Zaburzenia lękowe

Częste odczuwanie silnego lęku prowadzi do licznych zaburzeń, zarówno psychicznych (nerwowość, trudności w koncentracji, bezsenność) oraz organicznych (szybkie bicie i kołatanie serca, nadpotliwość, bezsenność). Najczęstszą postacią zaburzeń lękowych jest lęk napadowy, określany także jako paniczny. Drugim rodzajem problemów z odczuwaniem lęku jest lęk uogólniony, mający formę przewlekłą.

Skąd się bierze uczucie silnego lęku?

Lęk to negatywne uczucie, zazwyczaj pojawia się nagle, bywa, że nie potrafimy określić jego przyczyny. Z lękiem jest związane poczucie niepewności, obawa o swoje życie lub życie bliskich. Lęk od strachu odróżnia to, że jest to proces wewnętrzny, a jego przyczyna jest trudna do sprecyzowania przez osobę go odczuwającą i zwykle irracjonalna.

Jakkolwiek strach jest także emocją negatywną, jednak jego obecność pomaga nam w życiu; jest on pamiątką po przodkach, którzy dzięki poczuciu strachu np. przed groźnym zwierzęciem, uciekając, ratowali swoje życie. Lęk natomiast zwykle jest negatywny, niszczący, nie prowadzi do niczego dobrego. Blokuje aktywność, odbiera pewność siebie i radość życia. Gdy stale dominuje w zachowaniu, nie pozwalając na swobodę, doprowadza do zaburzeń, w tym chorób organicznych.

Obiekt lęku jest zawsze tylko wytworem wyobraźni. Ocenia się, że na zaburzenia lękowe cierpi znacznie więcej osób, niż się z tego powodu leczy. Około ¼ ludzi może w różnych kresach swojego życia rozpoznawać u siebie napady lęku.

Jakie są objawy lęku?

Objawami zaburzeń lękowych są:

  • objawy wegetatywne:
    • przyspieszone bicie serca i kołatanie serca,
    • wzrost ciśnienia tętniczego,
    • wzrost napięcia mięśniowego,
    • nadmierne pocenie się,
    • suchość w ustach,
    • zaburzenia pracy jelit – naprzemienne zaparcia i biegunki zawroty głowy,
    • utrata łaknienia lub nadmierny apetyt i związane z tym wahania wagi,
    • zaburzenia snu, bezsenność,
    • syndrom przewlekłego zmęczenia,
    • zaburzenia funkcji seksualnych – spadek libido i problemy z erekcją
    • ból, ucisk lub dyskomfort w klatce piersiowej, uczucie rozpierania w klatce;
  • objawy psychiczne:
    • trudności w koncentracji uwagi,
    • rozdrażnienie,
    • stałe wzmożone napięcie psychiczne,
    • niemożność odprężenia się, zrelaksowania,
    • lęk przed śmiercią,
    • nadmierna nerwowość.

Najczęstsze zaburzenia lękowe

Lęk paniczny (panika) jest emocją bardzo silną, pojawiająca się nagle. W trakcie napadu panicznego, który przeważnie trwa maksymalnie kilkanaście minut, chory nie jest w stanie logicznie myśleć, odczuwa „pustkę” w głowie, nie jest świadomy swoich czynów.

Panice towarzyszy często subiektywne uczucie duszenia się, praca serca jest bardzo szybka, może to wywoływać przejściowe zaburzenia rytmu. Zdarzają się zawroty głowy i utraty przytomności (co dodatkowo wzmaga panikę); zwykle w wyniku hiperwentylacji. Między napadami silnego lęku, pacjent przeważnie nie odczuwa żadnych dolegliwości. Ataki paniki, jak też i inne typy zaburzeń lękowych, częściej dotyczą kobiet.

Zaburzenia lękowe uogólnione – to przewlekły, uporczywy lęk o umiarkowanym nasileniu, związany z przeczuciem zagrożenia, niebezpieczeństwa. To lęk przed irracjonalną chorobą, problemami materialnym w rodzinie czy tez innymi niepowodzeniami życiowymi. Lęk ten jest całkowicie nieuzasadniony, jednak stale towarzyszy takiej osobie, nie pozwalając się oderwać od negatywnych myśli. Silnie rzutuje to na kontakty z rodziną, znajomymi, życie zawodowe chorego. Może prowadzić do nadużywania alkoholu czy depresji, jeśli w porę nie poszuka się specjalistycznej pomocy.

Fobia a odczuwanie lęku

Fobie specyficzne – zwane także fobiami prostymi, należą do najczęściej występujących zaburzeń psychicznych. Sam termin fobia oznacza odczuwanie nadmiernego i nieracjonalnego lęku przed określonym obiektem lub sytuacją. Odróżnia je to od uogólnionych zaburzeń lękowych, gdzie nie można jednoznacznie określić przyczyny dolegliwości. Chory zdaje sobie sprawę z tego, co powoduje u niego lęk, i świadomie unika konfrontacji z owym przedmiotem, sytuacją, zjawiskiem. Unikanie to zdecydowanie wpływa na codzienne funkcjonowanie, życie rodzinne i towarzyskie. Fobie najczęściej dotyczą zwierząt, zarówno niebezpiecznych, jak i czasem tych kompletnie niegroźnych. Dość powszechny jest lęk wysokości, lęk przed widokiem czy pobieraniem krwi, przed chorobą, najczęściej nowotworem oraz zakażeniem ciężką infekcją. Generalizując można nawet powiedzieć, że jest tyle fobii, ilu ludzi na świecie. Do „ciekawych” i rzadkich należą np. antofobia – lęk przed kwiatami, gefyrofobia – lęk przed mostami, triskaidekafobia lęk przed cyfrą „13”.

Fobia społeczna – uciążliwy lęk przed konfrontacją, spotkaniem z innymi ludźmi, najczęściej większa grupą nieznanych osób. Prowadzi do unikania wszelkich sytuacji, wymagającymi zabrania głosu, wystąpienia publicznego. Ci, którzy cierpią na fobię społeczną coraz bardziej odsuwają się od środowiska, zamykają się w sobie. Myśl o spotkaniu, rozmowie i doprowadza do paraliżującego lęku, zwykle lęku przed wyśmianiem, upokorzeniem. Osoby te są niezwykle nieśmiałe, a problemu często należy szukać już w okresie wczesnego dzieciństwa. Być może w szkole było wyśmiewane, a ich poczucie własnej wartości i wiara w siebie zachwiana. Silny lęk jest do tego stopnia obezwładniający, że w ciężkich przypadkach doprowadza do jąkania się, czerwienienia, a nawet bezwiednego oddania moczu w czasie wystąpienia przed większą grupą.

Agorafobia – termin ten dotyczy fobii związanych z lękiem przed wyjściem z domu, oddaleniem się od znanego otoczenia, okolicy. To także lęk przed tłumem, dużymi skupiskami ludzi, dużą przestrzenią. Cechuje go unikanie powyższych sytuacji, co wiąże się z ograniczeniami pełnej swobody i realizacji potrzeb. Człowiek staje się więźniem swoich wyimaginowanych przekonań, irracjonalnych obaw i lęków. Często przestaje sam wychodzić z domu i tak zmienia swój tryb życia i przyzwyczajenia, by zapobiec ewentualnym sytuacjom powodującym lęk.

Leczenie zaburzeń lękowych – psychoterapia

Skuteczne leczenie zaburzeń lękowych wymaga oprócz farmakoterapii czy zabiegów medycznych, wsparcia rodziny i otoczenia. Jest ono nie do przecenienia w walce z dolegliwościami. Lekarz rozpoczyna diagnostykę od pełnego wywiadu dotyczącego m.in. chorób przewlekłych, przyjmowanych leków, używek, zaburzeń psychicznych w rodzinie. Ważne jest, aby określić od kiedy pojawiły się zaburzenia lękowe i co mogło je spowodować. Psychoterapia stanowi podstawowy sposób leczenia wszystkich zaburzeń lękowych.

W leczeniu fobii specyficznych skuteczna jest terapia behawioralna. Została opracowana w oparciu o prawa uczenia się. Ma więc na celu zarówno przyswajanie nowych zachowań, jak i usuwanie tych utrwalonych, niekorzystnych. Terapia poznawcza z kolei zakłada, że niszczące, zniekształcone myśli wpływają na nastrój i zachowanie człowieka. Podczas leczenia uczy się pacjenta rozpoznawać i reagować na pojawiające się zaburzone, nieracjonalne myśli i przekonania. Terapia poznawcza ma charakter edukacyjny; uczy się pacjenta, aby sam potrafił radzić sobie z chorobą, był samodzielny.

Leki przeciwlękowe

Często jednak psychoterapia to za mało, wprowadza się wtedy leczenie farmakologiczne. Jest ono konieczne w momentach zaostrzeń epizodów silnego lęku, pojawiania się zaburzeń psychotycznych, kiedy pacjent może być niebezpieczny dla siebie i otoczenia oraz w silnych napadach paniki. Najskuteczniejszymi lekami przeciwlękowymi są leki antydepresyjne – trójpierścieniowe leki antydepresyjne oraz SSRI (inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny). Należy je zażywać tak długo, jak zaleci lekarz; przedwczesne odstawienie po niewielkiej poprawie może skutkować nawrotem objawów.

Leki należy odstawiać stopniowo, gdyż mogą wystąpić objawy niepożądane, takie jak bóle głowy, bezsenność, zaburzenia funkcji seksualnych. Kolejną grupą leków na silny lęk, są leki uspokajające i nasenne. Z tej grupy sięga się najczęściej po benzodiazepiny (diazepam, estazolam, lorazepam), które niestety mogą powodować uzależnienie, a także liczne efekty uboczne – senność, spowolnienie, zaburzenia libido, a u osób starszych nawet paradoksalne zaostrzenia lęku czy psychozy. Benzodiazepiny powinno się stosować pod nadzorem lekarza i tylko doraźnie przez krótki okres czasu. Długość leczenia przy pomocy leków przeciwlękowych ustala lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta.

Opublikowano: ; aktualizacja: 20.04.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Jakie są objawy nerwicy?

Nerwica to zespół zaburzeń psychicznych i somatycznych (odczuwanych fizycznie przez pacjenta). Najczęstszym objawem nerwicy jest ...

Wideo – Lęk napadowy

Lęk napadowy albo ataki paniki to zaburzenia należące do tej samej grupy, co fobie, czyli ...

Zazdrość i lęk przed zdradą

Zazdrość oraz lęk przed zdradą i opuszczeniem jest często określana jako mroczna strona miłości i ...

Uczucie niepokoju – jak go zmniejszyć?

Uczucie niepokoju, utożsamiane często z lękiem, spowodowane jest zwykle przez długotrwały stres. To także objaw ...

Psychika a seks

Nie tylko rozwój ale i wczesne doświadczenia seksualne czy negatywny wpływ środowiska mogą rzutować na ...

Skąd się biorą fobie

Fobia jest formą zaburzeń lękowych. Istotą zaburzenia jest próba unikania za wszelką cenę konfrontacji twarzą ...

Tiki nerwowe

Tiki nerwowe zaliczane są do schorzeń o podłożu neurologicznym. Przyczynę ich powstawania upatruje się głównie ...

Lęk napadowy

Zaburzenie lękowe z napadami lęku, nazywane również lękiem panicznym albo po prostu atakami paniki, należy ...

Lęki nocne

Lęki pojawiające się w nocy to zaburzenie zaliczane do parasomii czyli zaburzeń snu. Lęki nocne ...

Depresja

Depresja stanowi w znacznym uproszczeniu zespół objawów, które są reakcją organizmu na czynniki stresowe. Duży ...

Napady lęku

Napady lęku pojawiają się nagle, bez konkretnej, uchwytnej przyczyny. Trudno je przewidzieć, a jeszcze trudniej ...

Lęk uogólniony (lęk wolnopłynący) – przyczyny, objawy i leczenie uogólnionych zaburzeń lękowych

Jednym z częściej występujących zaburzeń lękowych jest zespół lęku uogólnionego. Szacuje się, że dotyka on ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon