Alergia na lateks

Alergia na lateks wiąże się z nieprawidłową i nadmierną odpowiedzią naszego układu immunologicznego, który po kontakcie z produktami zawierającymi cząsteczki lateksu wytwarza przeciwciała klasy IgE. Wyzwalają one w organizmie kaskadę reakcji, prowadzących do wystąpienia objawów alergii.

Co to jest lateks i gdzie występuje?

Lateks, nazywany także gumą naturalną, jest roztworem kauczuku. Wiele produktów zawiera tę substancję, do wielu produktów jest dodawany. Znalazł on zastosowanie między innymi w przemyśle gumowym (produkcja opon samochodowych, uszczelek), ale także do wytwarzania pianki lateksowej, klejów, nici, niektórych elementów odzieży, prezerwatyw, smoczków i gryzaczków dla dzieci, rękawic, wenflonów i cewników.

Kto jest narażony na wystąpienie alergii na lateks?

Alergia na lateks występuje znacznie częściej u osób, które mają z nim kontakt często, na przykład w pracy zawodowej, gdyż prawdopodobieństwo wystąpienia tej alergii rośnie wraz z liczbą kontaktów z tym alergenem. Dotyczy to głównie pracowników sektora ochrony zdrowia (pielęgniarki, lekarze, laboranci, salowe) oraz osób, które w pracy są narażone na kontakt z różnego rodzaju elementami gumowymi. Mówiąc o osobach należących do grupy podwyższonego ryzyka uczulenia na lateks, nie można zapomnieć o pacjentach, którzy podczas hospitalizacji są narażeni na częsty kontakt z tą substancją (na przykład podczas operacji chirurdzy mają rękawice zawierające lateks oraz używane są wenflony i cewniki, które także mają domieszkę lateksu). Zwiększone ryzyko dotyczy także osób, u których rozpoznano alergię na inne związki, na przykład na kurz, pyłki roślin, a także osób wykazujących szczególną predyspozycję do alergii, czyli takich, których członkowie rodziny są alergikami. Narażeni są również, głównie ze względu na częstszy kontakt z wyrobami zawierającymi lateks, osoby cierpiące na wady rdzenia kręgowego.

Jak się objawia alergia na lateks?

Alergia na lateks może ujawnić się bezpośrednio po kontakcie z wyrobami zawierającymi lateks (czyli od kilku minut do kilku godzin po ekspozycji) lub po dłuższym czasie, jak ma to miejsce na przykład u pracowników zakładów zajmujących się wyrobem produktów, w których jest zawarty lateks, gdzie ekspozycja na ten związek jest długotrwała, albo u pracowników służby zdrowia, którzy niemalże codziennie mają kontakt z lateksowymi rękawiczkami, wenflonami czy cewnikami. Objawy uczulenia na lateks początkowo, przy pierwszych ekspozycjach, są niewielkie, niestwarzające zagrożenia dla chorego, często ignorowane zarówno przez samego chorego, jak i przez lekarza, ale wraz ze wzrostem częstotliwości kontaktów z tą substancją prezentowane przez chorego objawy są coraz bardziej nasilone i niebezpieczne. Do objawów alergii na lateks zaliczyć można:

  • pokrzywkę, czyli zmiany na skórze, pojawiające się zwykle bezpośrednio po kontakcie z substancją uczulającą pod postacią bąbli pokrzywkowych różnej wielkości i obrzęku, którym towarzyszy świąd, a niekiedy ból. Zmiany te znikają, nie pozostawiając śladów na skórze;
  • obrzęk twarzy, powiek, języka;
  • świąd – dotyczący okolicy mającej bezpośredni kontakt z lateksem, i tak na przykład mogą to być ręce po założeniu lateksowych rękawiczek czy też okolica narządów płciowych po kontakcie z prezerwatywą;
  • katar i uczucie „zatkania” nosa;
  • zaczerwienienie oczu;
  • nadmierne wydzielanie łez połączone ze świądem powiek;
  • duszność – związana ze skurczem i obrzękiem błony śluzowej oskrzeli;
  • wstrząs anafilaktyczny – najcięższe powikłanie;
  • wyprysk kontaktowy skóry i przewlekła postać pokrzywki – pojawiają się przy długotrwałym narażeniu na lateks.

Rozpoznanie alergii na lateks

Dużą rolę w diagnostyce alergii na lateks odgrywają:

  • wywiad – rozmowa lekarza z pacjentem, podczas której lekarz powinien dowiedzieć się o okoliczności występowania objawów, czyli czy objawy mogą mieć związek z ekspozycją na związki, które zawierają lateks, czy takie objawy już wcześniej u chorego występowały, a jeśli tak, to kiedy i w jakich okolicznościach;
  • badanie fizykalne – ocena zastanych przez lekarza objawów, ich nasilenia i rozległości;
  • punktowe testy skórne z zastosowaniem standardowych roztworów zawierających alergeny lateksu – niestety, nie jest to metoda idealna, jej wynik nie zawsze dostarcza lekarzowi informacji, które są potrzebne do postawienia pewnej diagnozy;
  • badania serologicznebadania krwi mające na celu ocenę miana swoistych przeciwciał w klasie IgE (przeciwciał skierowanych przeciwko alergenom lateksu);
  • próby prowokacyjne z lateksem przeprowadzane na narządach, których w największej mierze dotyczą objawy – rzadko wykonywane ze względu na możliwość wystąpienia niepożądanych objawów u osoby uczulonej na lateks. Polegają one na zetknięciu pacjenta z wyrobem zawierającym lateks i ocenie występujących objawów. Pozytywny wynik tej próby świadczy o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy występującymi u chorego objawami a kontaktem z produktami zawierającymi lateks. Badanie to nie pozwala jednak na postawienie rozpoznania uczulenia na lateks;
  • skórne testy płatkowe, podczas których stosowana jest guma oraz jej składniki. Mają one na celu wykluczenie sytuacji, w której dana osoba jest uczulona nie na lateks, a na inne substancje zawarte w wyrobach gumowych.

Leczenie alergii na lateks

Najskuteczniejszym sposobem leczenia jest unikanie kontaktu z alergenem, jakim w tym przypadku jest lateks. Istotne jest, aby osoby cierpiące na alergię na lateks oraz ich bliscy wiedzieli o tym fakcie, gdyż w sytuacjach, w których niezbędna jest pomoc służb medycznych (szpitali, pogotowia, dentystów) przekazanie tej informacji uchroni chorego przed kontaktem z wyrobami zawierającymi lateks (rękawiczkami, cewnikami, wenflonami) i zapobiegnie wystąpieniu objawów alergii, które mogą być groźne dla jego życia. Ważne jest także pamiętanie o pokarmach, które wchodzą z lateksem w reakcje krzyżowe i o konieczności wyeliminowania ich z diety. Innym sposobem, który być może w przyszłości będzie podstawową metodą leczenia, jest odczulanie za pomocą szczepionek doustnych i podskórnych, metoda ta jest jednak ciągle badana pod kątem bezpieczeństwa dla pacjenta. Obecnie istnieją produkty przeznaczone dla osób cierpiących na alergię na lateks, niezawierające w swoim składzie tego związku, na przykład rękawice czy prezerwatywy bezlateksowe.

Czego unikać, o czym pamiętać?

Osoby z rozpoznaną alergią na lateks powinny pamiętać o możliwości wystąpienia tak zwanych reakcji krzyżowych, zachodzących pomiędzy lateksem a niektórymi alergenami. Zjawisko to polega na tym, że u osoby uczulonej na lateks objawy alergii mogą pojawić się również po kontakcie z substancjami, które lateksu nie zawierają, ale ich alergeny są zbliżone budową do tych pochodzących z lateksu i w związku z tym nasz układ odpornościowy mylnie je rozpoznaje, co powoduje pojawienie się objawów alergii. Dotyczy to głównie alergenów występujących w owocach i warzywach, takich jak: kiwi (najsilniejsze reakcje krzyżowe, już po zjedzeniu niewielkiej ilości owocu przez osobę z alergią na lateks może dojść do wstrząsu anafilaktycznego), banany, awokado, brzoskwinie, melony, figi, pomidory czy ziemniaki. Kolejną istotną rzeczą jest to, że alergia na lateks może występować łącznie z innymi alergiami, najczęściej z alergią na pyłki roślin (głównie traw i drzew).

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Astma a zapalenie płuc

Astma i zapalenie płuc są chorobami charakteryzującymi się tym, że w obu tych jednostkach chorobowych ...

Nietolerancja laktozy u dzieci

Nietolerancja laktozy to schorzenie stosunkowo często występujące u dzieci. Czasem może powodować dolegliwości uporczywe zarówno ...

Wideo – Alergia pokarmowa

Alergię może wywoływać każdy produkt spożywczy, są jednak takie, które wywołują ją znacznie częściej niż ...

Uczulenie na nikiel – objawy i leczenie alergii na nikiel

Uczulenie na nikiel jest jedną z najczęściej występujących alergii kontaktowych. W związku z tym, że ...

Astma alergiczna (atopowa)

Astma alergiczna, inaczej astma atopowa to choroba układu oddechowego, w której czynnikiem wywołującym objawy jest ...

Katar alergiczny

Katar alergiczny nazywany jest także siennym. Jest to ostry alergiczny nieżyt nosa, którego objawy pojawiają ...

Wyprysk alergiczny

Wyprysk alergiczny, nazywany często również egzemą, jest to choroba dotycząca skóry, zaliczana do grupy chorób ...

Uczulenie na lateks w prezerwatywach

Uczulenie na lateks przy stosowaniu prezerwatywy nie zdarza się często, jest jednak problemem dla par, ...

Alergia na leki

Reakcja alergiczna występuje najczęściej po podaniu leków pozajelitowo, czyli na przykład poprzez zastrzyk domięśniowy lub ...

Skłonność do alergii a mikroflora jelitowa

Współcześnie coraz częściej podkreśla się fakt, że skład mikroflory jelitowej we wczesnym dzieciństwie może wpływać ...

Alergia na jad owadów

Lato to czas wakacji, urlopów. Słoneczna pogoda i upały sprzyjają spędzaniu czasu na świeżym powietrzu. ...

Ukąszenie komara – jak sobie radzić?

Komary są najbardziej aktywne wczesnym rankiem, wieczorem oraz nocą. Aby chronić się przed ukąszeniami tych ...

Komentarze (0)