwierdza się w Polsce u 15–20% osób, 3 do 4 razy częściej ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Niedrożność jelit – przyczyny, objawy, badania, leczenie, dieta, powikłania

Wyróżnia się czynnościową i mechaniczną niedrożność jelit. W chorobie treść jelitowa nie może swobodnie przedostawać ...

Tomografia komputerowa jamy brzusznej

Tomografia komputerowa układu pokarmowego to badanie, które umożliwia zobrazowanie przekroju ciała od sklepienia przepony do ...

Komentarze (0)