Afazja ruchowa (motoryczna) – przyczyny, objawy, ćwiczenia

Afazja motoryczna to zaburzenie mowy, które – podobnie jak afazja czuciowa, mieszana czy amnestyczna – wywołane jest uszkodzeniem kory mózgowej. Jego przyczyną jest najczęściej guz mózgu. Afazja dziecięca może wskazywać np. na zespół Retta. Przy afazji ruchowej objawem jest przede wszystkim problem z generowaniem mowy, dlatego należy różnicować ją z dyzartrią. Podstawą terapii afazji motorycznej są ćwiczenia logopedyczne.

Co to jest afazja i jakie są rodzaje afazji?

Afazja definiowana jest jako zaburzenie mowy, które powstaje na skutek uszkodzenia w korze mózgu ośrodków odpowiedzialnych za mowę. Wyróżniamy kilka rodzajów afazji: ruchową, czuciową, mieszaną, amnestyczną.

  • Afazja motoryczna (inaczej afazja ekspresyjna lub ruchowa) polega na upośledzeniu wypowiadania się.
  • Afazja czuciowa (afazja odbiorcza) polega na zaburzeniu rozumienia pytań, poleceń, wypowiadanych zdań i słów. Jest następstwem uszkodzenia kory mózgowej odpowiadającej za analizę informacji słuchowej (tzw. ośrodek Wernickego).
  • Afazja mieszana, nazywana także całkowitą, stanowi połączenie ruchowych i czuciowych zaburzeń afatycznych.
  • Afazja amnestyczna (inaczej afazja nominalna, anomia) to niemożność nazwania przedmiotów przy zachowaniu świadomości ich przeznaczenia i sposobu używania. Gdy podpowiemy błędną nazwę przedmiotu, chory zdaje sobie sprawę z błędu, natomiast w przypadku podpowiedzenia prawidłowej nazwy potwierdzi ją, a nawet powtórzy.

Specjaliści wyodrębniają również afazję dziecięcą, będącą pierwotnym upośledzeniem mowy. Nie wynika ono jednak z głuchoty, niedorozwoju umysłowego czy schizofrenii. Najczęściej występuje jako afazja motoryczna, u dziecka bardzo rzadko występują trudności w rozumieniu mowy.

Afazja ruchowa – przyczyny u dorosłych i dzieci

Afazja nie występuje u osób zdrowych i zawsze świadczy o chorobie. Afazja ruchowa (tzw. afazja Broki) powstaje na skutek uszkodzenia obszaru kory mózgowej odpowiadającego za generowanie mowy – tzw. ośrodka Brocka, który znajduje się w płacie czołowym.

Czynnikami powodującymi uszkodzenia kory mózgowej mogą być:

  • udar mózgu, guzy mózgu,
  • urazy ośrodkowego układu nerwowego,
  • miażdżyca naczyń mózgowych (wtedy afazja rozwija się stopniowo),
  • infekcje obejmujące ośrodkowy układ nerwowy,
  • zatrucia substancjami toksycznymi,
  • choroba Alzheimera, choroba Picka,
  • przemijający atak niedokrwienia mózgu (tzw. mikroudar, TIA),
  • migrenowe bóle głowy, napady padaczki.

Przyczyną afazji u dzieci może być zespół Retta, zespół Landaua-Kleffnera, urazy okołoporodowe, patologia pierwszego trymestru ciąży.

Warto podkreślić, iż najczęstszą przyczyną afazji są udary mózgu. Afazja po udarze występuje u około 30 proc. wszystkich pacjentów z tej grupy. Częstość i ciężkość afazji narasta wraz z wiekiem.

Objawy afazji motorycznej – jak rozpoznać zaburzenia mowy?

W afazji ruchowej objawem dominującym są trudności z generowaniem mowy. Chory zdaje sobie sprawę z tego, jakie myśli chce wyrazić, lecz nie potrafi ich poprawnie wyartykułować. Pacjenci, jeżeli w ogóle mówią, mogą wypowiadać jedynie pojedyncze głoski lub najprostsze wyrazy, w lżejszych przypadkach posługują się nawet zdaniami, jednak sprawia im to ogromną trudność.

Mowa jest niepłynna, ograniczona do prostych konstrukcji, sylabizowana. Pacjenci czasem zniekształcają lub powtarzają słowa. Rozumienie mowy jest zachowane.

Dziecko z afazją ruchową później niż rówieśnicy zaczyna mówić, ma trudności z wypowiadaniem i powtarzaniem słów, zapomina artykulacji wyrazów już poznanych, wysławia się za pomocą sylab, posługuje się zwykle krótkimi wypowiedziami.

Diagnostyka i różnicowanie afazji ruchowej

Ustalenie rozpoznania afazji motorycznej opieramy na podstawie badania mowy obejmującego: nazywanie przedmiotów, powtarzanie głosek, słów, zdań, sprawdzanie umiejętności liczenia, czytania, pisania, ocenę rozumienia mowy na podstawie wykonywania poleceń oraz udzielania odpowiedzi na stawiane pytania.

Ważne jest, aby afazję motoryczną odróżnić od dyzartrii. Dyzartria polega na upośledzeniu pracy języka, podniebienia, nagłośni. Pacjent zdaje sobie sprawę, co chce powiedzieć, rozumie także to, co mówią inni, ale nie potrafi się jednak wysłowić z powodu uszkodzonego aparatu mowy. Uszkodzenie kory mózgu odpowiada za afazje, a dyzartria wynika z upośledzenia pracy narządów odpowiedzialnych za powstawanie dźwięków.

Leczenie afazji – ćwiczenia i rehabilitacja logopedyczna

Leczenie afazji powinniśmy rozpocząć od leczenia przyczynowego, a więc jeżeli diagnostyka wykaże, że powodem afazji jest guz bądź udar mózgu, działania należy rozpocząć od leczenia choroby podstawowej.

Gdy stan ogólny chorego jest już stabilny, rozpoczynamy rehabilitację logopedyczną. Prowadzone z logopedą ćwiczenia przy afazji są czasochłonne, wymagają cierpliwości. Nie istnieje jeden program rehabilitacyjny obejmujący wszystkich pacjentów. Także materiały używane podczas terapii należy dobierać indywidualnie.

Neurologopedyczna terapia afazji ruchowej może być dla pacjenta początkowo frustrująca. Z czasem jednak trening mowy przynosi pożądany efekt. Ważne, by pacjent akceptował proponowane mu ćwiczenia. Powinniśmy zachęcać go do nawiązywania komunikacji z otoczeniem, wspierać go emocjonalnie. Leczenie powinno trwać tak długo, jak obserwowane są jego pozytywne skutki.

W afazji ruchowej rokowanie, tak jak leczenie, jest zależne od przyczyny zaburzeń. W przypadku udarów mózgu, które są najczęstszą przyczyną afazji, ustępuje całkowicie bądź w znacznym stopniu nawet w około 60 proc. przypadków.

Bibliografia:

  • Stępień A., Neurologia. Wydanie I. Medical Tribune Polska, Warszawa 2014.
  • Prusiński A., Neurologia praktyczna. Wydanie III. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011.
  • Skibska J., Afazja dziecięca. [w:] J. Skibska, D. Larysz (red.): Neurologopedia w teorii i praktyce. Wybrane zagadnienia diagnozy i terapii dziecka. Wydawnictwo Naukowe ATH, Bielsko-Biała 2012, s. 48–78.
Opublikowano: ; aktualizacja: 26.07.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Cyberchondria – przyczyny, objawy, leczenie

Hipochondria polega na silnym przekonaniu pacjenta o tym, że dolega mu poważna choroba. Odmianą wspomnianego ...

Pulsowanie w skroniach – co to znaczy?

Ból głowy może mieć różny charakter (ostry, silny, kłujący, nagły, tępy) i lokalizacje (np. z ...

Wideo – Nerwica natręctw

Nerwica natręctw jest nazywana przez psychiatrów również zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym. Te dwa słowa oznaczają myśli oraz ...

Dyzartria – przyczyny, rodzaje, objawy, ćwiczenia, terapia

Dyzartria to termin oznaczający zaburzenia artykulacyjne (wymowy). Jest to objaw, który może świadczyć o wielu ...

Agresja – definicja, rodzaje, objawy, terapia

Zgodnie z definicją, agresja to zachowania mające na celu wyrządzenie danej osobie lub sobie krzywdy. ...

Wideo – Zaburzenia afektywne. Hipomania i mania.

Hipomania i mania to terminy, którymi określamy pewne zaburzenia afektywne. Należy do nich również depresja. ...

Ból głowy na czubku – co oznacza ból czubka głowy?

Ból na czubku głowy może mieć różne przyczyny i być wynikiem napięciowego, migrenowego czy klasterowego ...

Choroba afektywna dwubiegunowa – przyczyny, objawy, leczenie

Choroba afektywna dwubiegunowa (nazywana również zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym) jest schorzeniem charakteryzującym się nieprzewidywalnymi wahaniami „nastroju”, ...

Drganie powieki – co oznacza? Jak się pozbyć drgania powieki?

Drganie powieki jest dość często występującą dolegliwością u osób dorosłych. Przypuszcza się, że za problem ...

Rdzeniowy zanik mięśni (SMA)

Rdzeniowy zanik mięśni (SMA) to choroba genetyczna, która prowadzi do osłabienia siły mięśniowej i wiotkości ...

Obniżony nastrój

Obniżenie nastroju to stan, z którym właściwie każdy człowiek miał lub będzie miał do czynienia ...

Drżenie samoistne – przyczyny, badania, leczenie

Drżenie jest często spotykanym w neurologii objawem. Drżenie samoistne spowodowane jest krótkotrwałymi, naprzemiennymi skurczami antagonistycznych ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon