Dermatillomania – co to jest, przyczyny, objawy, leczenie

Dermatillomania, nazywana inaczej patologicznym skubaniem skóry, to zaburzenia psychologiczne zaliczane do grupy schorzeń obsesyjno-kompulsywnych. Objawy dermatillomanii to także notoryczne skubanie ust czy nerwowe drapanie się po głowie. Powikłaniem mogą być ciężkie, niegojące się uszkodzenia skóry i trwałe blizny. Leczenie obejmuje terapię poznawczo-behawioralną oraz indywidualnie dobrane leki.

Dermatillomania – co to jest?

Dermatillomania (pathological skin picking – PSP) to, zgodnie z definicją, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, w przebiegu którego pacjent odczuwa neurotyczny przymus skubania skóry. Dermatillomania może objawiać się również dłubaniem, pocieraniem, kłuciem lub szczypaniem skóry. Określana jest także jako skubanie skóry na tle psychogennym.

Czy obgryzanie skórek, niewinne skubanie ust czy nawykowe sytuacje, w których dziecko drapie się po głowie, powinny być objawem alarmującym? Czy uporczywe zdrapywanie strupów, które zdarza się wielu osobom można zaliczyć do zaburzeń patologicznych? Odpowiedzią są emocje, które towarzyszą powyższym czynnościom.

Dermatillomania – objawy

Pacjent cierpiący na dermatillomanię wykazuje nadmierne zaabsorbowanie skubaniem skóry, a chęć powtarzania tej czynności wywołuje silne napięcie psychiczne, które może być zredukowane tylko poprzez ulegnięcie nawykowi. Przymus odczuwany przez chorego zaburza jego codzienne życie, jest przeszkodą w funkcjonowaniu społecznym i zawodowym oraz potęguje odczuwany stres i uczucie wstydu. Zdiagnozowanie dermatillomanii wymaga potwierdzenia występowania narastającego napięcia, które poprzedza czynność skubania i które może być rozładowane jedynie poprzez dłubanie, szczypanie lub ściskanie skóry.

Na dermatillomanię chorują zwykle kobiety, w przeważającej części są to osoby młode między 20. a 40. rokiem życia. Pierwsze objawy dermatillomanii pojawiają się często jeszcze w wieku nastoletnim. Zjawisko to po raz pierwszy zostało opisane w 1875 r. przez Erasmusa Wilsona, który zaobserwował ubytki w skórze spowodowane drapaniem u pacjenta cierpiącego na nerwicę natręctw. Drapanie najczęściej dotyczy twarzy, ale może obejmować każdą część ciała – ponad 70 proc. osób drapie się w więcej niż jednym miejscu. Często pacjenci zmieniają miejsce drapania, aby poprzednie mogło się zagoić.

Przyczyny dermatillomanii

Obecnie dermatillomania uważana jest schorzenie z grupy zaburzeń kontroli impulsów. Kategoria ta obejmuje zaburzenia charakteryzujące się występowaniem powtarzających się działań podejmowanych bez racjonalnej i zrozumiałej motywacji, niemożliwych do kontrolowania i prowadzących do szkodliwych następstw.

Patologiczne skubanie skóry wydaje się często związane z występowaniem w rodzinie chorego jakiejś formy zaburzeń psychicznych. Z badań wynika, że około 40 proc. osób z dermatillomanią ma przynajmniej jednego krewnego pierwszego stopnia, u którego zdiagnozowano zaburzenia psychiczne. Dermatillomania współistnieje również często z innymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju, a także z innymi schorzeniami o typie nawyków kompulsyjnych.

Patologiczne skubanie skóry jest także odnotowywane jako jeden z wielu objawów występujących u dzieci z całościowymi zaburzeniami rozwojowymi. Przykładem może być zespół Pradera-Williego, choroba genetyczna spowodowana nieobecnością lub częściową utratą długiego ramienia chromosomu 15.

Dermatillomania – leczenie

W leczeniu dermatillomanii nie wystarczy, niestety, silna wola. Niewystarczającym sposobem są też rękawiczki. Długi i skomplikowany nierzadko proces terapeutyczny sięga do sedna zaburzeń psychicznych, które wywołały uzależnienie od czynności kompulsywnej.

Terapia dermatillomanii obejmuje zarówno psychoterapię chorego, jak i, niejednokrotnie, leczenie farmakologiczne. Wykazano wysoką skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej. Ze względu na przewlekły i uporczywy charakter natręctw leczenie jest procesem wymagającym wysokich kompetencji leczącego, współpracy ze strony leczonego oraz pewnej dozy cierpliwości po obu stronach. Niezwykle ważne jest obdarzenie zaufaniem zarówno lekarzy, jak i psychologa prowadzącego terapię oraz postępowanie zgodnie z ich zaleceniami.

Leki na dermatillomanię są każdorazowo indywidualnie dopasowane do potrzeb pacjenta, jego aktualnego stanu psychicznego i istniejących przeciwwskazań zdrowotnych. Równocześnie z psychoterapią i leczeniem farmakologicznym może być wprowadzony szereg innych metod, obejmujących również techniki relaksacyjne, hipnoterapię, aromaterapię, jogę czy tai-chi. Stosuje się również pomoce terapeutyczne, na przykład w formie piłeczek do ugniatania czy specjalnych rękawiczek z wplecionymi drobnymi elementami zajmującymi uwagę chorego.

Leczeniu psychiki chorego musi towarzyszyć również leczenie dermatologiczne, które nie tylko poprawia stan skóry pacjenta, ale również wpływa na zmniejszenie stresu wywołanego brakiem akceptacji własnego ciała.

Powikłania dermatillomanii

Nieleczona choroba dermatillomania może powodować poważne uszkodzenia, które w skrajnej postaci mogą wymagać leczenia chirurgicznego. Powtarzające się miejsca uszkodzeń skórnych ulegają ziarninowaniu, ale proces gojenia jest znacznie zaburzony. Rany na głowie od drapania mogą skutkować wtórnym łysieniem i bliznowaceniem. Chorzy mogą wymagać antybiotykoterapii z uwagi na powtarzające się zakażenia skórne będące skutkiem samouszkodzeń.

Chirurgiczne opracowanie rany czy nawet konieczność przeszczepienia określonego fragmentu skóry jest powikłaniem dermatillomanii w jej nasilonej formie.

Zaburzenia emocjonalne oraz problemy w życiu rodzinnym i zawodowym może powodować również schorzenie występujące również w łagodnej postaci.

Bibliografia

  1. Odlaug BL, Grant JE: Pathologic skin picking, in Trichotillomania, Skin Picking, and Other Body-Focused Repetitive Behaviors. Edited by Grant JE, Stein DJ, Woods DW, Keuthen NJ.Washington, DC, American Psychiatric Publishing, Inc, 2012, pp 21–41
  2. Cullen BA, Samuels JF, Bienvenu OJ, Grados M, Hoehn-Saric R, Hahn J, Liang KY, Wellen D, Dees M, Riddle MA, Nestadt G: The relationship of pathologic skin picking to obsessive-compulsive disorder. J Nerv Ment Dis 2001; 189:193–195
  3. Snorrason I, Smári J, Olafsson RP. Emotion regulation in pathological skin picking: findings from anon – treatment seeking sample. J Behav Ther Exp Psychiatry 2010; 41: 238-245.
  4. Neziroglu F, Rabinowitz D, Breytman A, Jacofsky M. Skin picking phenomenology and severity comparison. Prim Care Companion J Clin Psychiatry 2008; 10: 306-312
Opublikowano: ; aktualizacja: 25.02.2019

Oceń:
4.8


Może cię

Opieka na osobą chorą na Parkinsona

Choroba Parkinsona zaliczana jest do postępujących schorzeń ośrodkowego układu nerwowego. Wszelkie objawy jej towarzyszące są ...

Powikłania zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (ZOMR) stanowi chorobę, w której proces patologiczny obejmuje wybrane struktury mózgowe tj. ...

Ropień mózgu – przyczyny, objawy, leczenie

Ropień mózgu powstaje w następstwie zakażenia tkanek w bezpośredniej bliskości tkanek mózgu. Nieleczone stany zapalne ...

Zapalenie móżdżku – przyczyny, objawy, leczenie, rokowanie

Ostre zapalenie móżdżku jest chorobą wieku dziecięcego, która może pojawić się w trakcie lub kilka ...

Zapalenie wielonerwowe i wielokorzeniowe – zespół GBS

Zespół Guillaina-Barrego to ostra demielinizacyjna polineuropatia. Inne nazwy tej choroby to zapalenie wielokorzeniowe lub zapalenie ...

Stłuczenie mózgu – objawy, leczenie, powikłania

Stłuczenia mózgu (ang. brain contusion) klasyfikowane jest jako bezpośrednie następstwo zamkniętego urazu czaszkowo-mózgowego. Dochodzi wówczas ...

Udar niedokrwienny a komórki macierzyste

Najnowsze osiągnięcia w badaniach nad komórkami macierzystymi potwierdzają ich ogromny potencjał w różnych dziedzinach nauki. ...

Akatyzja – co to jest, jakie są przyczyny, objawy, leczenie

Akatyzja to zaburzenie objawiające się nadmierną potrzebą ciągłego poruszania się. Główną przyczyną niepokoju ruchowego są ...

Ból głowy po wysiłku (wysiłkowy ból głowy)

Według ostatnich badań klinicznych powysiłkowy ból głowy odpowiada za 1.7% bólów głowy, z którymi pacjenci ...

Napady lęku

Napady lęku pojawiają się nagle, bez konkretnej, uchwytnej przyczyny. Trudno je przewidzieć, a jeszcze trudniej ...

Lęki nocne

Lęki pojawiające się w nocy to zaburzenie zaliczane do parasomii czyli zaburzeń snu. Lęki nocne ...

Depresja sezonowa

Depresja sezonowa określana jest również terminem choroba afektywna sezonowa (SAD). Jest to zaburzenie w obszarze ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon