Przerzuty do wątroby – jakie są objawy, rokowania i leczenie

Wątroba to najczęstsze po węzłach chłonnych miejsce występowania przerzutów i jednocześnie główny narząd, do którego nowotwory rozsiewają się drogą naczyń krwionośnych (zajęcie węzłów wiąże się z inwazją naczyń limfatycznych). Szacuje się, że przerzuty do wątroby występują nawet u 40 proc. pacjentów onkologicznych i stanowią do 98 proc. wszystkich guzów tego narządu. Ich obecność świadczy o rozsiewie choroby, a więc pogarsza rokowanie, lecz w niektórych przypadkach nie wyklucza wielomiesięcznego przeżycia.

Jakie nowotwory dają przerzuty do wątroby?

Według opublikowanej w 2016 roku holenderskiej pracy porównującej dane ponad 23 tysięcy pacjentów z przerzutami do wątroby, 92,4 proc. wtórnych nowotworów tego narządu stanowią raki, czyli złośliwe guzy pochodzenia nabłonkowego, 2,4 proc. – czerniaki, około 1 proc. – mięsaki, a w 4,1 proc. przypadków nie udaje się określić typu nowotworu. Publikacja nie brała jednak pod uwagę białaczek i chłoniaków, na przykład ziarnicy złośliwej, które również mogą wtórnie zajmować wątrobę.

Spośród raków do wątroby najczęściej przerzutują złośliwe nowotwory przewodu pokarmowego – głównie jelita grubego, ale też żołądka czy przełyku. Wynika to ze spływu krwi żylnej z tych okolic anatomicznych przez żyłę wrotną do wątroby. Na kolejnych miejscach plasują się raki trzustki, piersi, płuc i układu moczowo-płciowego (nerki, prostaty, jajnika czy jądra). Histologicznie najczęstszym typem wtórnego guza wątroby jest gruczolakorak.

Przerzuty na wątrobę – częstość i rokowanie w guzach z przewodu pokarmowego

Przerzuty do wątroby z jelita grubego występują u około połowy pacjentów z nowotworem tego narządu, z czego u 20–25 proc. są rozpoznawane równocześnie z ogniskiem pierwotnym, a u 25–30 proc. pojawiają się później. Niepodjęcie leczenia skutkuje śmiercią w ciągu 5–20 miesięcy, natomiast najlepsze rokowanie mają pacjenci po doszczętnym chirurgicznym usunięciu przerzutu w wątrobie, u których 5-letnie przeżycie wynosi 25–44 proc. po pierwszej i 15–40 proc. po kolejnej tego typu operacji.

Nawet 78 proc. przypadków pierwotnego raka trzustki przebiega z zajęciem wątroby. Przerzuty w tym narządzie dodatkowo pogarszają i tak nie najlepsze rokowanie, skracając całkowite przeżycie do średnio 4,7 miesiąca (jedynie 14 proc. pacjentów dożywa roku).

Na drugim biegunie postawić można przerzuty nowotworów neuroendokrynnych, wywodzących się w ok. 70 proc. z jelita cienkiego i trzustki. Choć świadczą o późnym stadium choroby, ich odpowiednie leczenie często zapewnia wieloletnie przeżycia wolne od dolegliwości.

Częstość i rokowanie przerzutów do wątroby w rakach z innych lokalizacji

Pozawęzłowe przerzuty raka piersi stwierdza się u 30 proc. pacjentek, a wątroba stanowi trzecie co do częstości (po płucach i kościach) miejsce ich występowania. Czas przeżycia zależy od skuteczności zastosowanego leczenia i wynosi średnio 13 miesięcy po chemioterapii, 13,9 miesiąca po hormonoterapii i 4,2 miesiąca, gdy pacjentka nie odpowiada na żadną metodę. Najlepsze wyniki (roczne przeżycie równe 63,04 proc., a 3-letnie – 13,01 proc.) obserwuje się po skutecznej przeztętniczej chemoembolizacji. Niestety korzystne rezultaty osiąga się jedynie w 7,1 proc. przypadków zastosowania tej techniki.

Ogniska przerzutowe w wątrobie stwierdza się u 17,5–20,3 proc. chorych na raka drobnokomórkowego płuc oraz u 2,9–4,1 proc. pacjentów z innym typem histologicznym nowotworu tego narządu. Rozsiew do wątroby uważany jest za najgorszy czynnik prognostyczny w raku drobnokomorkowym i gruczolakoraku płuc, prowadzący do śmierci po średnio 3 miesiącach.

Od 9,3 proc. do 18 proc. pierwotnych raków z komórek nerkowych daje przerzuty do wątroby, które rokują znacznie gorzej niż rozsiew do innych narządów. Całkowite przeżycie w takich przypadkach wynosi 7,6–12 miesięcy, lecz może ulec wydłużeniu nawet do ponad 20 miesięcy po całkowitej chirurgicznej resekcji przerzutu.

Przerzuty do wątroby – objawy

Do najczęstszych objawów rozsiewu choroby nowotworowej do wątroby należą:

  • złe samopoczucie, uczucie zmęczenia,
  • utrata apetytu i spadek masy ciała,
  • uczucie pełności lub ból (wywołany rozciąganiem torebki wątroby) w nadbrzuszu,
  • nudności,
  • żółtaczka (przy uciśnięciu dróg żółciowych lub niewydolności wątroby) i wywołany nią świąd skóry,
  • stany podgorączkowe,
  • obrzęk kończyn dolnych (przy ucisku na żyłę główną dolną),
  • wodobrzusze (przy niewydolności wątroby lub zakrzepicy żyły głównej dolnej).

Przerzuty raka do wątroby – badania, diagnostyka

Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych (USG, tomografia komputerowa i angio-TK, rezonans magnetyczny, PET). W badaniach laboratoryjnych obserwuje się zazwyczaj wzrost aktywności aminotrasferazy asparaginianowej (AST) i alaninowej (ALT), fosfatazy zasadowej (ALP) oraz dehydrogenazy mleczanowej (LDH) w surowicy, podczas gdy stężenie bilirubiny pozostaje bez zmian (jednak zwiększa się ono w przypadkach przebiegających z żółtaczką). Wzrost stężenia antygenu rakowo-płodowego (CEA) we krwi budzi silne podejrzenie przerzutu raka jelita grubego do wątroby.

W niektórych przypadkach (np. gdy nie można zidentyfikować ogniska pierwotnego, a istnieją przeciwwskazania do operacji) konieczna bywa biopsja cienko- lub gruboigłowa guza.

Leczenie przerzutów nowotworów złośliwych do wątroby

Wybór terapii wtórnych nowotworów wątroby zależy od pochodzenia ogniska pierwotnego, stanu pacjenta, liczby i lokalizacji przerzutów oraz ich obecności w innych narządach. Najlepsze wyniki daje leczenie chirurgiczne, polegające na całkowitym wycięciu zmiany wraz z fragmentem wątroby. Niestety jest ono możliwe jedynie w przypadku nielicznych (nie więcej niż czterech), stosunkowo niewielkich (o średnicy maksymalnie 5 cm) przerzutów, które nie naciekają dużych naczyń czy przewodów żółciowych wątroby ani sąsiednich narządów i które można bezpiecznie usunąć, nie narażając pacjenta na ciężkie powikłania.

Leczenie chirurgiczne można uzupełnić krioterapią, która polega na niszczeniu tkanki nowotworowej niską temperaturą uzyskiwaną dzięki specjalnej sondzie, lub termoablacją, która z kolei opiera się na działaniu wysokiej temperatury.

Przerzuty nowotworowe do wątroby – leczenie paliatywne i leki

U pacjentów z nieresekcyjnymi lub mnogimi guzami przerzutowymi stosuje się leczenie paliatywne: chemioterapię lub hormonoterapię i leki uśmierzające ból. Cytostatyki (leki stosowane w chemioterapii) można podać bezpośrednio do gałęzi tętnicy wątrobowej zaopatrującej guz. Metoda ta zwykle obejmuje również zamknięcie światła naczyń nowotworu i jest nazywana chemoembolizacją przeztętniczą. Niestety rzadko przynosi ona oczekiwane efekty.

W leczeniu guzów neuroendokrynnych oprócz metod chirurgicznych stosuje się leki z grupy analogów somatostatyny, interferon oraz terapie radioizotopowe i celowane.

Bibliografia

  • Wyld L, Gutteridge E, Pinder SE, James JJ, Chan SY, Cheung KL, Robertson JF, Evans AJ, Prognostic factors for patients with hepatic metastases from breast cancer. Br J Cancer. 2003 Jul 21;89(2):284-90.
  • Li XP, Meng ZQ, Guo WJ, Li J, Treatment for liver metastases from breast cancer: results and prognostic factors. World J Gastroenterol. 2005 Jun 28;11(24):3782-7.
  • Hamada S, Keiichi I, Kuroda K, Sato A, Asakuma J, Horiguchi A, Seguchi K, Asano T, Clinical characteristics and prognosis of patients with renal cell carcinoma and liver metastasis, Mol Clin Oncol. 2015 Jan; 3(1): 63–68.
  • Riihimäki M, Hemminki A, Fallah M, Thomsen H, Sundquist K, Sundquist J, Hemminki K, Metastatic sites and survival in lung cancer. Lung Cancer. 2014 Oct;86(1):78-84. doi: 10.1016/j.lungcan.2014.07.020. Epub 2014 Aug 2.
  • Ren Y, Dai C, Zheng H, Zhou F, She Y, Jiang G, Fei K, Yang P, Xie D, Chen C, Prognostic effect of liver metastasis in lung cancer patients with distant metastasis. Oncotarget. 2016 Aug 16; 7(33): 53245–53253.
  • Turdean S, Gurzu S, Turcu M, Voidăzan S, Sin A, Liver Metastases: Incidence and Clinicopathological Data. Acta Medica Marisiensis, 2012;58(4):254-258.
  • de Ridder J, de Wilt JHW, Simmer F, Overbeek L, Lemmens V, Nagtegaal I, Incidence and origin of histologically confirmed liver metastases: an explorative case-study of 23,154 patients. Oncotarget. 2016 Aug 23; 7(34): 55368–55376.
  • Valderrama-Treviño AI, Barrera-Mera B, Ceballos-Villalva JC, Montalvo-Javé EE, Hepatic Metastasis from Colorectal Cancer. Euroasian J Hepatogastroenterol. 2017 Jul-Dec; 7(2): 166–175.
  • Gajewski P(red.), Interna Szczeklika. Medycyna Praktyczna, Kraków, 2012.
  • Chaber A, Nyckowski P, Słodkowski M, Leczenie przerzutów raka jelita grubego do wątroby. Chirurgia po Dyplomie, 2017.03
Opublikowano: ; aktualizacja: 10.01.2019

Oceń:
5.0


Może cię

Jak leczyć hemoroidy?

Guzki krwawnicze (hemoroidy) powodują świąd, pieczenie, krwawienie z okolicy odbytu. Leczenie hemoroidów może przebiegać przy ...

Nowotwór wątroby – rodzaje, przyczyny, objawy i leczenie

Nowotwory wątroby to bardzo duża grupa różnorodnych chorób, które praktycznie nie są ze sobą związane ...

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego jest to jeden ze sposobów obrazowania tego układu. Odznacza się ...

Rak wątroby – przyczyny, pierwsze objawy, rokowanie, leczenie

Rak wątroby jest jednym z najczęściej występujących nowotworów na świecie. Wśród przyczyn raka wątroby należy ...

Choroby wątroby u mężczyzn i ich objawy – powiększenie, stłuszczenie, marskość

Czy można uznać, że choroby wątroby u mężczyzn są częstsze? Wiązanie ryzyka zachorowania wyłącznie z ...

Co na zajady? Jaki jest skuteczny sposób na zajady?

Stany zapalne w kącikach ust potocznie zwane są zajadami. Objawami zajadów są popękane kąciki ust, ...

Torbiele wątroby

Torbiele na wątrobie to w większości przypadków niegroźne zmiany, które nie dają dokuczliwych objawów i ...

Rak wątrobowokomórkowy

Rak wątrobowokomórkowy, czyli z łac. carcinoma hepatocellulare, jest złośliwym guzem wątroby, należącym do nowotworów o ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Alkoholowe zapalenie wątroby – jak leczyć uszkodzenie wątroby po alkoholu?

Przyczyną niektórych chorób wątroby jest nadmierne spożywanie alkoholu. Takimi schorzeniami są: stłuszczenie wątroby, alkoholowe zapalenie ...

Kamica pęcherzyka żółciowego – dlaczego kobiety chorują częściej?

Kamica pęcherzyka żółciowego polega na obecności złogów zbudowanych z substancji chemicznych, które znajdują się w ...

Tomografia komputerowa jamy brzusznej

Tomografia komputerowa układu pokarmowego to badanie, które umożliwia zobrazowanie przekroju ciała od sklepienia przepony do ...

Komentarze (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon