Aspergillus fumigatus – co to jest, alergia, leczenie i badania

Aspergillus fumigatus (kropidlak) to grzyb powszechnie rozpowszechniony na całym świecie. Chorobotwórczość tego grzyba sprowadza się przede wszystkim do wywoływania aspergilozy płucnej, która może przyjmować postać alergiczną, inwazyjną oraz grzybniaka kropidlakowatego. Diagnostyka zakażenia grzybem Aspergillus sprowadza się do wykonania oznaczenia poziomu specyficznych przeciwciał IgE, wykrycia antygenu grzyba metodą Real Time PCR oraz hodowli kropidlaka.

Aspergillus fumigatus – charakterystyka i występowanie

Rodzaj Aspergillus obejmuje kilkaset gatunków z rodziny Trichocomaceae, Najbardziej chorobotwórcze dla człowieka są gatunki Aspergillus fumigatus, Aspergillus Niger oraz Aspergillus flavus. Grzyby te są rozpowszechnione w przyrodzie, a także terenach zabudowanych. Aspergillus występuje m. in. w ziemi, żywności, zbożach, orzechach, suszonych owocach, farbach, nawiewach powietrza. Ich głównym rezerwuarem jest gleba i rozkładające się szczątki organiczne. Optymalne warunki do wzrostu Aspergillus to temperatura 20-26 stopni.

Grzyb Aspergillus stanowi źródło mikroskopijnych zarodników, które mogą przenikać do pęcherzyków płucnych. Do tej pory zidentyfikowano około 70 wziewnych alergenów Aspergillus fumigatus, z czego najpowszechniejszy to alergen Asp1. Ponadto Aspergillus jest źródłem licznych lotnych związków organicznych, takich jak mikotoksyny, zewnątrzkomórkowe polisacharydy EPS oraz substancje wonne.

Grzyby powodują alergie u około 10 proc. populacji. Rzadko występuje uczulenie na jednego grzyba. Wraz z alergią na Aspergillus diagnozowana jest także wrażliwość na grzyba pleśniowego Cladosporium.

Jak dochodzi do zakażenia Aspergillus fumigatus?

Podstawową drogą zakażenia jest inhalowanie zarodników grzyba. Rzadsze przyczyny zakażeń to:

  • spożycie żywności zanieczyszczonej grzybem,
  • urazy i uszkodzenie skóry,
  • wkłuwanie cewnika,
  • zabiegi operacyjne.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko zakażenia Aspergillus jest osłabienie odporności, AIDS, stosowanie leków immunosupresyjnych bądź glikokortykosteroidów, a także przewlekłe choroby układu oddechowego. Na zakażenia narażone są także te osoby, które mają stały kontakt z zarodnikami grzyba, np. rolnicy (stąd nazwa choroby – „płuco farmera”).

Dowiedz się, czym są alergie krzyżowe

Aspergiloza płucna – zakażenie Aspergillus fumigatus

Zakażenie Aspergillus najczęściej dotyczy układu oddechowego. Aspergiloza płucna może przybierać postać alergiczną. Kolonizacja płuc grzybami Aspergillus fumigatus prowadzi do nadmiernej aktywacji układu immunologicznego oraz nasilonej syntezy przeciwciał klasy IgE. Przeciwciała te prowadzą do rozwoju alergicznej aspergilozy oskrzelowo–płucnej, co wynika ze skurczu oskrzeli, obrzęku błony śluzowej oskrzeli oraz zwiększenia ilości wydzieliny. Objawami astmy jest duszność, kaszel, świszczący oddech oraz uczucie ucisku w klatce piersiowej.

Kolejnym schorzeniem o podłożu alergicznym jest alergiczne zapalenie zatok. W przebiegu grzybicy zatok pojawia się gęsta, żółta wydzielina z nosa oraz bóle głowy.

Aspergiloza płucna może przybierać ponadto postać inwazyjną – wówczas komórki grzyba naciekają miąższ płucny. Taka postać aspergilozy rozwija się przede wszystkim u osób z upośledzoną odpornością oraz po operacjach kardiochirurgicznych. Takie inwazyjne zakażenie dróg oddechowych manifestuje się pod postacią zapalenia płuc, objawy którego to gorączka, ból w klatce piersiowej, krwioplucie. Natomiast grzybniak kropidlakowy rozwija się w jamie pogruźliczej.

Aspergillus fumigatus może prowadzić ponadto do rozwoju układowych infekcji inwazyjnych, obejmujących przede wszystkim nerki oraz mózg. Aspergiloza ośrodkowego układu nerwowego prowadzi do rozwoju zapalenia mózgu oraz ropni mózgu. Możliwy jest ponadto rozwój aspergilozy mięśnia sercowego, aspergilozy skórnej, aspergilozy oka czy ucha lub zapalenia szpiku kostnego.

Aspergiloza diagnozowana jest często u osób cierpiących na choroby płuc, np. astmę. U połowy chorych na mukowiscydozę stwierdza się przeciwciała dla alergenów zarodników grzybów, głównie Aspergillus fumigatus.

Przeczytaj o najczęstszych chorobach płuc.

Diagnostyka zakażeń Aspergillus – testy i badania

Alergia na Aspergillus fumigatus diagnozowana jest najczęściej na drodze oznaczania miana specyficznych przeciwciał klasy IgE. U osób uczulonych na Aspergillus fumigatus stwierdzane jest podwyższenie miana swoistych przeciwciał. Badanie to – określane jako IgE specyficzne M3 – Aspergillus fumiagtus wykonywane jest jako pojedyncze oznaczenie lub w ramach panelu kilku alergenów wziewnych pleśni (m1, m2, m3, m5 oraz m6). Oznaczanie poziomi IgE specyficznych przeprowadzane jest z próbki krwi żylnej pobranej w dowolnym momencie dnia. Cena badania to około 25-40 zł.

Bardzo dokładną metoda diagnostyki zakażeń Aspergillus jest badanie Real Time PCR. Umożliwia ono wykrycie nawet śladowych ilości materiału genetycznego grzyba w badanej próbce. Badanie wykonać można w próbce krwi, a także popłuczyn oskrzelowo – pęcherzykowych BAL. Zarówno oznaczanie poziomu IgE, jak i badanie PCR można wykonać zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.

Inne badania laboratoryjne to badania mikrobiologiczne pod mikroskopem oraz hodowle na specjalnych podłożach. Z kolei badanie serologiczne sprowadza się do zidentyfikowania obecności antygenu galaktomannanowego, czyli fragmentu ściany komórkowej Aspergillus. Antygen ten można wykrywać w rozmaitym materiale biologicznym – popłuczynach BAL, surowicy czy płynie mózgowo – rdzeniowym. W przypadku zakażeń inwazyjnych pomocne są ponadto badania obrazowe, przede wszystkim: RTG klatki piersiowej, tomografia płuc.

Testy alergiczne w kierunku Aspergillus fumigatus wykazują również uczulenie na grzyba Alternaria alternata. Jego naturalnym środowiskiem są liście, gleba, czy żywność. Jak leczyć te alergie?

Aspergillus – leczenie infekcji

W przypadku postaci alergicznej aspergilozy zalecane jest leczenie objawowe (leki przeciwhistaminowe), a także unikanie ekspozycji na Aspergillus fumigatus. Postacie inwazyjne aspergilozy leczone są przede wszystkim amfoterycyną B oraz worikonazolem. Natomiast grzybniaka kropidlakowego usuwa się chirurgicznie.

Bibliografia

  1. Kauffman H.F., Tomee J.F.C.: Defense mechanisms of the airways against Aspergillus fumigatus: role of invasive aspergillosis. W: Fungal Allergy and Pathogenicity. Brietenbach M., Crameri R., Lehrer S.B. (red.). Kaerger, 2002.
  2. Baran E.: Zarys mikologii lekarskiej. Volumed, Wrocław 1998.
  3. Lewandowska K., Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych; Postępy Nauk Medycznych, t. XXIV, nr 4, 2011.
Opublikowano: ; aktualizacja: 12.04.2019

Oceń:
4.2


Może cię

Grzybica zatok – przyczyny, objawy, leczenie grzybiczego zapalenia zatok

Zapalenie zatok przynosowych to choroba, u której podłoża najczęściej leżą bakterie i wirusy. Zdarza się ...

Alergia na gluten

Alergia na gluten należy do nietolerancji pokarmowych, czyli schorzeń polegających na nadmiernej i nieprawidłowej reakcji ...

Apteczka alergika

Mimo szerokiego wachlarza leków dostępnych na rynku farmaceutycznym podstawą leczenia alergii wciąż pozostaje unikanie ekspozycji ...

Wideo – Alergia pokarmowa

Alergię może wywoływać każdy produkt spożywczy, są jednak takie, które wywołują ją znacznie częściej niż ...

Uczulenie na jad owadów – objawy i leczenie alergii na jad owadów

Alergia na jad owadów może wywołać reakcje o różnym nasileniu. Do objawów uczulenia na jad ...

Aspergiloza (grzybica kropidlakowa) – przyczyny, objawy i leczenie aspergilozy płuc

Aspergiloza to choroba zajmująca głównie płuca, ale może ona dotyczyć również i innych narządów ludzkiego ...

Cladosporium – pylenie, objawy alergii, testy i odczulanie

Cladosporium to grzyby mikroskopowe (grzyby pleśniowe), które występują powszechnie na całym świecie. Grzyby te powodują ...

Katar i kaszel a alergia

Katar i kaszel są częstymi objawami alergii. Ponieważ układ immunologiczny odpowiedzialny za jej powstawanie jest ...

Alergiczny nieżyt nosa – jak leczyć alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa?

Alergiczny nieżyt nosa (ANN) to najczęstsza choroba alergiczna. Zapalenie błony śluzowej wyściełającej jamę nosową prowadzi ...

Alergia na pyłki – jak sobie radzić z pyleniem?

Okres pylenia roślin, który w Polsce trwa od lutego aż do końca września, to trudny ...

Alergia na sierść – objawy i leczenie uczulenia na sierść zwierząt

Alergia na sierść to powszechna dolegliwość. Uczulenie na sierść zwierząt manifestuje się alergicznym nieżytem nosa ...

Alergeny w domu – jak z nimi walczyć?

Alergen to czynnik, który po wniknięciu do naszego organizmu prowadzi do nadmiernej reakcji układu immunologicznego, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon