Porost islandzki – właściwości i przeciwwskazania

Porost islandzki to potoczna nazwa płucnicy islandzkiej, która jest połączeniem grzybów oraz glonów. Występuje na całej półkuli północnej. W Polsce jest gatunkiem chronionym. Jego wykorzystanie w medycynie ma wieloletnią tradycję. Najczęściej stosowany jest w celu łagodzenia podrażnień błon śluzowych górnych dróg oddechowych.

Porost islandzki – skład i właściwości

Porosty to organizmy stanowiące połączenie żyjących w ścisłej symbiozie glonów oraz grzybów. Znane są człowiekowi od setek tysięcy lat i wykorzystywane jako pokarm, lek oraz np. barwniki. Należą do organizmów samożywnych. Plecha porostu, jaką tworzą pozwala zaliczyć je do wspólnego zbioru plechowców. Charakteryzują się niskimi wymaganiami co do warunków życia.

Można spotkać je na różnych szerokościach geograficznych. Nie występują jedynie na obszarach o dużym stopniu zanieczyszczenia. Zastosowanie porostów w medycynie ludowej ma wieloletnią tradycję. Najpopularniejszym organizmem z tej grupy jest płucnica islandzka, znana także jako mech islandzki. Stanowi ona często używany surowiec farmaceutyczny. Porost islandzki właściwości swe zawdzięcza obecnym w nim związkom, takim jak:

  • kwasy porostowe – fumarowy, fumaroprotocetrarowy, protocetrarowy i inne,
  • związki śluzowe,
  • polisacharydy, takie jak lichenina, izolichenina, celuloza, hemiceluloza,
  • karoteny,
  • witaminy z grupy B,
  • związki mineralne, m.in. jod, miedź, krzem, bor.

Składniki te wykazują działanie wielokierunkowe. Mają właściwości przeciwbakteryjne, immunostymulujące, przeciwzapalne, przeciwutleniające, promieniochronne czy przeciwnowotworowe. Najczęściej jednak wykorzystuje się ich działanie osłaniające, powlekające i nawilżające błony śluzowe oraz przeciwkaszlowe.

Porost islandzki – działanie i zastosowanie

Wyciąg z porostu islandzkiego dzięki zawartości polisacharydów oraz związków śluzowych powleka i osłania błony śluzowe jamy ustnej i gardła, dzięki czemu izoluje je przed działaniem czynników drażniących i zmniejsza odruch odkrztuszania. Ułatwia redukcję stanów zapalnych i regenerację uszkodzonych tkanek. Wykorzystanie płucnicy w schorzeniach górnych dróg oddechowych zawdzięczamy również właściwościom wykrztuśnym i mukolitycznym kwasów porostowych.

Porost islandzki zastosowanie znajdzie więc w leczeniu chrypki spowodowanej przebywaniem w klimatyzowanych pomieszczeniach, w infekcjach bakteryjnych czy wirusowych, a także u pacjentów po przebytych operacjach w obrębie jamy nosowej.

Warto również wspomnieć o jego właściwościach przeciwdrobnoustrojowych. Porost islandzki działanie antybakteryjne zawdzięcza głównie kwasom porostowym. Hamują one namnażanie się szczepów takich jak Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Bacillus cereus oraz, co ważne, także Helicobacter pylori.

Wykorzystuje się go pomocniczo w leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy. Kwas protolichesterynowy wykazuje również właściwości przeciwwirusowe wobec wirusa HIV. Dodatkowo ma on potencjalnie działanie przeciwnowotworowe w zakresie hamowania proliferacji komórek raka trzustki, piersi, prostaty, jajnika, żołądka, jelita grubego i białaczki, co pokazują badania in vitro. Rolę w profilaktyce tego typu schorzeń odgrywa również lichenina. Oba wymienione związki mają też działanie przeciwzapalne.

Wyciągi z plechy porostu islandzkiego w badaniach na modelu zwierzęcym, podawane podskórnie zmniejszały częstość występowania zapaleń stawów wywołanych wstrzyknięciem albumin surowicy bydlęcej. Płucnica islandzka jest także źródłem licznych związków o działaniu antyoksydacyjnym. Wyciągi z niej chronią ludzki organizm przed nadmiarem wolnych rodników, który sprzyja rozwojowi chorób cywilizacyjnych oraz przyspiesza starzenie się komórek.

Badania in vitro udowodniły ochronny wpływ składników obecnych w poroście na limfocyty typu B poddane działaniu stresu oksydacyjnego na skutek obecności aflatoksyny B1. Nie należy również zapominać o właściwościach immunomodulujących i immunostymulujących związków polisacharydowych zawartych w mchu islandzkim. Nasilają one zjawisko fagocytozy, które uznaje się za skuteczny mechanizm walki z organizmami chorobotwórczymi, stanowiący element odporności nieswoistej.

Porost islandzki – tabletki i syrop

Surowcem zielarskim w przypadku porostu islandzkiego jest jego plecha. Zbiera się ją cały rok ze stanu naturalnego w dni suche i poddaje suszeniu w temperaturze 60oC. W takiej postaci płucnice powinno się przechowywać w szczelnych opakowaniach. Służy ona do przygotowywania naparów, odwarów, macerat, ekstraktów czy nalewek. Jest popularnym składnikiem wielu preparatów stosowanych w stanach przeziębień, kaszlu, zapaleń błon śluzowych, nieżytu pokarmowego czy choroby wrzodowej.

Syrop z porostu islandzkiego często polecany jest w okresie infekcyjnym dzieciom powyżej 6. roku życia i dorosłym. Powleka bowiem błony śluzowe, rozrzedza wydzielinę, łagodzi podrażnienia. Porost islandzki tabletki rekomendowany jest w przypadku chrypki, niezależnie od jej przyczyny.

Porost islandzki – gdzie go kupić? Jaka jest jego cena?

Porost islandzki w postaci suszonej można zakupić w dobrym sklepie zielarskim oraz w sklepach ze zdrową żywnością. Dostępny jest także w sprzedaży przez Internet. Jego cena wynosi około 10 zł za 100 g. Preparaty, takie jak tabletki czy syropy, zarówno jako leki OTC, jak i suplementy dostępne są w aptekach. Należy pamiętać, że w Polsce roślina ta jest objęta ochroną, dlatego nie należy zbierać płucnicy samodzielnie. Nie stanowi to jednak problemu, gdyż zarówno suszona postać, jak i tabletki do ssania na gardło czy syropy są powszechnie dostępne.

Porost islandzki – przeciwwskazania

Wyciągi wodne z plechy płucnicy islandzkiej uznaje się za bezpieczne w stosowaniu u osób dorosłych, w podeszłym wieku oraz dzieci powyżej 6. roku życia. Do tej pory nie stwierdzono niepożądanych skutków ich podawania. Rzadko ich przyjmowanie może wiązać się z nudnościami oraz zgagą. Mogą także wywoływać reakcje alergiczne. Brakuje danych dotyczących zastosowania mchu islandzkiego u kobiet spodziewających się dziecka oraz mam karmiących. Dlatego też syrop islandzki w ciąży, tabletki oraz niealkoholowe wyciągi nie będą rekomendowane w tym okresie.

Bibliografia

  • Smolińska D., Tajer A., Stebel A., Współczesne spojrzenie na właściwości lecznicze płucnicy islandzkiej Cetraria islandica (L.). Ach. Ann. Acad. Med. Siles., 2012, 66, 4: 56–63.
  • Gülçin I., Oktay M., Küfrevioglu Ö., Aslan A., Determination of antioxidant activity of lichen Cetraria islandica(L). Ach. J. Ethnopharmacol., 2002, 79, 3: 325–329.
  • Krajewska J., Właściwości lecznicze porostu islandzkiego, Lek w Polsce, 2005, 25, 1: 52–56.
  • Studzińska E., Witkowska-Banaszczak E., Bylka W., Związki biologicznie aktywne porostów. Herba Polonica, 2008, 54: 80–88.
  • http://www.lnb.pl/osrodek_badawczo_rozwojowy/ dostęp 05.02.2019.
  • Türk A. O. i wsp., The antimicrobial activity of extracts of the lichen Cetraria aculeate and its protolichesterinic acid constituent. Z. Naturforsch. C., 2003, 58, 11–12: 850–854.
  • Zeytinoglu H. i wsp., Determination of genotoxic, antigenotoxic and cytotoxic potential of the extract from lichen Cetraria aculeate (Schreb.) Fr. in vitro. Phytother. Res., 2008, 22: 118–123.
  • Kotan E. i wsp., Protective role of methanol extract of Cetraria islandica (L.) against oxidative stress and genotoxic effects of AFB1 in human lymphocytes in vitro. Toxicol. Ind. Health, 2011, 27: 599–605.
  • Studzińska-Sroka E., Aktywność przeciwdrobnoustrojowa metabolitów wtórnych porostów. Postępy Fitoterapii, 2010, 1: 23–29.
Opublikowano: ; aktualizacja: 20.03.2019

Oceń:
4.2


Może cię

Estragon – właściwości, zastosowanie, zamiennik, do jakich potraw dodawać estragon?

Estragon (artemisia dracunculus), znany także jako bylica draganek, jest rośliną z rodziny astrowatych. Uprawa estragonu ...

Bazylia – właściwości, zastosowanie lecznicze i kulinarne

Bazylia pospolita, określana także jako wonna lub właściwa, to roślina jednoroczna należąca do rodziny jasnotowatych. ...

Ruta zwyczajna – właściwości, zastosowanie i działanie ziela ruty

Ruta zwyczajna zastosowań ma wiele. Warto po nią sięgnąć przy problemach z przewodem pokarmowym oraz ...

Zioła na kaszel

Stosowanie ziół jest jedną ze skutecznych, domowych metod w walce z uciążliwym kaszlem. Zioła na ...

Jak leczyć przeziębienie?

Objawy przeziębienia to jedne z najczęstszych dolegliwości, na które skarżą się pacjenci zwłaszcza w okresie ...

Berberys zwyczajny – właściwości lecznicze i zastosowanie

Berberys zwyczajny, znany także jako kwaśnica pospolita to krzew, który gości w ogrodach jako roślina ...

Spirulina – właściwości, zastosowanie i efekty stosowania alg

Co to jest spirulina? Jest ona prostym jednokomórkowym organizmem – cyjanobakterią. wykazuje wyjątkową zdolność adaptacji ...

Macierzanka – gatunki, właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania

Macierzanka to rodzaj kilkuset gatunków roślin, z których część stosowanych jest w ziołolecznictwie, zwłaszcza jako ...

Rozgrzewające przyprawy i zioła – co jeść, żeby się rozgrzać?

Stosowanie rozgrzewających przypraw oraz ziół to doskonały sposób na to, by wspierać proces leczenia infekcji ...

Jasnota biała – właściwości i zastosowanie lecznicze, skutki uboczne, przeciwwskazania

Jasnota biała to roślina podobna do pokrzywy, jednak jej liście nie nie parzą (stąd określenie ...

Zioła na przeziębienie

Stosowanie ziół w przypadku przeziębienia to skuteczny, sprawdzony, jak również bezpieczny sposób na walkę z ...

Zioła na kaszel – suchy, mokry, alergiczny, astmatyczny

Istnieje wiele rodzajów kaszlu – suchy (krtaniowy, „szczekający”), mokry, alergiczny czy astmatyczny. W leczeniu dolegliwości ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon