Glejak wielopostaciowy (glioblastoma) – objawy, leczenie, rokowania

Glejak wielopostaciowy jest najbardziej złośliwym i równocześnie najczęstszym nowotworem mózgu. Glioblastoma stanowi około 15–20 procent wszystkich nowotworów wewnątrzczaszkowych. Często pierwszymi objawami glejaka wielopostaciowego są ból głowy, wymioty oraz zaburzenia świadomości. Objawy te powinny być wskazaniem do wykonania badań i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Rokowania są złe, a czas przeżycia pomimo podjęcia terapii jest krótki.

Czym jest glejak wielopostaciowy, czyli glioblastoma?

Glejak wielopostaciowy (łac. glioblastoma multiforme) jest według nowoczesnego nazewnictwa histopatologicznego nazwany po prostu glioblastomą (bądź glejakiem zarodkowym). Charakterystycznymi cechami klinicznymi glejaka wielopostaciowego są:

  • anaplazja, czyli bardzo niski stopień zróżnicowania komórek tworzących guz. Cecha ta stanowi o jego dużej agresywności i zdolności do szybkiego wzrostu;
  • naciekanie na sąsiadujące struktury mózgowia oraz ich niszczenie;
  • bardzo szybki wzrost, a także występowanie ognisk martwicy i ognisk krwotocznych w obrębie guza (cecha ta świadczy o szybkim rozpadzie komórek nowotworowych);
  • znaczny rozmiar guzów, które wykrywane są często po krótkim okresie od pojawienia się objawów klinicznych.

Charakterystyka glejaka wielopostaciowego

Częstość występowania glejaka zarodkowego w Europie i Ameryce Północnej wynosi około 2-3 przypadków na 100 000 ludzi. Najczęściej glejak wielopostaciowy występuje u osób dorosłych, w wieku miedzy czterdziestym, a pięćdziesiątym rokiem życia. Płaty skroniowe, ciemieniowe i czołowe mózgu są typowym umiejscowieniem glioblastomy w ośrodkowym układzie nerwowym. Tylko w około 10 procent przypadków glioblastoma występuje u dzieci, jednakże udowodniono, ze guzy te mogą już rozwinąć się w życiu płodowym.

Według ogólnej klasyfikacji glejaka zarodkowego można podzielić na:

  • guz powstający pierwotnie (czyli bezpośrednio bez żadnych postaci poprzedzających);
  • guz wtórny (wywodzący się z nowotworów o mniejszym stopniu złośliwości). Jego charakterystyczną cechą jest niezwykle dobre ukrwienie oraz dużego stopnia martwica komórek i lokalna inwazyjność.

Objawy glejaka wielopostaciowego

Guz mózgu może objawiać się bardzo ostrymi objawami, np. w wyniku krwotoku z guza bądź rozwijającego się wodogłowia. Choroba nowotworowa może rozwijać się podstępnie, kiedy objawy pojawiają się stopniowo, w ciągu wielu tygodni, a nawet kilku lat.

Symptomy kliniczne glejaka wielopostaciowego zależą od stopnia złośliwości guza, a nasilenie może narastać gwałtownie, szczególnie w przypadkach wtórnego rozwoju glioblastomy z wcześniej mniej złośliwych form nowotworów mózgowia. W przypadku glioblastoma multiforme jest on najwyższy ze wszystkich nowotworów OUN, czyli czwarty stopień złośliwości.

Jakie są pierwsze objawy?

Choroba rozwija się bardzo szybko. Jak wszystkie nowotwory i guzy w obrębie mózgowia glioblastoma może wywoływać tzw. efekt masy. Wynikiem tego efektu jest wzrost ciśnienia środczaszkowego i w takim przypadku do podstawowej triady objawów glejaka należą:

Natomiast u aż 30 procent pacjentów glejak wielopostaciowy może się objawiać napadami padaczkowymi różnorakiego rodzaju (zależne od umiejscowienia procesu nowotworowego).

Jakie objawy mogą się pojawić przed śmiercią?

Ostatnie tygodnie życia mogą być bardzo traumatyczne dla bliskich osoby chorej, gdyż obok symptomów organicznych, mogą pojawić się zaburzenia osobowości. Wszystko zależy od tego gdzie zlokalizowany jest guz, a tym samym pracę których ośrodków mózgu zaburzy.

Objawy glejaka wielopostaciowego są zależne od umiejscowienia guza w mózgowiu i tak możemy obserwować:

  • zmiany zachowania (gdy guz umiejscowiony jest w płatach czołowych);
  • niedowidzenie (gdy guz umiejscowiony jest w płatach skroniowych, ciemieniowych i potylicznych);
  • zaburzenia czucia (gdy guz umiejscowiony jest w płaty ciemieniowych);
  • zaburzenia równowagi, drżenia, oczopląs (gdy guz umiejscowiony jest w móżdżku).

Badania i diagnozowanie glejaka wielopostaciowego

Współczesna medycyna oferuje obecnie bardzo szeroki wachlarz możliwości wykrywania mas nowotworowych w obrębie mózgowia. Jednakże, podstawowy element diagnostyki glejaka wielopostaciowego stanowi gruntownie przeprowadzony wywiad lekarski, który powinien być pierwszym krokiem w procesie diagnostycznym chorób nowotworowych mózgu. Lekarz kieruje szczególną uwagę na występowanie wszystkich wymienionych powyżej objawów, okoliczności ich pojawiania się, obecność czynników wywołujących, bądź łagodzących symptomy, a także na występowanie innych przewlekłych chorób organizmu, które mogły spowodować podobne objawy.

Drugim niezbędnym elementem jest badanie przedmiotowe, które powinno obejmować pełne badanie neurologiczne, ze szczególnym uwzględnieniem badania wzroku (ważne jest pojawienie się niesymetrycznego układu szerokości źrenic) i tarczy nerwu wzrokowego za pomocą specjalnego przyrządu nazywanego oftalmoskopem (guzy mózgu mogą powodować obrzęk tarczy nerwu wzrokowego). Istotne znaczenie ma pomiar ciśnienia tętniczego krwi, częstości uderzeń serca i oddechów na minutę.

Z badan laboratoryjnych wykonuje się pomiar opadu Biernackiego (OB), stężenie białka C-reaktywnego (CRP), morfologię krwi obwodowej.

Innym prostym do wykonania, lecz cennym diagnostyczne badaniem jest zdjęcie rentgenowskie czaszki. W tym badaniu można zobrazować wiele cech wskazujących na zwiększenie ciśnienia środczaszkowego oraz niejednokrotnie uwidocznić obecność guza (np. poprzez uwidocznienie zwapnień w obrębie guza).

Badaniem obowiązkowym dla wszystkich pacjentów z podejrzeniem procesu rozrostowego w mózgu jest badanie rentgenowskie klatki piersiowej, ze względu na duża częstość przerzutów do innych układów organizmu, szczególnie płuc.

Jakie badania obrazowe zleca lekarz?

Najbardziej istotnymi badania obrazowymi dla rozpoznania obecności guzów ośrodkowym układzie nerwowym są:

  • rezonans magnetyczny (MR),
  • tomografia komputerowa (TK) z lub bez podania środka kontrastowego (podanie kontrastu do systemu naczyniowego umożliwia lepsze zobrazowanie zarówno układu tętniczego, jaki żylnego mózgowia).

Do innych, dodatkowo wykonywanych badań należą angiografia tomografii komputerowej (Angio-TK) lub angiografia rezonansu magnetycznego (Angio-MR), badanie płynu mózgowo-rdzeniowego, czy badania stężenia markerów nowotworowych (przeprowadzane w przypadku podejrzenia obecności guzów pochodzenia zarodkowego).

Należy dodać, że wszystkie potencjalne stany nowotworowe w obrębie mózgowia muszą być wnikliwie różnicowane ze stanami urazowymi, tętniakami, krwiakami, czy ropniami rozwijającymi się w obrębie czaszki.

Podkreślenia wymaga jednak fakt, że ostateczne rozpoznanie glejaka zarodkowego możliwe jest dopiero na podstawie wyniku badania histopatologicznego guza usuniętego w czasie operacji lub materiału pobranego w czasie biopsji.

Leczenie glejaka wielopostaciowego

Odpowiednie i nowoczesne leczenie glejaka wielopostaciowego jest oparte na następujących możliwościach terapeutycznych:

  • Steroidoterapia – która zmniejsza znacząco obrzęk wokół guza i dzięki temu nasilenie objawów;
  • Leczenie chirurgiczne – które jest w większości przypadków podstawą leczenia i może obejmować bardzo wiele różnych strategii leczniczych od biopsji guza po jego całkowitego usunięcie;
  • Radioterapia – która może być przydatna w leczeniu guzów niekwalifikujących się do leczenia chirurgicznego;
  • Chemioterapia – która ma obecnie mniejsze zastosowanie ze względu na ograniczoną skuteczność;
  • Terapia genowa – jednakże ta forma terapii choć niezwykle obiecująca jest wciąż w fazie eksperymentalnej.

Rokowania są złe. Czas przeżycia zależy od stopnia złośliwości (skala ma 4 stopnie). większość chorych nie dożywa roku i to pomimo podjęcia leczenia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Wideo – Bóle głowy – jak zapobiegać?

Zapobieganie częstym bólom głowy to przede wszystkim prowadzenie zdrowego trybu życia, zarówno w zakresie ciała, ...

Leczenie bólów głowy

Na ból głowy pacjenci często stosują tabletki przeciwbólowe bez umiaru i bez potrzeby. Jest to ...

Jakie są przyczyny bólów głowy?

Bóle głowy są jedną z najpowszechniejszych dolegliwości, której doświadczył chyba każdy z nas. Mogą wynikać ...

Wideo – Ból głowy w trakcie orgazmu

Ból głowy w trakcie orgazmu jest problemem, którego z pewnością nie należy lekceważyć, ponieważ może ...

Guz mózgu – jakie są pierwsze objawy i rokowanie?

Nowotwory układu nerwowego to bardzo specyficzny rodzaj chorób onkologicznych, ponieważ dotyczy wyjątkowego obszaru w organizmie, ...

Wideo – Bóle głowy

Bóle głowy mogą mieć związek z naszą codzienną aktywnością – czytaniem przy niedostatecznym świetle, dług ...

Bóle głowy w ciąży

Na bóle głowy pojawiające się w pierwszym trymestrze ma wpływ wzrost poziomu estrogenów. Najprawdopodobniej dolegliwości ...

Zapalenie zatok a ból i zawroty głowy

Zapalenie zatok jest częstym schorzeniem, szczególnie okresu jesienno-zimowego. Powodują je infekcje wirusowe, bakteryjne lub grzybicze. ...

Bóle głowy i karku

Ból głowy i ból karku są jednymi z najpowszechniej występujących dolegliwości bólowych na świecie. Nie ...

Seks a ból głowy i orgazm

Ból głowy może pojawić się w czasie seksu i momencie osiągania orgazmu. Ból może być ...

Anomalia Kimmerlego

Anomalia Kimmerlego to wariant anatomiczny kręgu szczytowego kręgosłupa. Najczęściej opisywane dolegliwości u pacjentów z anomalią ...

Glejak

Glejak mózgu (glioma) to pierwotny nowotwór ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Glejaki to nowotwory złośliwe mózgu. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon